Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Het tamme varken werd 5.000 tot 6.000 jaar geleden gedomesticeerd en is sindsdien overal: in de stal, in spreekwoorden, in de mythologie en op het witte doek. Deze quiz gaat over de biologie en de terminologie van het varken, de varkenshouderij in Nederland en België, de rol van het varken in religie en folklore, en over Babe, de film uit 1995 over een big die schapen leert hoeden. Weet jij hoe lang een zeug drachtig is, waar het varkensmuseum staat en wie boer Hoggett speelde?
Alle 28 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoe heet een vrouwtjesvarken?
Zeug
In sommige dialecten, zoals het West-Vlaams, wordt dit woord ook dysfemistisch gebruikt als aanspreking voor een vrouw.
Q 02Welke kostbare delicatesse spoorden varkens vroeger op met hun gevoelige neus?
Truffels
Speciaal getrainde hondjes namen die taak over, omdat ze beter af te richten zijn; de varkensneus werd ook ingezet bij het opsporen van drugs.
Q 03Welk klein varkensras wordt het vaakst als huisdier en op kinderboerderijen gehouden?
Hangbuikzwijn
Het houden van huisvarkens kwam in de tweede helft van de 20ste eeuw in zwang; varkens zijn intelligent, nieuwsgierig en goed te trainen.
Q 04Op welke leeftijd is een varken rijp voor de slacht?
6 maanden
Een slachtrijp varken weegt dan ongeveer 100 kilo en heeft zo'n 35% van zijn voedsel omgezet in vlees.
Q 05Welke herdershond werpt zich in Babe op als surrogaatmoeder van het varkentje?
Fly
Haar stem wordt in het origineel ingesproken door Miriam Margolyes.
Q 06Welk natuurlijk gedrag kunnen varkens in kale hokken nauwelijks uitvoeren?
Wroeten en zoelen
Verveling leidt bij varkens snel tot oor- en staartbijten, reden waarom staarten vaak op jonge leeftijd worden gecoupeerd.
Q 07In welke mythologie neemt het varken of wilde zwijn een belangrijke plaats in?
Keltische
In de Lage Landen werden de goden midden in de winter vereerd met offers van varkenskoppen en hammen, gevolgd door een gezamenlijke maaltijd.
Q 08Welke acteur speelt boer Arthur Hoggett in Babe?
James Cromwell
Hoggett houdt schapen en geen enkel varken, maar waagt op de jaarmarkt toch een gok naar het gewicht van het varkentje.
Q 09Hoe lang geleden werden varkens gedomesticeerd?
5.000 tot 6.000 jaar
In Nieuw-Zeeland en op eilandjes in de Grote Oceaan zijn varkens later weer verwilderd en richten ze grote ecologische schade aan.
Q 10Welke klieren missen varkens, waardoor ze schaduw en water nodig hebben?
Zweetklieren
Juist die behoefte maakte het varken in het droge Midden-Oosten onbetaalbaar, wat volgens een ecologische verklaring bijdroeg aan het vleestaboe.
Q 11Hoe lang duurt de dracht bij varkens ongeveer?
115 dagen
Een handig ezelsbruggetje: drie maanden, drie weken en drie dagen.
Q 12Wat is de wetenschappelijke naam van het tamme varken?
Sus domesticus
Veel auteurs zien het tamme varken als een gedomesticeerd wild zwijn en benoemen het als een ondersoort daarvan.
Q 13Hoe heet een gecastreerd mannetjesvarken?
Barg
Een vrouwtje dat nog niet geworpen heeft, heet een gelt; een keu is regiolect voor een big.
Q 14Hoeveel biggen kan een varken maximaal per worp krijgen?
Q 21Hoe oud kan een varken worden dat niet geslacht wordt?
12 à 13 jaar
Bijna alle delen van een varken kunnen door mensen worden gegeten; het dier wordt dan ook massaal gefokt om zijn vlees.
Q 22Wie regisseerde de familiefilm Babe uit 1995?
Chris Noonan
De Amerikaans-Australische productie won onder meer een Golden Globe voor beste komedie of musical en een Saturn Award voor beste familiefilm.
Q 23Hoeveel varkens telde Nederland in 2022?
11,3 miljoen
Dat was het laagste aantal in bijna twintig jaar; het aantal varkensbedrijven nam in tien jaar met 45 procent af tot 3.273.
20
Gemiddeld worden er per worp ongeveer 13 levende biggen geboren, met ongeveer evenveel vrouwtjes als mannetjes.
Q 15In welk Bijbelboek belandde het varken rond 450 voor Christus als onrein in de spijswetten?
Leviticus
Binnen het jodendom en de islam geldt het varken als onrein en mag het daarom niet gegeten worden.
Q 16Zeevaarders van welke compagnie zetten bewust varkens uit op eilanden als voedselvoorraad?
VOC
De uitgezette dieren verwilderden en brengen op veel eilanden tot op de dag van vandaag ecologische schade toe.
Q 17Hoeveel dagen na de geboorte worden biggen in de gangbare varkenshouderij gespeend?
21 tot 28 dagen
Op biologische varkensbedrijven wordt pas na 42 dagen gespeend; daarna spreekt men van een gespeende big.
Q 18Wie schreef het boek ‘Babe: The Gallant Pig’, waarop de film Babe is gebaseerd?
Dick King-Smith
Het varkentje wordt op de jaarmarkt de hoofdprijs van een spel waarin bezoekers zijn gewicht moeten raden.
Q 19Hoe wordt een worp biggen genoemd?
Toom
Fokprogramma's die mikken op meer jongen dan het moederdier spenen heeft, kunnen biggensterfte veroorzaken.
Q 20Welke producten worden van reuzel gemaakt?
Lippenstift en tandpasta
Varkenshaar gaat op zijn beurt in bezems, haarborstels, penselen, scheerkwasten en stoffers.
Q 24Welke verpleegorde mocht in de middeleeuwen haar varkens vrij laten rondlopen?
Antonieten
De orde is vernoemd naar Antonius van Egypte, wiens attribuut een bel is; ook zijn varkens dragen een bel.
Q 25Welke antropoloog zocht een ecologische verklaring voor het varkensvleesverbod?
Marvin Harris
Volgens hem werden varkens in het droge Midden-Oosten onbetaalbaar door hun behoefte aan schaduw en water, anders dan schapen en geiten.
Q 26In welke plaats bevindt zich een museum dat geheel aan het varken is gewijd?
Eersel
Het museum is niet de enige varkenstraditie in Nederland: elders worden jaarlijks varkenskoppen geveild bij een kapel.
Q 27Met welke gok naar het gewicht van Babe wint boer Hoggett het varkentje op de jaarmarkt?
7,3 kilo
Hij krijgt de volgende dag een telefoontje dat zijn schatting het dichtst bij het echte gewicht lag.
Q 28In welk dorp worden jaarlijks varkenskoppen geveild bij de Sint Antoniuskapel?
Aijen
De veiling vindt elk jaar plaats op 17 januari, dezelfde dag waarop in de middeleeuwen kloostervarkens werden geslacht voor de armen.