Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De octopus is een inktvis met acht armen, drie harten en een hoornachtige bek als enige harde lichaamsdeel. Hij komt voor in alle wereldzeeën, verandert via chromatoforen van kleur en geldt als het intelligentste ongewervelde dier. Deze quiz gaat over de anatomie, de opmerkelijke voortplanting, het gedrag en de zintuigen van de Octopoda, en over de octopus als delicatesse. Speel direct online of print de vragen voor je eigen quizavond.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoeveel harten heeft een octopus?
Drie
De naam Octopoda is afgeleid van het Griekse woord voor 'acht-poot', naar de acht armen of tentakels.
Q 02Waaruit bestaat het voedsel van een octopus voornamelijk?
Krabben en kreeften
Octopussen komen voor in alle wereldzeeën en oceanen en nestelen zich in spleten om van daaruit op zoek te gaan naar voedsel of een schuilplaats.
Q 03Welke octopussen zijn als enige dodelijk voor mensen?
Blauwgeringde octopussen
Alle octopussen zijn giftig, maar alleen dit kleine geslacht uit de Indische en Stille Oceaan heeft een beet die mensen fataal kan worden.
Q 04Welke twee verdedigingsmiddelen heeft een octopus naast het afstoten van een arm?
Inktwolk en camouflage
De inkt komt uit een speciale inktzak; het aanpassen van de kleur aan de omgeving verloopt via pigmentcellen in de opperhuid.
Q 05Octopussen zijn de meest intelligente dieren binnen welke groep?
Ongewervelden
Over hoe octopussen pijn ervaren is desondanks nog maar heel weinig bekend.
Q 06Wat is het enige harde deel in het lichaam van een octopus?
Hoornachtige bek
Octopussen hebben geen exoskelet zoals de Nautilidae en ook geen intern skelet, waardoor ze zich in allerlei spleten kunnen nestelen.
Q 07Onder welke naam geldt de octopus als delicatesse in landen rond de Middellandse Zee?
Pulpo
In Spanje, Italië en Griekenland staat het dier graag op het menu, al is het vlees van nature te taai om zomaar te eten.
Q 08Welke soortnaam draagt de gewone octopus of achtarm, de bekendste soort van de Octopoda?
vulgaris
De orde telt meer dan 100 soorten, maar de indeling in geslachten en families verschilt nogal per bron of auteur.
Q 09Wat doen octopussen in aquaria soms wanneer ze op zoek gaan naar voedsel?
Het aquarium verlaten
Buiten het water overleven ze korte tijd, zolang hun kieuwen maar vochtig blijven.
Q 10Via welke pigmentcellen in de opperhuid verandert een octopus van kleur?
Chromatoforen
Met dit vermogen past het dier zijn uiterlijk aan de omgeving aan, een van zijn belangrijkste beschermingsmiddelen.
Q 11Met welk dier wordt de octopus vergeleken omdat hij bij gevaar een vangarm kan afstoten?
Hagedis
Niet alle soorten kunnen dit; het reptiel doet hetzelfde met zijn staart.
Q 12Welk deel van de zenuwcellen van een octopus zit niet in de hersenen maar in de vangarmen?
Twee derde
Dierproeven tonen aan dat octopussen allerlei patronen en vormen goed van elkaar kunnen onderscheiden.
Q 13Hoe wordt het taaie octopusvlees traditioneel eetbaar gemaakt?
Tientallen keren tegen een harde ondergrond smijten
Het dier is een delicatesse in mediterrane landen als Spanje, Italië en Griekenland.
Q 21Hoe heten de gespierde kokers waaruit een octopus water spuit om zich voort te bewegen?
Sifons
Deze kokers worden ook wel hyponomen genoemd; anders kruipt het dier op zijn armen voort.
Q 22Hoe lang leven de kleinere octopussoorten soms maar?
Zes maanden
De voortplanting luidt bij octopussen ook de dood in.
Q 23Wanneer sterven octopusmannetjes?
Enkele maanden na de paring
Vrouwtjes van sommige soorten bewaren het sperma daarna nog een tijd in hun lichaam, tot de eieren zijn gerijpt.
Q 14Welke moderne methode maakt octopusvlees net zo eetbaar als het traditionele smijten?
Invriezen
Zonder zo'n behandeling is het vlees van het dier te taai om te eten.
Q 15Uit welke proeven blijkt dat octopussen goed in staat zijn tot leren?
Doolhofproeven
In aquaria onderzoeken en manipuleren octopussen ook voorwerpen en speelgoed, wat als speelgedrag wordt gezien.
Q 16Met welke diergroep vergelijkt nieuw onderzoek de manier waarop octopussen emotionele pijn voelen?
Zoogdieren
Het gaat daarbij om psychologische pijn, niet alleen om een lichamelijke reactie.
Q 17Waarin drijven baby-octopussen enige tijd rond nadat ze uit het ei zijn gekomen?
Wolken plankton
Uiteindelijk zinken de jonge dieren terug naar de bodem van de zee.
Q 18Hoe heet de speciale arm waarmee een octopusmannetje spermatoforen overbrengt?
Hectocotylus
De spermatoforen, zakjes gevuld met sperma, worden in de mantelholte van het vrouwtje gebracht.
Q 19Hoeveel eitjes legt een octopusvrouwtje ongeveer na de bevruchting?
200.000
Het aantal varieert sterk tussen de soorten; de eitjes hangen in trossen of worden een voor een op de bodem gelegd.
Q 20Wat kunnen de ogen van een octopus niet, hoewel ze scherp zien?
Kleuren waarnemen
Octopussen gelden niettemin als intelligente dieren met een korte- en langetermijngeheugen.
Q 24Hoe lang eet een octopusvrouwtje niet terwijl zij haar eieren bewaakt?
Een maand
Zodra de eieren uitkomen, sterft zij; de jongen leven daarna van de larven van krabben en zeesterren.
Q 25Waarvoor hielden biologen de afgebroken copulatiearm in de mantelholte van het wijfje vroeger?
Parasitaire worm
De vermeende worm kreeg een eigen wetenschappelijke naam, die nu de naam van de copulatiearm zelf is.
Q 26Wat bevatten de armuiteinden van een octopus, waardoor hij zijn prooi kan proeven?
Chemoreceptoren
De vangarmen zijn bovendien bedekt met zuignappen, meestal in twee rijen.
Q 27Welke evenwichtsorganen zorgen bij de octopus voor oriëntatie in het horizontale vlak?
Statocysten
De waarneming van de eigen lichaamshouding is daarentegen gebrekkig ontwikkeld.
Q 28Welk geslacht inktvissen heeft een intern skelet, iets wat de Octopoda missen?
Sepia
De Nautilidae hebben juist een exoskelet; octopussen hebben geen van beide.
Q 29Wat is kenmerkend voor de armen van achtarmen van het geslacht Eledone?
Eén rij zuignappen
Dit geslacht komt voor in de Middellandse Zee en het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan.
Q 30Welke arm is bij octopussen meestal de copulatiearm, die tijdens de paring afbreekt?
Derde rechterarm
De afgebroken arm blijft achter in de mantelholte van het wijfje.