Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Mona Lisa van Leonardo da Vinci is misschien wel het beroemdste schilderij ter wereld. Het kleine paneel met de glimlachende dame trekt elke dag duizenden bezoekers. Deze quiz gaat over het portret zelf, het model en de techniek, maar ook over de lange reis van het werk: van Leonardo's atelier via Franse koningen naar het museum. Ook de diefstal, de aanslagen, de oorlogsjaren en de kopie in het Prado komen aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welke stad hangt de Mona Lisa van Leonardo da Vinci?
Parijs
Het portret trekt daar als een van de beroemdste kunstwerken ter wereld ongeveer 20.000 bezoekers per dag.
Q 02Wat ontbreekt er opvallend genoeg in het gezicht van de Mona Lisa?
Wenkbrauwen en wimpers
Uit hogeresolutiescans bleek in 2007 dat ze er oorspronkelijk wel waren en mettertijd zijn uitgewist, misschien bij vroegere restauraties.
Q 03In welk jaar werd de Mona Lisa op klaarlichte dag uit het Louvre gestolen?
1911
De diefstal op 21 augustus viel pas een dag later op: waar het paneel had moeten hangen, zaten alleen nog vier ijzeren haakjes.
Q 04In welke stad hangt de kopie van de Mona Lisa die het Prado bezit?
Madrid
De kopie ontstond waarschijnlijk in Leonardo's eigen atelier, gelijktijdig met het origineel en onder toezicht van de meester zelf.
Q 05Met welke techniek maakte Leonardo da Vinci de omtrekken van de Mona Lisa wazig?
sfumato
Leonardo bracht daarvoor verschillende dunne lagen verf over elkaar aan, onder meer bij de ogen en de mondhoeken. Penseelstreken zijn er niet te zien.
Q 06Welke beroemde schilder werd na de diefstal van de Mona Lisa langdurig ondervraagd?
Pablo Picasso
Hij had van Géry Pieret enkele gestolen beeldjes en Fenicische maskers gekocht, die hem aanspraken om hun primitieve aspect.
Q 07Onder welke naam kennen de Fransen de Mona Lisa?
La Joconde
De naam gaat terug op de echtgenoot van de geportretteerde, de Florentijn Francesco del Giocondo.
Q 08Wat gooide een Boliviaanse toerist in december 1956 naar de Mona Lisa?
Steen
Het glas verbrijzelde en de verflaag bij de linkerelleboog raakte beschadigd. Eerder dat jaar was er al zuur over de onderkant van het paneel gegoten.
Q 09In welk land was de Mona Lisa van december 1962 tot maart 1963 te zien?
Verenigde Staten
Het paneel hing eerst in de National Gallery in Washington en daarna in het Metropolitan Museum in New York; er zouden 1,7 miljoen bezoekers zijn geteld.
Q 10Op uitnodiging van welke koning vestigde Leonardo da Vinci zich in 1516 in Frankrijk?
Frans I
Leonardo leverde de Mona Lisa nooit af bij de opdrachtgever, maar nam het paneel mee en bleef er vermoedelijk tot het einde van zijn leven aan werken.
Q 11Van welk Italiaans woord is het ‘Mona’ in Mona Lisa een samentrekking?
madonna
Het betekent zoveel als ‘mevrouw’. In Italië zelf zegt men Monna, met dubbele n; de vorm met één n wordt daar soms als onjuist ervaren.
Q 12Waar bewaarde dief Vincenzo Peruggia de gestolen Mona Lisa twee jaar lang?
Onder zijn bed
Het paneel lag in een houten koffer in zijn logement. Pas in 1913 keerde hij ermee terug naar Italië.
Q 13Op een paneel van welke houtsoort schilderde Leonardo da Vinci de Mona Lisa?
Populier
De verf is olieverf. Het portret behoort tot de weinige werken waarvan men zeker is dat ze van de hand van Leonardo zelf zijn.
Q 21Waar dachten de bewakers van het Louvre eerst dat de verdwenen Mona Lisa was?
In het fotoatelier
Het atelier was van de firma Braun. Pas toen iemand die het paneel daar ging ophalen onverrichter zake terugkwam, sloeg de paniek toe.
Q 22Welke dichter werd aangehouden bij het onderzoek naar de diefstal van de Mona Lisa?
