Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Met ruim 34.000 beschreven soorten zijn vissen de soortenrijkste groep gewervelden op aarde, van de langzame zeepaardjes tot de zeilvis die meer dan 110 kilometer per uur haalt. Deze quiz gaat over de bouw van vissen, hun zintuigen en voortplanting, de visserij en over haaien: van squaleen in de lever tot de ampullen van Lorenzini. Van makkelijk tot expert, voor hengelaars, aquariumhouders en natuurliefhebbers.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk orgaan laat een beenvis zonder zwembewegingen in het water zweven?
zwemblaas
Het orgaan ligt vooraan boven in het lichaam onder de ruggengraat en wordt door de gasklier van gas voorzien.
Q 02Welke soort is de grootste levende haai?
walvishaai
Het dier wordt gemiddeld twaalf meter lang, maar is voor de mens ongevaarlijk: het filtert plankton uit het water.
Q 03Waar is de biodiversiteit aan vissen het grootst?
tropische kustwateren
Vissen komen voor in bijna alle aquatische omgevingen, van hoge bergbeken tot de diepste onderzeese troggen.
Q 04Hoe heet het tegelijk afgeven van sperma en eicellen in het water?
paaien
Sommige soorten leggen er grote afstanden voor af; de eitjes worden pas in het water bevrucht.
Q 05Hoe heet het zintuig waarmee vissen drukveranderingen in het water waarnemen?
zijlijn
Het bestaat uit kleine gaatjes in schubben op flanken en kop en is vooral bij diepzeevissen goed ontwikkeld.
Q 06Welke vis kan dagenlang buiten het water verblijven en klimt zelfs in mangroven?
slijkspringer
Wandelende vissen zijn vaak amfibisch; deze soort geldt als de best aangepaste, al klimt hij maar tot bescheiden hoogtes.
Q 07Hoe heten de intrekkende jonge palingen waarop ook wordt gevist?
glasaal
Ze worden direct voor consumptie verkocht; vermoed wordt dat de paling door depensatie bezig is uit te sterven.
Q 08Hoe heet de bekstand waarbij de bek naar beneden wijst?
onderstandig
Bij een bek die recht naar voren wijst spreekt men van eindstandig; veel vissen dragen bij de bek baarddraden.
Q 09Tot welke klasse behoren bijna alle vissoorten?
straalvinnigen
De wetenschappelijke naam van die klasse is Actinopterygii; de andere nog levende klasse telt maar weinig soorten, waaronder de longvissen.
Q 10Bij welke vissen komen na inwendige bevruchting volledig ontwikkelde jongen ter wereld?
guppy en zwaarddragers
De meeste vissen zetten juist kleine, doorzichtige eitjes af, waaruit larven komen die nog aan een dooiermassa vastzitten.
Q 11Hoe heten de zintuigporiën in de kop waarmee haaien elektrische velden waarnemen?
ampullen van Lorenzini
Een haai heeft er enkele honderden tot enkele duizenden en spoort er zelfs prooien mee op die onder het zand verborgen liggen.
Q 12Hoeveel vissoorten zijn er wereldwijd beschreven?
34.000
Daarmee vormen vissen de soortenrijkste groep binnen de gewervelde dieren; de meeste soorten leven in tropische kustwateren.
Q 13In welke voedselarme zee paait de paling?
Sargassozee
Veel vissoorten kiezen juist voedselarme plekken om te paaien, omdat predatie in voedselrijke gebieden een groter gevaar vormt dan voedselgebrek.
Q 21Welk fossiel geldt als belangrijke overgangsvorm tussen vissen en landdieren?
Tiktaalik
Volgens de moderne cladistiek zijn alle gewervelde landdieren ontstaan uit visachtige voorouders; longvissen en coelacanten zijn hun naaste nog levende verwanten.
Q 22Hoeveel druk kan een grote haai per vierkante centimeter in zijn bek uitoefenen?
3 ton
Dat staat gelijk aan een olifant die op een plek ter grootte van een postzegel staat.
Q 23Hoe heten vissen als de paling, die zich in zee voortplanten en in zoet water opgroeien?
katadroom
Het omgekeerde patroon, opgroeien in zee en voortplanten in zoet water, komt onder meer bij de zalm voor.
Q 14Welke snelheid is waargenomen bij de Pacifische zeilvis en de zwarte marlijn?
110 km/u
Voor de zeilvis komt dat overeen met 12 tot 15 keer zijn eigen lichaamslengte per seconde.
Q 15Welke vis kan op de zeebodem lopen, maar niet op het land?
vliegende poon
Net als sommige haaien heeft deze vis zulke sterke vinstralen dat hij op zijn borstvinnen over de bodem kan lopen.
Q 16Hoe heten vissen als de zalm, die in zee opgroeien en zich in zoet water voortplanten?
anadroom
Zalmen kiezen daarvoor de bovenlopen van rivieren uit en graven kuilen in grindbodems waar de eieren veilig kunnen groeien.
Q 17Welk weefsel achter het netvlies scherpt het zicht van haaien in het donker?
tapetum lucidum
Hetzelfde reflecterende weefsel komt ook bij honden en katten voor; haaien zien veel beter dan lang werd aangenomen.
Q 18Welke olieachtige stof in de lever geeft haaien hun drijfvermogen?
squaleen
Haaien hebben geen zwemblaas; de stof wordt ook gewonnen voor de farmaceutische industrie vanwege een vermeende verjongende werking.
Q 19Welke kaakloze vis wordt als aparte groep naast alle andere vissen gezien?
rivierprik
De kaakloze vissen heten wetenschappelijk Agnatha; rondbekken hebben slechts twee eenvoudige vinnen.
Q 20Hoe heten de cellen met zwarte kleurstof waarmee een vis snel van kleur kan veranderen?
melanoforen
De kleurstof concentreert zich of spreidt zich uit onder invloed van hormonen, zodat de vis zich aan de ondergrond kan aanpassen.
Q 24Tot welke klasse behoren de longvissen?
kwastvinnigen
Er bestaan nog maar zeven soorten longvissen; samen met de coelacanten zijn ze nauwer verwant aan de viervoeters dan aan andere beenvissen.
Q 25Hoeveel meter per uur haalt het zeepaardje Hippocampus zosterae, de langzaamste vis?
5 meter
Zeepaardjes bewegen hun heel kleine rugvin razendsnel als een propeller, maar komen daarmee nauwelijks vooruit.
Q 26Na hoeveel jaar is de Groenlandse haai pas geslachtsrijp?
150 jaar
Deze haaien zijn de langstlevende gewervelden op aarde: onderzoekers vonden een vrouwtje van 400 jaar oud.
Q 27Welke vis is waarschijnlijk de snelste voor zijn grootte, met 19 lichaamslengtes per seconde?
wahoo
Die snelheid komt overeen met 78 kilometer per uur; de blauwvintonijn kan juist constant met hoge snelheid zwemmen.
Q 28Welke vissen hebben geen maag?
karperachtigen
Bij andere vissen bestaat het spijsverteringskanaal uit slokdarm, maag, voordarm en einddarm.
Q 29Via welke botjes dragen karper en meerval trillingen over naar het middenoor?
orgaan van Weber
Deze vissen gebruiken hun zwemblaas als een soort trommelvlies en kunnen daardoor over grote afstanden communiceren.