Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Het rund is al zo'n tienduizend jaar een huisdier, afstammend van een wild dier dat Julius Caesar met een olifant vergeleek. Vandaag leveren koeien vlees, melk en leer, en in India gelden ze als heilig. Deze quiz gaat over de biologie van het rund, de domesticatie, de benamingen voor koe, stier en kalf en de rol van koeien in religie en taal. Ook de cijfers van de veehouderij en het Amerikaanse ras Texas longhorn komen aan bod.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoeveel magen heeft een rund, net als alle herkauwers?
Vier
In de bovenkaak zitten zes voorkiezen en zes kiezen, maar geen hoektanden.
Q 02Welke religie beschouwt het rund van oudsher als heilig?
Hindoeïsme
Vooral de in India voorkomende zeboe geldt als heilig; de meeste Indiase staten hebben wetten tegen het slachten.
Q 03Hoe heet een gecastreerde stier?
Os
Een vrouwelijk rund heet een koe, een mannelijk rund een stier of een bul.
Q 04Wat bedoel je als je iemand 'een rund' noemt?
Domoor
Ook 'er heet geen koe bont, of er zit wel een vlekje aan' is een bekend Nederlands gezegde over runderen.
Q 05Wat betekent 'hij bloedt als een rund'?
Veel bloed verliezen
De Nederlandse taal kent een groot aantal gezegden en spreekwoorden waarin het rund een rol speelt.
Q 06Van welk uitgestorven dier stamt het huisrund af?
Oeros
Dat wilde dier is sinds de middeleeuwen uitgestorven, maar er lopen pogingen om de oervorm terug te fokken.
Q 07Wat betekent 'oude koeien uit de sloot halen'?
Oude ergernissen weer oprakelen
Volgens de ander waren die ergernissen al lang uitgepraat.
Q 08In hoeveel groepen zijn de runderrassen die in Nederland voorkomen verdeeld?
Drie
Bij een dubbeldoelkoe is de melkproductie matig tot goed en de vleesopbrengst redelijk.
Q 09Welk land heeft volgens de FAO steevast de laagste vleesconsumptie ter wereld?
India
Het land telt meer vegetariërs dan de rest van de wereld bij elkaar.
Q 10Waardoor verwekken goede stieren vele duizenden nakomelingen?
Kunstmatige inseminatie
Het extreme doorfokken op melkopbrengst deed de genetische diversiteit van de veestapel voortdurend afnemen.
Q 11Aan welk broeikasgas draagt de runderindustrie in hoge mate bij?
Methaan
De sector draagt ook in hoge mate bij aan de stikstofproblematiek.
Q 12Welke hindoegod wordt vaak afgebeeld met koeien die naar zijn muziek luisteren?
Krishna
De status van koeien leidt in India soms tot spanningen tussen bevolkingsgroepen met een ander geloof.
Q 13Wie publiceerde in 1758 de wetenschappelijke naam Bos taurus?
Carl Linnaeus
Veel auteurs zien het rund niet als aparte soort, maar als gedomesticeerde ondersoort van zijn wilde voorouder.
Hoe wordt het Indische rund met zijn typische bult en slappe oren ook genoemd?
Q 21Welk gebruik van koeienmest wordt genoemd als economische verklaring voor de koeienverering?
Brandstof
Ook het belang van zuivel in het dieet en het gebruik van mest in de landbouw spelen een rol.
Q 22Als wat beschreef Julius Caesar de wilde voorouder van het rund?
Kleine olifant
De afmetingen van gevonden beenderen bevestigen die beschrijving.
Q 23Hoe heet een koe die voor het eerst gekalfd heeft?
Vaars
Een jong rund heet een kalf, eventueel koekalf of stierkalf om het geslacht aan te duiden.
Q 24Hoeveel snijtanden heeft een rund in de onderkaak?
Zeboe
Het dier wordt niet langer als ondersoort gezien, maar als variëteit indicus van het gedomesticeerde rund.
Q 15Welk land is wereldwijd de grootste producent van rundvlees?
Verenigde Staten
Daarna volgen in dalende volgorde Brazilië, de Europese Unie, India, Australië en Nieuw-Zeeland.
Q 16Wie voerden vanaf de zestiende eeuw het vee in waarvan de Texas longhorn afstamt?
Spanjaarden
Het ras werd eind negentiende eeuw door cowboys langs lange trails naar het noordoosten gedreven als slachtvee.
Q 17In welk Nederlands natuurgebied zijn Heckrunderen onder meer uitgezet?
Oostvaardersplassen
Ze zijn ook uitgezet op de Slikken van Flakkee.
Q 18Hoeveel tanden heeft een rund in totaal?
32
In de onderkaak zitten naast de snijtanden zes voorkiezen en zes kiezen.
Q 19Waar werd het rund volgens genetisch onderzoek gedomesticeerd?
Nabije Oosten
Mogelijk zorgde een externe oorzaak voor het plots ontstaan van grote aantallen dwergexemplaren, die mensen konden vangen.
Q 20Hoe heet een eenjarig rund?
Pink
Het synoniem enter wordt ook voor een eenjarig paard gebruikt.
Acht
Het rund is een evenhoevige uit de familie van de holhoornigen (Bovidae).
Q 25Welke broers deden een bekende poging om de oervorm van het rund terug te fokken?
Heck
Zulke teruggefokte dieren lijken uiterlijk sterk op de wilde voorouder en zijn in Nederland in natuurgebieden uitgezet.
Q 26Hoe heet het kernconcept van geweldloosheid jegens alle wezens in de hindoeïstische ethiek?
Ahimsa
Tegen het midden van het eerste millennium voor heden omarmden boeddhisten, hindoes en jaïnisten geweldloosheid als ethische waarde.
Q 27Hoe heet de in Mongolië en Tibet veel voorkomende kruising tussen een rund en een jak?
Dzo
De kruising is sterker dan allebei de ouderdieren.
Q 28Welke kaas haalde in 2020 een prijs van meer dan € 500 per 100 kg?
Emmentaler
De gemiddelde boterprijs kwam dat jaar niet onder € 280 per 100 kg.
Q 29In welke Indiase deelstaat worden vermeende koeiendoders vaak doelwit van vigilantes?
Uttar Pradesh
De meeste staten van het land hebben wetten tegen het slachten van runderen.