Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Sommige kennis redt levens: weten wanneer je je handen wast, hoe een rookmelder werkt en waar hij moet hangen. Deze quiz test precies die praktische basis. De vragen gaan over handhygiëne in de zorg en thuis, de verschillende soorten rook- en hittemelders, koolmonoxide en de rookmelderplicht in Nederland en Vlaanderen. Van makkelijke instappers tot lastige jaartallen en percentages: ontdek hoe goed jij voorbereid bent.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Waar moet een rookmelder worden bevestigd om rook tijdig te ontdekken?
Aan het plafond
Rook is lichter dan lucht en vult een ruimte van boven naar onder, dus hoog hangen loont.
Q 02Welke ziekte verspreidt zich minder als mensen geregeld hun handen wassen met zeep?
Griep
Handalcohol werkt even goed als zeep: het doel is vuil, micro-organismen en virussen van de handen te verwijderen.
Q 03Wat is in de zorg de meest effectieve manier om infecties te voorkomen?
Handhygiëne
Ook buiten het ziekenhuis geldt: regelmatig wassen met zeep of handalcohol houdt tal van besmettelijke ziekten tegen.
Q 04Door welk proces ontstaat koolmonoxide bij verwarmingstoestellen in huis?
Onvolledige verbranding
Zuurstofgebrek in de ruimte is een typische oorzaak; al bij een lage CO-concentratie verdringt het gas de zuurstof in het bloed.
Q 05Dankzij welke combinatie van zintuigen merkt een mens een brand vaak eerder op dan een melder?
Zien, horen en ruiken
Daarom is een drukknopmelder, die menselijk handelen vereist, in een bemande omgeving niet per se minder effectief.
Q 06Welk type rookdetector mag volgens de Nederlandse en Belgische wetgeving nog worden gebruikt?
Optische rookdetectors
Optische melders gelden ook in andere panden als eerste keus, tenzij bijzondere omstandigheden een ander principe vragen.
Q 07Welke twee onderdelen zitten in een optische puntrookmelder?
Fotodiode en lichtbron
Komt er rook tussen beide, dan raakt het licht verstoord en merkt de detector dat op.
Q 08Waar zijn optische rookmelders in Nederlandse nieuwbouwwoningen onder meer vereist?
Vluchtroute
Bij stoomvorming door koken of douchen, of bij rook van laswerkzaamheden, moet een ander detectieprincipe worden gekozen.
Q 09Waar worden handontsmettingsproducten het best geplaatst om handhygiëne te bevorderen?
Dicht bij de plaats van gebruik
De Wereldgezondheidsorganisatie beveelt daarnaast producten op alcoholbasis en verschillende vormen van educatie en feedback aan.
Q 10Welke wetenschappelijke term staat voor de rookdeeltjes die een rookmelder waarneemt?
Aerosolen
Een rookmelder wordt soms brandmelder genoemd en slaat alarm bij deeltjes die op een beginnende brand kunnen wijzen.
Q 11Welke twee gassen meten de detectoren van een brandgasmelder meestal?
Koolstofmonoxide en koolstofdioxide
Die stoffen komen bij brand in grote hoeveelheden vrij; zo'n melder werkt daardoor ook op stoffige of warme plekken.
Q 12Na hoeveel jaar wordt aanbevolen een ionisatiemelder te vervangen?
10 jaar
Een afgedankte ionisatiemelder hoort terug naar de fabrikant of naar het klein chemisch afval, niet in de vuilnisbak.
Q 13In welke delen van het spectrum detecteert een vlammenmelder de emissie van een vlam?
Ultraviolet en infrarood
Om valse alarmen door zonlicht of een fotoflitser te voorkomen, worden vaak extra detectoren gezamenlijk geëvalueerd.
Q 21Hoe heet de drukknopmelder in de Nederlandse norm NEN 2535?
Handbrandmelder
Zo'n melder gaat af na het indrukken van een knop of een breekglaasje en maakt altijd deel uit van een brandmeldinstallatie.
