Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De kip is de meest voorkomende vogelsoort ter wereld, met vele miljarden exemplaren. Toch weten weinig mensen hoe een ei in 25 uur ontstaat, waarom een haan kraait of hoe slim een kip eigenlijk is. Deze quiz gaat over de oorsprong en domesticatie van de kip, oude rassen, anatomie en gedrag, het ei van eicel tot schaal, en de manier waarop kippen in Nederland worden gehouden. Van Pompeï tot de plofkip: vragen voor wie zijn kippen kent en voor wie ze wil leren kennen.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoe wordt de rangorde binnen een groep kippen ook wel genoemd?
pikorde
De plaats in die rangorde bepaalt onder meer wie als eerste eet en wie de beste stokplekken krijgt.
Q 02Tot welke vogelfamilie behoort de kip?
fazantachtigen
De wetenschappelijke naam van de familie is Phasianidae. Er bestaat een zeer groot aantal kippenrassen.
Q 03Na hoeveel dagen broeden komen kippeneieren normaal gesproken uit?
21 dagen
Dat kan één tot twee dagen afwijken. Kuikens uit een broedmachine hebben veel meer aandacht nodig dan kuikens die door een hen zijn uitgebroed.
Q 04In de ruïnes van welke Romeinse stad zijn diverse afbeeldingen van hanengevechten gevonden?
Pompeï
Bij de Romeinen werden kippen niet alleen voor het voedsel gehouden: hanengevechten waren er populair.
Q 05Hoe wordt een gecastreerde haan genoemd?
kapoen
Hanen zijn meestal groter dan hennen, hebben langere sikkelvormige staartveren, een grotere kam en lellen en grotere sporen aan de poten.
Q 06Welke wilde vogel uit Zuidoost-Azië is de belangrijkste voorouder van de kip?
bankivahoen
De wetenschappelijke naam van die wilde voorouder is Gallus gallus. De invloed van andere wilde hoenderachtigen is niet helemaal uitgesloten.
Q 07Uit welke stof bestaat een eierschaal voor ongeveer 95 procent?
calciumcarbonaat
Zo'n 4 procent van de schaal is eiwit. Als laatste krijgt het ei een wasachtige laag die vochtverlies tegengaat.
Q 08Met welk orgaan maakt een kip geluid, aangezien ze geen stembanden heeft?
syrinx
Dit orgaan zit onderaan de luchtpijp, net boven het punt waar die zich splitst in de bronchiën, en bestaat uit membranen en spieren.
Q 09Hoe oud kunnen sommige kippenrassen maximaal worden?
20 jaar
Gemiddeld worden de meeste rassen niet ouder dan 10 jaar. Bruine industriehybriden worden vaak al geslacht voor ze 3 jaar oud zijn.
Q 10Onder welke naam werd de italiaan na 1865 in de Verenigde Staten als legkip gefokt?
leghorn
De italiaan werd na 1828 in de Verenigde Staten tot een nog betere legkip gefokt en waarschijnlijk ook ingekruist in de dominicaner.
Q 11Hoe lang doet een hen er ongeveer over om een ei te maken?
25 uur
De volgende dag begint het proces opnieuw, zodat een kip bijna elke dag een ei legt. Een eicel rijpt in zeven tot tien dagen tot dooier.
Q 12Hoeveel soortgenoten kan een kip in een grote groep herkennen?
100
Een grote groep kippen heet een toom. Kippen onthouden de sociale status van elk dier en kennen objectpermanentie en zelfbeheersing.
Q 13Hoeveel halswervels heeft een kip?
14
Daardoor kan een kip haar kop heel ver in alle richtingen draaien. Een mens heeft er maar zeven.
Q 14Welke eierstok werkt bij een hen?
Q 21Hoe heten de strengen die de dooier in het midden van een ei op zijn plaats houden?
hagelsnoeren
Ze ontstaan bij de eerste van vier afwisselend dikke en dunne eiwitlagen die binnen enkele uren rond de dooier worden gevormd.
Q 22Hoe lang is de eileider van een hen ongeveer?
