Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Oceanen bedekken 70% van het aardoppervlak en bevatten 97% van al het water op Aarde, maar volgens oceanografen is nog maar 5% ervan verkend. Deze quiz gaat over de vijf wereldoceanen, de zeestromen die het water in beweging houden, satellieten die de zee in de gaten houden en de bedreigingen voor het leven in zee. En natuurlijk over de Marianentrog: wie er als eerste de bodem bereikte, hoe diep het daar precies is en welke dieren er tot ieders verbazing rondzwommen.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoeveel oceanen worden er op Aarde meestal onderscheiden?
Vijf
Al die oceanen staan met elkaar in verbinding en zijn dieper en groter dan zeeën.
Q 02Welk percentage van het aardoppervlak bestaat uit oceanen?
70%
De rest van het aardoppervlak, 30%, bestaat uit continenten.
Q 03Hoe wordt de ophoping van plastic in de oceanen genoemd?
Plasticsoep
Plastic dat in zee belandt, verzamelt zich vooral in de grote ringstromingen en in de arctische zee.
Q 04Wat gebeurt er met koraal als gevolg van de verzuring van de oceanen?
Verbleekt
Ook sommige groepen algen en schelpdieren ondervinden nadeel van het zuurdere water.
Q 05Welke oceaan is de op één na grootste van de wereld?
Atlantische Oceaan
Deze oceaan meet 76.762.000 vierkante kilometer en wordt begrensd door Europa, Afrika en de beide Amerika's.
Q 06Hoe diep is de Marianentrog ongeveer?
11 kilometer
Het is de diepst bekende plek in de oceaan; op de bodem heerst een druk van ongeveer 108,6 MPa.
Q 07Welk gevolg heeft de opname van CO2 door de oceanen voor het zeewater?
Verzuurt
Die opname remt wel de opwarming van de Aarde, want een deel van de CO2 uit de atmosfeer verdwijnt zo in zee.
Q 08Hoe heten gebieden in de oceaan met zeer weinig zuurstof en nog maar weinig leven?
Dode zones
Zulke gebieden breiden zich uit door de opwarming van het klimaat en door lozingen van afvalwater en meststoffen.
Q 09Welk deel van al het water op Aarde bevindt zich in de oceanen?
97%
Samen bevatten de oceanen ongeveer 1,3 miljard kubieke kilometer water.
Q 10Rondom welk continent loopt een grote circumpolaire zeestroom?
Antarctica
Daarnaast bestaan er enkele kleinere subpolaire ringstromingen.
Q 11Welke oceaan is de kleinste van de vijf?
Arctische Oceaan
Deze oceaan, in het Nederlands meestal de Noordelijke IJszee genoemd, meet 14.056.000 vierkante kilometer.
Q 12Naar welke figuur uit de Griekse mythologie is het woord oceaan genoemd?
Okeanos
Deze figuur was de personificatie van de oerzee.
Q 13Hoe werd de Grote of Stille Oceaan vroeger genoemd?
Stille Zuidzee
In Amerika staat deze oceaan beter bekend als de Pacific Ocean.
Q 14Hoeveel procent van de oceanen is volgens oceanografen verkend?
Q 21Waar komt uiteindelijk alle bewegingsenergie van het oceaanwater vandaan?
Van het zonlicht en de aswenteling van de Aarde
Een groot deel van die energie zit in kleinschalige wervelingen van maar een paar tientallen kilometer groot.
Q 22Wat is de gemiddelde diepte van de oceanen?
3.688 meter
Zeeën zijn doorgaans veel ondieper, omdat de meeste over een continentaal plat liggen.
Q 23Wie bereikten op 23 januari 1960 met de bathyscaaf Trieste de bodem van de Marianentrog?
Don Walsh en Jacques Piccard
5%
Satellieten leveren inmiddels de meest volledige gegevens over het oceaanoppervlak, maar de diepte blijft grotendeels onbekend terrein.
Q 15Welke filmregisseur daalde in 2012 af tot 10.898 meter diepte in de Marianentrog?
James Cameron
Op 26 maart 2012 keerde hij terug van zijn afdaling; zeven jaar later werd zijn diepte nog overtroffen.
Q 16Welke lijn deelt twee oceanen in een noordelijk en zuidelijk deel als men zeven oceanen telt?
Evenaar
Bij die telling worden de twee grootste oceanen elk in tweeën gedeeld.
Q 17Waarom zijn de meeste zeeën beduidend minder diep dan oceanen?
Ze liggen over een continentaal plat
Een scherp onderscheid tussen zee en oceaan bestaat overigens niet; beide zijn zoutwaterlichamen.
Q 18Hoeveel keer zo hoog als aan de oppervlakte is de waterdruk op de bodem van de Marianentrog?
1.000 keer
De druk bedraagt er ongeveer 108,6 MPa, oftewel 108.600.000 pascal.
Q 19Bij welk eiland ligt de Marianentrog, de diepste trog van de wereld?
Guam
Dit vulkanische eiland werd opgestuwd door dezelfde platentektoniek die de trog deed ontstaan.
Q 20Welk punt wordt sinds 2021 beschouwd als het diepste punt op aarde?
Challengerdiepte
Die status volgde op het Five Deeps-project en een rapport in het Geoscience Data Journal.
De boordmeter gaf aanvankelijk 11.521 meter aan, wat later werd gecorrigeerd naar 10.916 meter.
Q 24Hoe heten de ringvormige zeestromingen die door passaat- en westenwinden worden aangedreven?
Gyres
De Atlantische en de Grote Oceaan hebben er elk twee, een noordelijke en een zuidelijke subtropische.
Q 25Onder welke plaat is de Pacifische Plaat geschoven, waardoor de Marianentrog ontstond?
Filipijnse Plaat
Door diezelfde beweging van de platen werd ook een vulkanisch eiland aan de rand van de trog opgestuwd.
Q 26Hoe heet het geheel van verticale stromen, oppervlaktestromen en dieptestromen in de oceaan?
Thermohaliene circulatie
Dieptestromen ontstaan in gebieden waar oceaanwater massaal omhoog of omlaag beweegt.
Q 27Welke stof gebruikte de bathyscaaf Trieste voor de opwaartse kracht?
Petroleum
Als ballast nam de bathyscaaf ijzeren bolletjes mee, die op de bodem konden worden gelost.
Q 28Welke platvissen werden in 1960 onverwacht op de bodem van de Marianentrog aangetroffen?
Schol en bot
De vissen waren tot 30 cm lang, en op de rotsachtige bodem kropen ook garnalen rond.
Q 29Welke Amerikaanse ontdekkingsreiziger vestigde in 2019 een diepterecord van 10.928 meter?
Victor Vescovo
Zijn afdaling ging dieper dan die van de sonde Nereus, die in 2009 op 10.902 meter de bodem raakte.
Q 30Welke Japanse diepzeesonde daalde in 1995 onbemand af tot de bodem van de Marianentrog?
Kaikō
De sonde registreerde op 24 maart 1995 een diepte van 10.911 meter, lange tijd de nauwkeurigste meting.