Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De lente begint als dag en nacht even lang zijn, of op 1 maart als je de meteorologen volgt. De dagen lengen, trekvogels keren terug en bolgewassen schieten uit de grond. Deze quiz gaat over de astronomie en het weer van het voorjaar, maar vooral over de feesten: van Romeinse godinnen en Germaanse lentegodinnen tot Pasen, Koningsdag en het Chinees nieuwjaar. Tot slot reis je naar Iran voor Noroez, het nieuwjaarsfeest met zeven symbolische voorwerpen op tafel.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welke richting migreren trekvogels in de lente?
Noordwaarts
Ook andere dieren komen in de lente uit hun schuilplaatsen en beginnen met nestelen.
Q 02Op welke datum wordt in Nederland Koningsdag gevierd?
27 april
In sommige plaatsen worden de vrijmarkten en optochten al op de avond ervoor gehouden.
Q 03Met welke dansen wordt het Chinees nieuwjaar gevierd?
Draken- en leeuwendansen
Ook het Qingmingfestival in China en Noroez in Iran en Afghanistan zijn lentefeesten.
Q 04Waardoor zwellen de rivieren in de lente in gebieden als de Alpen?
Door smeltende gletsjers
Door het toenemende licht maken planten en bomen intussen nieuwe scheuten en bladeren uit opgeslagen voedselreserves.
Q 05Welke planten ontwikkelen zich in de lente bijzonder snel, zoals anemonen en narcissen?
Bolgewassen
Na de bloei wordt snel zaad gevormd, sterven de bladeren bovengronds af en blijft de bol in rust tot de volgende lente.
Q 06Op welk joods feest is het christelijke Pasen geïnspireerd?
Pesach
Het feest herinnert aan de exodus en moet altijd in de lente vallen; daarvoor kent de joodse kalender zo nodig een schrikkelmaand.
Q 07Welke Italiaanse componist schreef ‘De vier jaargetijden’?
Antonio Vivaldi
De Britse componist Benjamin Britten schreef op zijn beurt een ‘Spring Symphony’.
Q 08Op welke dag begint de rooms-katholieke vastenperiode?
Aswoensdag
De vastentijd eindigt met Pasen en wordt voorafgegaan door de Vastenavond.
Q 09Op welke datum begint de astronomische lente op het noordelijk halfrond meestal?
20 maart
Op het zuidelijk halfrond begint de astronomische lente meestal op 22 september.
Q 10Op welke datum begint de meteorologische lente op het noordelijk halfrond?
1 maart
Sinds 1780 worden steeds drie opeenvolgende kalendermaanden als één seizoen beschouwd; de meteorologische lente loopt tot en met 31 mei.
Q 11Waarop heeft het woord ‘lente’ oorspronkelijk betrekking?
Lengen van de dagen
Het is een oude afleiding van ‘lang’ en verwant aan het Duitse Lenz.
Q 12Hoe heet het moment waarop dag en nacht even lang zijn en de astronomische lente begint?
Lentenachtevening
De zon gaat dan door het lentepunt; op het zuidelijk halfrond valt dit moment rond 23 september.
Q 13Van welke componist is het balletstuk ‘Le Sacre du printemps’ over een mensenoffer in de lente?
Igor Stravinsky
Het ballet geeft vermeende prehistorische Russische lentegebruiken vorm; ook de călușari en de morris dance gaan terug op voorchristelijke vruchtbaarheidsrituelen.
Q 21Hoe heet de traditionele boodschapper met het zwarte gezicht die Noroez aankondigt?
Hadji Firoez
Al weken voor het eind van het jaar zwerft hij in zijn rode kostuum door de straten, met tamboerijnen, trommels en trompetten.
Q 22Ter ere van welke godin vierden de Romeinen van 4 tot 10 april de Megalensia?
Cybele
Van 12 tot 19 april volgden de Cerealia voor de godin Ceres, en op 15 april werd Fordicidia gevierd.
Q 23Welk jaar had het warmste voorjaar dat in De Bilt is gemeten, met gemiddeld 11,7 graden?
2007
Normaal ligt de gemiddelde voorjaarstemperatuur in De Bilt op 9,5 graden; de koudste lente sinds 1706 was die van 1962, met 6,7 graden.
Q 14Waarmee eindigt de astronomische lente?
Zomerzonnewende
Op het zuidelijk halfrond valt dat moment rond 21 december; tijdens de lente worden de dagen steeds langer.
Q 15Wat betekent het woord Noroez letterlijk?
Nieuwe dag
Het feest wordt gevierd rond 21 maart en is in Iran, Koerdistan, Azerbeidzjan, Tadzjikistan en Afghanistan het grootste feest van het jaar.
Q 16Bij welk feest hoort de stok met een haantje bovenaan?
Palmpasen
Ook de meiboom en de paashaas met zijn eieren zijn restanten van oude vruchtbaarheidssymbolen.
Q 17Welke twee stoffen nemen bij mensen in de lente toe door het sterkere zonlicht?
Serotonine en dopamine
Dat zorgt voor een algemeen welbevinden en enige euforie, vooral bij natuurvolkeren die veel buiten zijn.
Q 18Wie is vermoedelijk de grondlegger van het Perzische nieuwjaarsfeest Noroez?
Zarathustra
Noroez dateert van lang voor de komst van de islam en is ook een heilige dag voor volgelingen van het bahaigeloof.
Q 19Volgens welke geleerde was Ostara de lentegodin van de Germanen?
Jacob Grimm
Ostara staat voor het oosten, denk aan het Duitse Ostern; het aanbreken van de lente betekende het einde van de Wilde Jacht.
Q 20Waarover springt men een aantal dagen vóór Noroez?
Zeven vuren
Zeven is in veel culturen een heilig getal; ook de Haft Sin-tafel bestaat uit zeven voorwerpen die met de Perzische letter sin beginnen.
Q 24Welke organisatie besloot in 1780 om drie kalendermaanden als één seizoen te beschouwen?
Societas Meteorologica Palatina
Door seizoenen op hele kalendermaanden te laten beginnen konden ze beter met elkaar worden vergeleken.
Q 25Welk voorwerp op de Haft Sin-tafel staat voor genezing?
Knoflook
Appels staan op die tafel voor schoonheid en gezondheid, azijn voor leeftijd en geduld.
Q 26Voor wie brandt er op de Noroez-tafel naast de spiegel een kaars?
Voor ieder kind in de familie
De kaarsen representeren geluk en flankeren een spiegel die het heilige licht reflecteert en vermenigvuldigt.
Q 27Wat wierpen de Vestaalse maagden op 14 mei in de Tiber?
Biezenpoppen
Het waren er 27; eerder in de lente, van 12 tot 19 april, vierden de Romeinen de Cerealia voor Ceres.
Q 28Welke godin is in de Griekse mythologie de lentegodin?
Aphrodite Pandemos
In Brauron dansten kinderpriesteresjes in saffraangele gewaden de berendans ter ere van een berin.
Q 29Welke Hora, ook wel Thallo genoemd, hoort in de Griekse mythologie bij de lente?
Eunomia
Zij hoort ook bij de jeugd en de bloemen en is een dochter van Zeus en Themis.