Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Reptielen zijn koudbloedige gewervelde dieren met een schubbenhuid: schildpadden, krokodilachtigen, brughagedissen en de schubreptielen, waartoe hagedissen en slangen behoren. Er zijn meer dan 11.000 moderne soorten, van de woestijn tot boven de poolcirkel. Deze quiz toetst wat je weet over hun bouw en leefwijze: ademhaling, voortplanting, winterslaap en de vreemde schedels van hun uitgestorven voorouders. Slangen krijgen extra aandacht: giftanden, vervelling, het skelet met honderden wervels en de soorten die in Nederland, België en Suriname voorkomen.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Waardoor kunnen schildpadden niet met hun borstkas ademhalen?
door het harde pantser
Schildpadden ventileren hun longen via beweging van de huid en spieren tussen de nek en de voorpoten.
Q 02Welke minder gevaarlijke slang wordt naast de koningspython vaak als huisdier gehouden?
Korenslang
Op krokodillenboerderijen worden reptielen juist gekweekt om hun leer en vlees.
Q 03Hoeveel moderne reptielsoorten zijn er ruwweg bekend?
11.000
Reptielen komen overal ter wereld voor, behalve in heel koude gebieden zoals de polen en de toppen van bergen.
Q 04Hoe heet de wetenschap die amfibieën en reptielen samen bestudeert?
herpetologie
De Nederlandse vereniging voor dit vakgebied en terrariumkunde heet Lacerta.
Q 05Welk slangengeslacht draagt de wetenschappelijke naam Crotalus?
Ratelslangen
Het geslacht behoort tot de adders en is een van de bekendste groepen van slangen.
Q 06In welk land veroorzaken slangenbeten nog jaarlijks duizenden doden?
India
Cytotoxines uit slangengif worden intussen onderzocht voor gebruik in de chemotherapie.
Q 07Welk deel van de ongeveer 3950 slangensoorten is giftig?
15%
Slangen hebben geen beweegbare oogleden en bewegen zich altijd op de buik voort.
Q 08Welke slangen broeden hun eieren zelf uit?
Pythons
Bij de meeste reptielen komen de eieren uit in het warme zand of in rottende bladerhopen.
Q 09Wie gebruikte in 1758 voor het eerst de naam Serpentes voor de slangen?
Carl Linnaeus
De naam staat in de tiende editie van Systema naturae; het Latijnse Serpentes betekent kruipenden.
Q 10Welk uitgestorven zeereptiel, bekend uit fossielen, is ook in het huidige Nederland gevonden?
Mosasaurus
Andere uitgestorven groepen zijn de dinosauriërs en de vliegende pterosauriërs, die meestal warmbloedig waren.
Q 11Welke groep hagedissen mist, net als slangen, de ledematen?
Hazelwormen
Slangen kruipen zonder poten met behulp van hun buikschubben en ribben.
Q 12Hoe heet het verschijnsel dat reptielen geheel zwart maakt om meer zonnewarmte op te nemen?
melanisme
Het komt vooral voor bij soorten in koele streken, zoals Nederland en België, als aanpassing aan het klimaat.
Q 13Hoe heet de angst voor slangen?
ofidiofobie
De Griekse naam Ophis leeft ook voort in ophifaag, een aanduiding voor slangeneter.
Q 14Welke long gebruikt een slang bij de ademhaling altijd?
Q 21Wat is het belangrijkste verschil tussen reptielen en amfibieën?
geen larvaal stadium
Amfibieën hebben bovendien een permeabele huid zonder schubben, in tegenstelling tot reptielen.
Q 22Hoe heet officieel het houden van reptielen als huisdier?
herpetocultuur
Naast slangen worden ook hagedissen en schildpadden als huisdier gehouden.
Q 23Waar worden de hoornplaten van krokodillen en schildpadden gevormd?
in de lederhuid
De schubben van reptielen dienen ter bescherming, maar zijn ook gekleurd voor camouflage of als schrikkleur.
Rechterlong
Bij veel adders ontbreekt de andere long zelfs volledig; alleen bij de primitieve reuzenslangen zijn beide ongeveer even groot.
Q 15Tot hoeveel miljoen jaar geleden domineerden dinosauriërs en pterosauriërs de Aarde?
66
Deze groepen beheersten ook het luchtruim en verschilden in bouw vaak sterk van de huidige reptielen.
Q 16Uit hoeveel kamers en boezems bestaat het hart van een krokodil?
twee kamers en twee boezems
Toch mengt ook bij krokodillen zuurstofrijk en zuurstofarm bloed, omdat de slagaders uit de kamers aan hun basis niet gescheiden zijn.
Q 17Hoe heet het vernieuwen van de schubbenhuid, waarbij een slang de huid in één keer afwerpt?
ecdysis
Een slang stroopt de huid als een sok af, waardoor de afgeworpen huid binnenstebuiten zit en zo'n 10% langer is dan het dier.
Q 18Welke term beschrijft adders, bij wie de eieren zich in het moederlichaam ontwikkelen?
eierlevendbarend
Ook de meeste wurgslangen en sommige hagedissen planten zich zo voort; bij schildpadden en krokodilachtigen komt het niet voor.
Q 19Hoeveel soorten slangen komen er ruwweg in Suriname voor?
100
Twaalf daarvan zijn giftig en behoren tot de adders en de koraalslangen; op de Nederlandse Antillen leven acht soorten.
Q 20Waarom kunnen zeeslangen de Rode Zee niet passeren?
Water is te zout
Het Panamakanaal is voor zeeslangen juist onbegaanbaar omdat het zoet water bevat, en bij Kaap Hoorn is de zee te koud.
Q 24Van hoeveel soorten zeeslangen is ongeveer sprake?
60
Slangen zijn de enige reptielen met een aanzienlijk aantal soorten in zout water; zeebewonende reptielen zijn verder zeldzaam.
Q 25Hoe heten de kleine botjes in de huid die sommige krokodillen en hagedissen bepantseren?
osteodermen
In principe hebben reptielen vier poten die zijwaarts van het lichaam staan.
Q 26Hoe heet de groep oorspronkelijke reptielen zonder schedelopening achter de oogkas?
Anapsida
Uit deze groep ontstonden de synapsiden met één schedelgat, waaruit later de zoogdieren voortkwamen, en de diapsiden met twee.
Q 27Hoeveel families van slangen zijn er in totaal?
17
Wetenschappelijke familienamen eindigen altijd op -dae, zoals Viperidae voor de adders.
Q 28Welk orgaan trekken krokodilachtigen naar achteren om hun longinhoud te vergroten?
Lever
Een spier aan het schaambeen doet het werk, zodat ook de achterkant van de longen naar achteren wordt getrokken.
Q 29Welke Australische schildpad ondersteunt haar ademhaling via de wand van bek en cloaca?
Fitzroyschildpad
Langs zuurstofopnemende cellen in die sterk doorbloede wand wordt water gevoerd: een vorm van huidademhaling.
Q 30Wat is de oudst bekende reptielsoort, afkomstig uit het Carboon?
Hylonomus
Reptielen moeten rond 300 miljoen jaar geleden zijn ontstaan; sindsdien zijn duizenden soorten gekomen en gegaan.