Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De stofzuiger staat in bijna elk huis, maar weinig mensen weten hoe het apparaat is ontstaan. De eerste exemplaren waren zo groot dat ze op straat bleven staan. Deze quiz gaat over de geschiedenis, de techniek van motor en stofzak en de vele varianten, van kruimelzuiger tot centraal stofzuigsysteem. Ook de Europese regels voor het vermogen komen aan bod. Elke vraag heeft vier antwoorden en een korte uitleg.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk voorwerp gebruikte men vroeger om buiten het stof uit tapijten te slaan?
mattenklopper
Binnenshuis werden de tapijten in die tijd meestal alleen geveegd.
Q 02Welke dieren trokken de wagentjes met de Booth Machine langs de huizen?
paarden
Eén persoon bediende buiten de motor, terwijl een tweede binnen de vloeren en tapijten stofzuigde.
Q 03Welke bijnaam heeft de kruimelzuiger, het kleine apparaat dat je in de hand houdt?
kruimeldief
Het apparaatje is bedoeld voor broodkruimels en ander klein vuil.
Q 04Waarmee werden de mechanische stofzuigers van vóór het elektrische tijdperk aangedreven?
handkracht
Deze voorlopers hadden een balg of een pomp om de lucht in beweging te brengen.
Q 05Welk diertje is samen met zijn uitwerpselen een bron van allergie in huis?
huisstofmijt
Een gewone stofzuiger haalt maar een heel beperkt deel van deze diertjes uit een tapijt.
Q 06Waarvoor is de steelstofzuiger het aangewezen apparaat?
kleine oppervlakten
Je moet het volle gewicht van het apparaat voorttrekken, wat het stofzuigen lastiger maakt. Daar staat tegenover dat hij weinig bergruimte vraagt.
Q 07Rond welk jaar werd de elektrische stofzuiger uitgevonden?
1900
Het duurde daarna nog tientallen jaren voordat het apparaat in elk huis stond: tot 1960 had lang niet iedereen er een.
Q 08Welk deel van de Nederlandse huishoudens had in 1938 een stofzuiger?
de helft
Vooral de komst van kleinere modellen maakte het apparaat in de jaren dertig in Nederland en België erg populair.
Q 09Voor welk poeder uit printers bestaan handstofzuigers met een speciaal filter?
toner
Een handstofzuiger is iets groter dan een kruimelzuiger en kan ook op de accu van een auto worden aangesloten.
Q 10Welke instelling vaardigde in juli 2013 een verordening met eisen aan stofzuigers uit?
Europese Commissie
De regels moesten stofzuigers zuiniger en duurzamer maken en zijn gebaseerd op de richtlijn inzake ecologisch ontwerp.
Q 11Welk beroep had Hubert Booth, de maker van de eerste stofzuiger?
ingenieur
Booth, geboren in 1871, vond het vreemd dat men bij het schoonmaken alleen probeerde het vuil weg te blazen. Opzuigen in een zak leek hem logischer.
Q 12Hoe wilde de maker van de eerste lichtgewicht stofzuiger de trage verkoop aanjagen?
demonstraties aan huis
Zo raakten mensen overtuigd van de voordelen van een nog weinig bekend product, en ook in Europa werd het apparaat bekender.
Q 13Volgens welk principe werkt de zakloze stofzuiger van James Dyson?
cycloonscheiding
Een papieren stofzak is bij deze techniek overbodig. Dat scheelt kosten en is minder belastend voor het milieu.
Q 21Wat doet het toerental van een stofzuigermotor als het mondstuk wordt afgesloten?
stijgen
Dat is te horen aan het hogere geluid. De motor zuigt zichzelf vacuüm, ondervindt minder weerstand en verbruikt zelfs minder energie.
Q 22Waar zit de stofzak van een sledestofzuiger ten opzichte van de waaier en de motor?
ervoor
De zak filtert het vuil uit de zuiglucht. De gezuiverde lucht stroomt daarna over de motor en koelt die meteen af.
Q 23Hoeveel kilogram woog de eerste lichtgewicht stofzuiger uit 1907?
20
Het toestel verkocht aanvankelijk slecht, tot de fabrikant het bij de mensen thuis ging laten zien.
Q 14Welk Amerikaans bedrijf maakte de eerste lichtgewicht stofzuiger?
Hoover Suction Sweeper Company
Het apparaat kreeg de naam van de fabrikant en was een stuk lichter dan de machines die tot dan toe op wagentjes werden rondgereden.
Q 15Welk type pomp laat de elektromotor van een stofzuiger meestal ronddraaien?
centrifugaalpomp
De draaiende pomp zuigt lucht aan en het stof komt daarmee mee. Dat belandt in een stofzak of wordt tegen de wand van een ronde bak geslingerd.
Q 16Welk type stofzuiger heeft een ronddraaiende rol met borstels in de zuigmond?
klopveegzuiger
De rol klopt het tapijt schoon, waardoor een diepere reiniging mogelijk is met minder vermogen.
Q 17Voor de kroning van welke Britse koning stofzuigde Hubert Booth in 1902 de tapijten?
Edward VII
Bij die gelegenheid maakte het grote publiek voor het eerst kennis met de uitvinding van Booth.
Q 18Welke voorziening laat de motor van een moderne stofzuiger afkoelen in plaats van doorbranden?
thermische beveiliging
De motor gaat dan tijdelijk uit. Oververhitting dreigt als er te weinig koude lucht langs de motor stroomt, bijvoorbeeld bij een dicht mondstuk.
Q 19Welke stand hebben sommige robotstofzuigers om zand van vloer of tapijt te verwijderen?
turbo
Zulke robots kunnen ook hun hoogte aanpassen aan hoogpolig tapijt of vloerbedekking.
Q 20Waarop is de camera gericht waarmee een robotstofzuiger zijn positie in de kamer bepaalt?
het plafond
Ook ultrasone signalen geven de robot een beeld van de grootte van de kamer en de afstand tot obstakels.
Q 24Welke soort straling gebruikt een robotstofzuiger om zijn basisstation terug te vinden?
infrarood
Dezelfde techniek zit in de afstandsbediening van een televisie. Bij het station laadt de robot zijn accu weer op.
Q 25Hoeveel watt mocht een nieuwe stofzuiger in de EU vanaf 1 september 2014 maximaal verbruiken?
1600
De grens kwam er omdat steeds krachtigere apparaten het energieverbruik van huishoudens flink opdreven.
Q 26Uit welke stad kwam Ives W. McGaffey, die in 1869 een handbediende stofzuiger ontwierp?
Chicago
Zijn apparaat zoog pas als je steeds in een leren bal aan het handvat kneep. Dat was zo zwaar werk dat het nooit populair werd.
Q 27Naar hoeveel watt daalde het maximale vermogen van stofzuigers in de EU op 1 september 2017?
900
Sinds de regels gelden is het gemiddelde energieverbruik van stofzuigers duidelijk gedaald.
Q 28Van de lengte van welk motoronderdeel hangt de levensduur van een huishoudstofzuiger af?
koolborstel
De levensduur verschilt sterk per merk en loopt uiteen van 2 tot en met 15 jaar.
Q 29In welk jaar kreeg de P.A. Geier Company een patent op een cyclonische stofzuiger?
1928
Het bedrijf zat in Cleveland en verkocht het patent elf jaar later door.
Q 30Op hoeveel volt werkt het schakelcontact in een stofzuigcontact van een centraal systeem?
24
Zodra de slang wordt aangekoppeld, schakelt dit contact de motor van de stofzuigunit automatisch in.