Guillaume Apollinaire
Hij had ooit verklaard dat men het Louvre moest afbranden en was betrokken geweest bij een eerdere diefstal van beeldjes en maskers.
Q 23Wat verscheen er toen de donkere overschildering van de Prado-Mona Lisa werd verwijderd?
Toscaans landschap
Q 14Wat was het beroep van Francesco del Giocondo, de echtgenoot van Lisa Gherardini?
zijdehandelaar
Aan hem dankt het portret zijn Italiaanse naam, die letterlijk ‘de echtgenote van il Giocondo’ betekent.
Q 15Naar welk kasteel liet Lodewijk XIV de Mona Lisa tussen 1690 en 1695 overbrengen?
Versailles
Daar kreeg het paneel een plaats in de galerie du roi. In 1646 sierde het in Fontainebleau nog het gouden kabinet van Anne van Oostenrijk.
Q 16Waar in het Louvre verstopte Vincenzo Peruggia zich voordat hij de Mona Lisa meenam?
bezemkast
Op de sluitingsdag van het museum liep hij daarna gewoon naar buiten, met het paneel onder zijn jas.
Q 17Welk motief gaf Vincenzo Peruggia tijdens zijn proces op voor de roof van de Mona Lisa?
patriottisme
Hij dacht dat Napoleon het werk uit Italië had geroofd. Zijn straf van één jaar en veertien dagen werd later verlaagd tot zeven maanden en veertien dagen.
Q 18Naar de omschrijving van welke 16e-eeuwse schrijver is de Mona Lisa genoemd?
Giorgio Vasari
Hij gebruikte de omschrijving in 1550 in zijn boek met levensbeschrijvingen van Italiaanse schilders, beeldhouwers en architecten.
Q 19Als symbool waarvan werd de doorzichtige sluier van de Mona Lisa dikwijls gezien?
rouw
Anderen lezen het kledingstuk juist als een teken van deugdzaamheid. De geportretteerde draagt er donkere kleding bij.
Q 20Hoeveel centimeter hoog is het paneel van de Mona Lisa in het Louvre?
77
Het paneel is 53 cm breed. De gelijktijdig geschilderde kopie in het Prado is met 76 bij 57 cm bijna even groot.
De donkere laag bleek pas na 1750 aangebracht: als bindmiddel was lijnzaadolie gebruikt. Het decor eronder was niet helemaal afgewerkt.
Q 24Op wat voor plek zit de Mona Lisa, te zien aan het muurtje en de kolommen achter haar?
loggia
De armleuning van haar stoel loopt parallel aan het beeldvlak en vormt zo als het ware een afsluiting tussen het model en de waarnemer.
Q 25Naar welk kasteel ging de Mona Lisa als eerste toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak?
Chambord
Daarna volgden onder meer de abdij van Loc-Dieu en het Musée Ingres in Montauban. Pas op 17 juni 1945 was het paneel terug in de Franse hoofdstad.
Q 26Onder welke naam is Leonardo's assistent Gian Giacomo Caprotti da Oreno beter bekend?
Salai
Hij was ook Leonardo's erfgenaam en reisde met hem mee naar Frankrijk. Volgens één theorie stond hij zelf model voor de Mona Lisa.
Q 27In een boek van welke Romein vond men in Heidelberg in 2005 een notitie van Agostino Vespucci?
Cicero
In de marge van de Epistolae ad familiares vergelijkt Vespucci Leonardo met de antieke schilder Apelles en noemt hij het hoofd van Lisa del Giocondo.
Q 28Bij welke Franse stad ligt Clos Lucé, waar Leonardo da Vinci in 1517 bezoek ontving?
Amboise
Kardinaal Louis van Aragon kwam er in augustus langs. Zijn secretaris Antonio de Beatis noteerde dat Leonardo hem drie schilderijen liet zien.
Q 29In welk jaar kreeg de Mona Lisa een plaats in het museum dat later het Louvre zou heten?
1797
Het paneel kwam in het salon carré van het Muséum central des arts de la République te hangen, midden in de Franse Revolutie.
Q 30In welk jaar werd de Mona Lisa uitgeleend voor tentoonstellingen in Moskou en Tokio?
1974
Ruim tien jaar eerder was het paneel al de oceaan overgestoken voor tentoonstellingen in Washington en New York.