Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Planten vormen een rijk van eukaryoten die hun energie halen uit fotosynthese. Er zijn zo'n 385.000 soorten beschreven, van eencellige desmiden van tien micrometer tot mammoetbomen van 120 meter hoog. Deze quiz gaat over de bouw en levensprocessen van planten, de geschiedenis van hun indeling van Aristoteles tot het APG-systeem, en de cactusfamilie: doorns, areolen, pitaja's en de koningin van de nacht. Met makkelijke vragen voor beginners en pittige vragen voor wie al een flora op de plank heeft staan.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoe heet de wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van planten?
Botanie
De studie van schimmels wordt er doorgaans niet meer toe gerekend, met als uitzondering de lichenologie, de studie van korstmossen.
Q 02Op welk continent zijn cactussen inheems?
Amerika
Ze groeien vooral in gebieden met een afwisseling van droge en minder droge seizoenen; sommige komen tot in het zuiden van Canada voor.
Q 03Welk gas komt als bijproduct vrij bij de fotosynthese?
Zuurstofgas
Door dit proces is in de loop van de tijd de samenstelling van de atmosfeer veranderd, waar de meeste dieren van afhankelijk werden.
Q 04Welke drie hoofdorganen omvat de typische bouw van zaadplanten?
Wortels, stengels en bladeren
Bloemen zijn te beschouwen als omgevormde stengels met bladeren; elk van de hoofdorganen kan ook ontbreken of sterk gereduceerd zijn.
Q 05Hoe heet het biologische pigment dat ook bladgroen wordt genoemd?
Chlorofyl
Samen met andere rode en gele pigmenten helpt het planten om zo veel mogelijk licht te vangen.
Q 06Welke ecologische rol vervullen planten aan de basis van vrijwel alle ecosystemen?
Producenten
Vele organismen, waaronder dieren, voeden zich met plantaardig materiaal of zijn afhankelijk van organismen die van planten leven.
Q 07Hoe heten de bladgroenkorrels waarmee planten energie uit zonlicht vangen?
Chloroplasten
Ze zitten in alle groene delen van een plant en zetten daar koolstofdioxide en water om in koolhydraten.
Q 08Uit welke stof bestaat de celwand van planten?
Cellulose
Dit macromolecuul is een polymeer van druivensuiker en geeft de plant stevigheid.
Q 09Waaruit halen vleesetende planten hun stikstofbevattende voedingsstoffen?
Uit gevangen insecten
Gewone vaatplanten nemen met hun wortels water op met daarin opgeloste mineralen zoals fosfaten en nitraten.
Q 10Waaruit zijn de doorns van cactussen geëvolueerd?
Uit bladeren
Zo is de afgifte van water door verdamping sterk gereduceerd; de doorns beschermen bovendien tegen diervraat en helpen bij de warmtehuishouding.
Q 11In welke vorm slaan planten hun koolhydraten op?
Zetmeel
Die opslag gebeurt in plastiden zoals leukoplasten; tot deze groepen horen ook de groenwieren en de kranswieren.
Q 12Hoe hoog kunnen sommige cactussoorten worden?
12 meter
Alle cactussoorten brengen bloemen voort; de meeste soorten zijn dagbloeiers, maar enkele openen hun bloemen alleen 's nachts.
Q 13Welk vaatweefsel vervoert water met opgeloste mineralen door de plant?
Xyleem
Het andere vaatweefsel transporteert suikers en voedingsstoffen naar plaatsen waar ze gebruikt of opgeslagen worden, zoals de wortels.
Q 21Welke stof in de peyote en de San Pedro-cactus wordt als psychedelicum gebruikt?
Mescaline
Andere cactussen leveren eetbare vruchten, en sommige worden als kamerplant of als tuinversiering in warme, droge streken gehouden.
Q 22Hoe groeien de cactussoorten uit tropische regenwouden op boomtakken?
Als epifyt
Ondanks de hoge regenval overheersen op die takken droge omstandigheden, doordat het water snel wegstroomt.
Q 23In welk jaar werd het APG IV-systeem gepubliceerd?
2016
Het is de opvolger van APG III; de indeling omvat alleen de bedektzadigen, niet de naaktzadigen, de varens of de mossen.
Q 14Welke schimmels hebben de wortels van de meeste planten nodig voor hun groei?
Mycorrhizaschimmels
Schimmels en bacteriën bepalen ook de vruchtbaarheid van de bodem, terwijl andere organismen juist op planten parasiteren.
Q 15Welke naaktzadige boom kan tot circa 120 meter hoog worden?
Kustmammoetboom
De wetenschappelijke naam van deze reus is Sequoia sempervirens; aan de andere kant van het spectrum staan eencellige plantjes van enkele micrometers.
Q 16Welke eetbare vrucht brengen cactussen als Hylocereus undatus voort?
Pitaja
De grote bloemen van deze cactussen openen zich alleen 's nachts en worden bestoven door insecten en kleine nachtdieren.
Q 17Hoe heet de vrucht van Opuntia ficus-indica, waaruit in Mexico drank wordt bereid?
Cactusvijg
Rond de Middellandse Zee worden Opuntia-soorten ook gebruikt om een terrein af te bakenen, zoals prikkeldraad in de Lage Landen.
Q 18Hoeveel plantensoorten zijn er ongeveer beschreven?
385.000
Circa 370.000 daarvan zijn zaadplanten; ieder jaar komen er duizenden nieuwe soorten bij, vooral uit tropische gebieden.
Q 19In welk land hebben schijfcactussen een ecologische ramp veroorzaakt?
Australië
Cactussen zijn naar vele plekken geëxporteerd en werden rond de Middellandse Zee zelfs kenmerkend voor het landschap.
Q 20Wie noemde de snelle opkomst van de bloemplanten een ‘abominabel mysterie’?
Charles Darwin
Bloemplanten werden dominant door hun voortplantingssucces met bloemen en vruchten, nadat ze zo'n 140 tot 160 miljoen jaar geleden waren verschenen.
Q 24Bij welke fotosynthese-strategie vindt de opname van koolstof 's nachts plaats?
CAM-fotosynthese
Zo beperkt de plant haar waterverlies; in warme en droge omgevingen is de C4-route dan weer efficiënter dan de klassieke C3-route.
Q 25Wat is de wetenschappelijke naam van de landplanten?
Embryophyta
Tellingen van het plantenrijk beperken zich meestal tot deze groep, al omvat het rijk in brede zin ook de groene algen.
Q 26Hoe heten de viltige plekjes waarop de doorns van een cactus staan ingeplant?
Areolen
Deze structuren zijn uniek voor cactussen: stekels van andere succulenten die er oppervlakkig op lijken, groeien er niet uit.
Q 27Welke leerling van Aristoteles maakte het eerste beschrijvende inventaris van planten?
Theophrastus
Aristoteles zelf had alle levende wezens in twee groepen verdeeld, planten en dieren, en probeerde verschillende niveaus van leven te onderscheiden.
Q 28Wie introduceerde in 1866 het rijk Protista?
Ernst Haeckel
Dat nieuwe rijk was bedoeld voor organismen die niet goed pasten in de traditionele dier- of plantengroep, waardoor het plantenrijk steeds kleiner werd.
Q 29Met welke evolutionaire groep wordt het plantenrijk tegenwoordig vaak gelijkgesteld?
Viridiplantae
Tot deze groep behoren de groenwieren en de landplanten, met daarbinnen de mossen, lycofyten, varens, naaktzadigen en bedektzadigen.