Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Een parel begint als een indringer in een oester en eindigt als sieraad. Daartussen zit een wereld van parelmoer, luster en zeldzame kleuren, van de kweekmethode van Kokichi Mikimoto tot de zwarte parels van Tahiti. Deze quiz test wat je weet over het ontstaan en de samenstelling van parels, hun geschiedenis van Pompeï tot Bombay, de Nederlandse uitdrukkingen met het woord parel en het verhaal van La Peregrina, de druppelparel van koningen en Elizabeth Taylor.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Door welke weekdieren worden parels hoofdzakelijk gemaakt?
oesters
Soms maken ook slakken parels; ze worden opgevist of gekweekt om als sieraad te dienen.
Q 02Welke stad wordt ‘de parel van het Zuiden’ genoemd?
Breda
Het woord parel wordt overdrachtelijk gebruikt voor iets waardevols; Veghel heet zo de parel van de Meierij.
Q 03Hoe noemt men parels die onregelmatig van vorm zijn?
barok
Zowel onregelmatig als regelmatig gevormde parels worden in kettingen en armbanden verwerkt.
Q 04Hoe noemt men de glans van een parel?
luster
Hoe dunner en talrijker de doorzichtige laagjes, hoe fijner de glans door reflectie en breking van het licht.
Q 05Wie kocht La Peregrina in 1969 en schonk de parel aan zijn vrouw Elizabeth Taylor?
Richard Burton
De nazaten van een Britse markies hadden de parel dat jaar bij Sotheby's in Londen laten veilen.
Q 06Welke Japanner ontwikkelde de teelt van zoutwaterparels en patenteerde die in 1896?
Kokichi Mikimoto
Bij die teelt wordt een korreltje parelmoer in een oester gelegd; na twee jaar of langer kan de parel worden geoogst.
Q 07In welk land ontstond in de 13de eeuw het eerste kweekproces van zoetwaterparels?
China
Het ging om bewerkte blisterparels: de kern werd verwijderd, opgevuld met een harde stof en de achterkant gedicht met een stuk schelp.
Q 08Welk volk beschouwde parels als symbool van macht, wijsheid en geluk?
Romeinen
In India dienen parels als talisman en de Chinezen gebruikten ze in de geneeskunde.
Q 09In welke kristalvorm komt de koolzure kalk in parelmoer voornamelijk voor?
aragoniet
De microkristallen liggen concentrisch om een middelpunt gerangschikt en worden door organische hoornstof aan elkaar gekit.
Q 10Waar heeft men parels gevonden uit het jaar 79 na Christus?
Pompeï
Opmerkelijk, want parels verouderen normaal binnen 100 tot 105 jaar, waarna het parelmoer afbladdert.
Q 11Welke pareloester is met een diameter van een meter de grootste?
Tridacna gigas
Dit reuzenexemplaar weegt 225 kilogram.
Q 12Vanaf welk decennium kwam de gekweekte parel op de markt?
1920
De volmaakt ronde cultivé kwam zo binnen bereik van bredere kringen, waar parelkettingen soms deel uitmaakten van een parure.
Q 13Welke zwartkleppige pareloester uit de Grote Oceaan vormt de zwarte Tahitiparels?
Pinctada margaritifera
Alle andere zwarte parels zijn kunstmatig op kleur gebracht; de echte krijgen hun kleur van grijze tot zwarte parelmoerstof.
Q 21In welk land werden bij opgravingen parels uit 2500 voor Christus gevonden?
Mexico
Parels zijn dus al millennia bekend; ook de Egyptenaren waren ermee vertrouwd.
Q 22Hoe heet de grootste gevonden parel, die 30 bij 60 cm meet?
parel van Palawan
Gewone parels variëren in grootte van een speldenkop tot een duivenei.
Q 23Van hoeveel factoren hangt de sierwaarde van een parel af?
zeven
Glans, vorm, kleur, grootte, perfectie, symmetrie en structuur tellen mee, met de glans als belangrijkste; een kleine parel kan daardoor meer waard zijn dan een grote.
In welk land is de parel een van de negen stenen van de Orde van de Negen Edelstenen?
Q 14Hoeveel jaar kennen mensen waarschijnlijk al parels?
6.000
De Egyptenaren waren al met parels vertrouwd, en in Mexico zijn exemplaren opgegraven uit 2500 voor Christus.
Q 15Hoe heten halfkogelvormige parels die uit de binnenkant van de schelp worden gezaagd?
blisters
De Engelse term betekent huidblaasje; in het Nederlands spreekt men ook van schaalparel.
Q 16Welke hardheid hebben parels op de hardheidsschaal van Mohs?
2,5 tot 5
Ondanks die bescheiden hardheid zijn parels buitengewoon vast en bijna onmogelijk met de hand stuk te maken.
Q 17Wat wordt bij de kweek van zoetwaterparels ingebracht, zodat ze zonder kern groeien?
mantelweefsel
Het ingebrachte weefsel lost op, waardoor gekweekte zoetwaterparels geheel uit parelmoer bestaan.
Q 18In welke vorm werd heel vroeger een kern tegen de schelp van een oester ingebracht?
boeddhabeeldjes
Het weekdier omhult zo'n kern met paarlemoer; bij de oogst wordt de blisterparel uit de schelp gesneden.
Q 19In 1 op de hoeveel wilde pareloesters zit naar schatting een parel?
15.000
Een parel ontstaat als reactie op een vreemd deeltje tussen schelp en mantel, dat door het mantelepitheel wordt omsloten.
Q 20Welk hoornachtig eiwit kit de laagjes van een parel aan elkaar?
conchiolin
Het geheel van laagjes en bindmiddel vormt het parelmoer, dat met de hand bijna niet stuk te krijgen is.
Thailand
De parel is daarmee een van de weinige sieraadstenen van dierlijke oorsprong die tussen echte edelstenen wordt gerekend.
Q 25Volgens welk volk verhoogt een afkooksel van parels de kracht van mannen?
Mongolen
Elders kregen parels heel andere betekenissen: talisman in India, medicijn in China.
Q 26In welke stad was de handel in parels rond 1880 geconcentreerd?
Bombay
Later verschoof het centrum van de parelhandel naar Parijs.
Q 27Tot welke grootte gaan gekweekte Tahitiaanse parels doorgaans?
15 mm
Ze beginnen bij ongeveer 7 mm; omdat ze meestal groter zijn dan witte Japanse of Australische parels lijken ze duurder, maar per maat en kwaliteit zijn ze even kostbaar.
Q 28Hoeveel weegt de pareloester Pinctada maxima?
5,5 kilogram
Deze oester heeft een diameter van 30 cm en leeft langs de kusten van Noord- en West-Australië.
Q 29Hoe heet de bekendste zwarte parel?
Azra
Deze zwarte parel vormt het hart van een ketting uit de Russische kroonjuwelen.
Q 30Sinds welk jaar worden de zwartkleppige pareloesters gekweekt?
1963
Jonge oesterlarven worden gevangen en op mosselgaas opgekweekt; na drie jaar krijgt de volwassen oester een parelmoerkorreltje ingebracht.