75 centimeter
De eileider is een holle, gekronkelde, flexibele buis. De binnenwand bestaat uit klierweefsel dat verschillende eiwitlagen rond de dooier afzet.
Q 23Vóór welk jaar hielden de Egyptenaren volgens aanwijzingen al kippen?
1400 v.Chr.
Een tekst uit de tijd van Thoetmosis III verwondert zich over 'de vogel die elke dag leven schenkt'. De Aziatische hoenderen verspreidden zich via India en Mesopotamië.
alleen de linker
Die werkende eierstok zit in de lichaamsholte vlak bij de ruggengraat. Wanneer een hen aan de leg is, zijn haar kam en lellen wat roder.
Q 15Waar lag volgens DNA-onderzoek uit 2014 waarschijnlijk het startpunt van de domesticatie van de kip?
Noord-China
Het onderzoek op mitochondriaal DNA van fossiele kippenresten plaatst dat begin zo'n tienduizend jaar geleden, gelijktijdig met de andere landbouwdieren.
Q 16Hoe wordt een gecastreerde hen genoemd?
poularde
Volgens een Europese kwaliteitsregeling is het een geslachtsrijpe kip die al eicellen heeft gevormd, maar nog niet aan de leg is.
Q 17Wat is de lichaamstemperatuur van een kip?
41 °C
Een broedse hen houdt haar eieren op die constante temperatuur, keert ze op vaste tijdstippen en verlaat het nest zelden.
Q 18Welke kleur is voor een kip de helderste?
roodgeel
Daarna volgt geel. Een kip heeft geen oorschelp, maar wel oorlellen, en ze pikt graag naar rode voorwerpen, hoewel haar eigen kam en lellen rood zijn.
Q 19Hoeveel verschillende geluiden met eigen betekenis produceren kippen?
dertig tot veertig
Tegen gevaar van boven, zoals roofvogels, waarschuwen kippen met een piepend en krakend geluid; bij gevaar op de grond kakelen ze paniekerig.
Q 20Hoeveel kippen moesten grote boerderijen houden volgens de hervorming van Karel de Grote?
200
Kleine boerderijen moesten 50 kippen hebben. In Nederlandse terpen uit 800 na Christus zijn kippenbotten aangetroffen.
Q 24Hoeveel luchtgaatjes zitten er in de schaal van een kippenei?
10.000
Door die gaatjes komt zuurstof het ei binnen en verlaten koolstofdioxide en water het ei.
Q 25Rond welk jaar arriveerden via Klein-Azië de eerste gedomesticeerde kippen in Zuid-Europa?
700 v.Chr.
Keltische stammen die van de Zwarte Zee naar West-Europa trokken namen ook kippen mee; Julius Caesar trof ze aan bij Keltische stammen in Nederland.
Q 26Wie publiceerde in 1789 de wetenschappelijke naam van de kip als Phasianus gallus domesticus?
Johann Friedrich Gmelin
De kip is met vele miljarden exemplaren de meest voorkomende vogelsoort ter wereld. In enge zin slaat het woord kip alleen op de vrouwtjes.
Q 27Welk groot en breed gebouwd kippenras beschreef Columella als vleeskip in Surrey?
dorking
Plinius de Oudere beschreef in dezelfde tijd de 'italiaan' als een zeer geschikte legkip in Lombardije.
Q 28Op welk ras is de wyandotte gebaseerd?
Hollands hoen
De Plymouth Rock is daarentegen gebaseerd op de dominicaner. Beide vleesrassen ontstonden uit kruisingen met de cochin en de Amerikaanse brahma.
Q 29In welk jaar werd de lakenvelder in Utrecht voor het eerst vermeld?
1727
De lakenvelder is een van de vier varianten van het Kempische hoen, dat in het Noordzeegebied van Vlaanderen tot Oost-Friesland voorkomt.
Q 30Hoe noemde men de kip in het oude Sumer?
Vogel uit Meluhha
Ook de Romeinen namen tijdens hun veroveringen kippen mee, zowel voor de eieren als voor het vlees.