Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Hamerhaaien zijn meteen herkenbaar aan hun brede, T-vormige kop. Die vorm is geen gril van de natuur: de ogen, neusgaten en elektroreceptoren zitten verspreid over de hele hamer, zodat de haai als het ware in stereo kan ruiken en voelen. Deze quiz gaat over de hele familie, van de kleine soorten tot de grote hamerhaai die tot 6 meter lang wordt. Je krijgt vragen over hun zintuigen, hun evolutie, wat ze eten en hoe ze met mensen omgaan. Ook de wetenschap komt aan bod: geslachten, soorten en de nog naamloze soort die in 2006 werd ontdekt.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke plaats neemt de grote hamerhaai qua formaat in binnen zijn familie?
Grootste soort
Het lichaam van deze roofvis heeft een langgerekte vorm.
Q 02In de wateren van welk gebied komt de hamerhaai niet voor?
Lage Landen
Wie er een wil zien, moet naar tropische of subtropische zeeën; zelfs in dierentuinen is de soort een zeldzaamheid.
Q 03Hoe zijn de prooisensoren bij een hamerhaai verdeeld, anders dan bij de meeste haaien?
Verspreid over de hele kop
Bij de meeste haaien zitten die sensoren op één plek; de hamer werkt daardoor als een veel bredere antenne.
Q 04Hoe vaak is een hamerhaai te zien in dierentuinen en zeeaquaria?
Zelden
In het wild leeft hij in tropische en subtropische zeeën over de hele wereld, ver van de Noordzee.
Q 05Hoe reageren de meeste hamerhaaien op mensen in het water?
Mijden
Alleen van de grote hamerhaai is bekend dat hij af en toe op mensen afgaat.
Q 06Waar op de kop zitten de neusgaten van een hamerhaai?
Op de vleugelpunten
Een geur bereikt daardoor meestal eerst het ene en dan pas het andere neusgat, wat verraadt uit welke richting hij komt.
Q 07Tot in welke zee trekken sommige hamerhaaien 's zomers weleens ver noordwaarts?
Middellandse Zee
Normaal leven hamerhaaien in alle tropische en subtropische zeeën en oceanen van de wereld.
Q 08Waarnaar zoekt een hamerhaai tijdens zijn zwerftochten door de warme oceanen?
Jachtgebieden
Vooral de grote hamerhaai legt tijdens die zwerftochten enorme afstanden af.
Q 09Welke schaaldieren staan op het menu van de meeste hamerhaaien?
Krabben
Verder eten de meeste soorten vooral roggen en andere vissen.
Q 10Wat zijn de ampullen van Lorenzini op de kop van een haai?
Elektroreceptoren
Ze vangen de elektrische signalen op uit het zenuwstelsel van een prooidier, zelfs als dat zich heeft verstopt.
Q 11In wat voor wateren jaagt de hamerhaai bij voorkeur?
Ondiepe kustwateren
Tussen de koraalriffen wemelt het daar van de vissen en inktvissen, en op de bodem liggen de platte roggen die hij zo goed weet te vinden.
Q 12Waarop zijn de meeste aanvallen van een grote hamerhaai op mensen een reactie?
Betreding van zijn territorium
Een duiker die te dicht bij komt, wordt als bedreiging gezien; de haai bijt dan om zichzelf te verdedigen.
Q 13Als wat werd de stekelige huid van een hamerhaai vroeger gebruikt?
Schuurpapier
De scherpe stekeltjes op de huid maken het vel ruw genoeg om hout mee glad te schuren.
Q 21Hoeveel jaar geleden verschenen de eerste hamerhaaien?
40 miljoen
De allereerste haaien zwommen al zo'n 400 miljoen jaar geleden rond; hamerhaaien zijn dus een jonge tak van de stamboom.
Q 22Wat doet een hamerhaai om recht op de bron van een geur af te zwemmen?
Draaien tot beide neusgaten tegelijk ruiken
De druksensoren op zijn kop werken op precies dezelfde manier, zodat hij ook trillingen in het water kan peilen.
Q 23Voor welke vis zetten sportvissers het aas uit dat een hamerhaai vaak opeet?
Marlijn
Sportvissers hebben daarom een hekel aan de hamerhaai: heeft hij eenmaal een voedselbron gevonden, dan raak je hem bijna niet meer kwijt.
Q 14Waarmee bezorgt de hamerhaai de vissers op het rif overlast?
Vis van de lijn pikken
Hij slaat toe op het moment dat de gevangen vis wordt ingehaald.
Q 15Hoe luidt de wetenschappelijke naam van de familie van de hamerhaaien?
Sphyrnidae
De familie dankt haar Nederlandse naam aan de T-vormige kop, die aan een hamer doet denken.
Q 16Hoe neemt een hamerhaai prikkels waar dankzij de sensoren aan beide kanten van zijn kop?
Stereo
Die dubbele waarneming maakt het opsporen van prooi een stuk effectiever dan bij een haai met een spitse snuit.
Q 17Hoe heten de scherpe stekeltjes waarmee de huid van een haai bedekt is?
Huidtanden
Het ruwe vel was vroeger zo gewild dat het zelfs om zwaardhandvatten werd gewikkeld voor meer grip.
Q 18Welke vitamine zit er volop in de olie uit de lever van een hamerhaai?
A
Vanwege die rijke olie werd er vroeger intensief op hamerhaaien gejaagd.
Q 19In welke oceaan komt de grote hamerhaai het vaakst voor?
Atlantische Oceaan
Vooral de tropische en subtropische delen ervan zijn in trek bij deze soort.
Q 20Uit hoeveel soorten bestaat de familie van de hamerhaaien in totaal?
10
Die soorten zijn verdeeld over twee geslachten; negen ervan vallen onder hetzelfde geslacht.
Q 24Tot welk geslacht behoren negen van de tien hamerhaaisoorten?
Sphyrna
Alleen de vleugelkophamerhaai valt erbuiten en vormt in zijn eentje een tweede geslacht.
Q 25Wat is de wetenschappelijke naam van de grote hamerhaai?
Sphyrna mokarran
Hij valt onder de orde van de roofhaaien, de Carcharhiniformes, en zwemt in drie wereldoceanen.
Q 26Hoeveel jaar geleden leefde de laatste gemeenschappelijke voorouder van de hamerhaaien?
20 miljoen
Die voorouder zou groter zijn geweest dan alle hedendaagse soorten van de familie.
Q 27Hoe wordt de in 2006 ontdekte hamerhaaisoort zonder wetenschappelijke naam aangeduid?
Cryptische soort
Het is de tiende soort van de familie, die daarmee uit twee geslachten bestaat.
Q 28Hoe heet het ruwe haaienvel dat vroeger om het handvat van een zwaard werd gewikkeld?
Segrijn
Het vel gaf de zwaardvechter meer houvast tijdens een gevecht.
Q 29Wat is de wetenschappelijke naam van de vleugelkophamerhaai?
Eusphyra blochii
Deze soort is de enige van de familie die niet in het geslacht van de overige negen zit, maar een eigen geslacht vormt.
Q 30Welke bioloog ontdekte in 2006 een tiende soort hamerhaai?
Joe Quattro
De nieuwe soort wacht nog altijd op een officiële wetenschappelijke naam.