Q 22Waarom is een lijnmelder zeer geschikt voor bedrijfshallen met grote oppervlakten?
Lage aanleg- en exploitatiekosten
Ook gebouwen met lichtstraten en stallingen zijn typische plekken voor dit type, dat grote afstanden overbrugt.
Q 23Wat gebeurt er in een ionisatierookmelder zodra rookdeeltjes de ionisatiekamer binnenkomen?
Onderbreking van de stroomkring
Q 14Hoeveel wasmomenten onderscheidt de Wereldgezondheidsorganisatie in de gezondheidszorg?
Vijf
Het eerste moment is vóór het aanraken van een patiënt, het laatste na contact met de omgeving van de patiënt.
Q 15Rond welke temperatuur ligt de alarmgrens van een thermische maximaalmelder meestal?
60 °C
Die waarde wordt onder normale omstandigheden zelden gehaald, maar bij brand al snel overschreden.
Q 16Bij welk soort brand reageert een ionisatierookmelder later dan een optische rookmelder?
Smeulbrand
Zo'n langzaam smeulend begin is typerend voor een beginnende brand in een woning, en daar telt elke seconde.
Q 17Volgens welke methode werken de meeste rookmelders?
Indirecte methode
Bij de directe variant staan lichtbron en detector recht tegenover elkaar, en vermindert rook juist de hoeveelheid licht die aankomt.
Q 18Onder welke Engelse naam staat de optische lijnmelder ook bekend?
Beamdetector
Zo'n melder bestaat uit een lichtbron met ontvanger in één behuizing plus een reflector op grote afstand.
Q 19Door welk effect op het licht slaat een optische rookmelder met schuin geplaatste detector alarm?
Weerkaatsing op de rookdeeltjes
Door die weerkaatsing valt er juist méér licht op de detector, wat het apparaat als rook interpreteert.
Q 20Wat registreert een thermodifferentiaalmelder, in tegenstelling tot een maximaalmelder?
Hoe snel het warmer wordt
Die snelheid wordt elektronisch gemeten; stijgt de temperatuur sneller dan geprogrammeerd, dan gaat de melder in alarm.
Zonder rook loopt er een stroom tussen de elektroden; de rook blokkeert de alfadeeltjes en daarmee die stroom.
Q 24Hoe ver onder de nok hangt een rookmelder het best in een ruimte met een puntdak?
50 tot 100 cm
Hoeveel melders er nodig zijn, hangt af van de te bewaken oppervlakte en van de hoogte van het plafond.
Q 25Sinds welk jaar is de verkoop van ionisatierookmelders aan particulieren in Nederland verboden?
2002
Dezelfde regel geldt in België; weggooien van zo'n melder wordt vanwege de radioactieve bron afgeraden.
Q 26Welke radioactieve stof zit meestal in een ionisatierookmelder?
Americium-241
Een alternatief is radium-226; beide bronnen zenden continu alfadeeltjes uit door een ionisatieruimte met twee elektroden.
Q 27In welk jaar voerde het Verenigd Koninkrijk een rookmelderplicht voor nieuwbouwwoningen in?
1992
De wet eist ten minste één rookmelder per verdieping in nieuw gebouwde woningen.
Q 28Uit welk jaar dateert de Cochrane-review over feedback bij handhygiëne?
2017
Die review vond dat feedback de naleving mogelijk verbetert en de percentages van infectie en kolonisatie waarschijnlijk verlaagt.
Q 29Sinds welk jaar verplichtte een Vlaams decreet rookmelders in huurwoningen en nieuwbouw?
2013
Het decreet gold aanvankelijk voor huurwoningen, huurappartementen en nieuwbouwwoningen, niet voor alle woningen.
Q 30Met hoeveel procent daalde het aantal Britse branddoden tussen 1987 en 1998?
40%
In dezelfde periode groeide het aandeel Britse huishoudens met een rookmelder spectaculair.