Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Wildlife is de uit het Engels overgenomen aanduiding voor wilde, niet-gedomesticeerde dieren en andere organismen. De term werd populair door natuurbeschermers die iconische dieren als leeuwen, gorilla's en olifanten wilden beschermen. Deze quiz begint bij de cijfers: hoeveel van de zoogdieren op aarde zijn eigenlijk nog wild? Daarna duik je in het leven van de savanneolifant, het grootste landdier ter wereld: zijn gewicht, zijn geheugen, zijn kudde en de manier waarop hij communiceert. Speel direct mee of print de vragen voor een quizavond.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Uit welke taal is de aanduiding 'wildlife' overgenomen?
Engels
De aanduiding slaat op niet-gedomesticeerde dieren en andere organismen die in het wild leven; later rekende men er ook planten toe.
Q 02Waarvoor wordt er nog altijd op savanneolifanten gejaagd?
Voor het ivoor
Toch zijn er voor weinig diersoorten zoveel beschermingsmaatregelen genomen, en op veel plekken is het aantal stabiel of zelfs stijgende.
Q 03Welk lichaamsdeel van de savanneolifant wordt wel zijn vijfde ledemaat genoemd?
De slurf
De top ervan is zeer gevoelig; het dier zuigt er ook grote hoeveelheden water mee op en spuit dat in zijn mond.
Q 04Wie heeft de leiding over een groep koeien van de savanneolifant?
Oudste en grootste koe
Zo'n matriarch staat aan het hoofd van haar volwassen dochters en zussen en hun onvolwassen kinderen en kleinkinderen.
Q 05Welke organisatie gebruikte het begrip 'wildlife' aanvankelijk veel?
World Wide Fund for Nature
De organisatie is in Nederland bekend als het Wereld Natuur Fonds en richtte zich op grote, iconische dieren zoals leeuwen en tijgers.
Q 06Welk zintuig van de savanneolifant is slecht ontwikkeld?
Zichtvermogen
Daar staat tegenover dat olifanten bekendstaan om hun goede geheugen en dat ze uitstekend ruiken en horen.
Q 07Voor welke kleine dieren slaan sommige kuddes savanneolifanten op de vlucht?
Bijen
Gestoken worden rond de ogen is pijnlijk; een gealarmeerde olifant schudt met het hoofd en gooit extra stof over zich heen.
Q 08Hoeveel poten heeft een lopende savanneolifant steeds tegelijk op de grond?
Drie
De poten zijn hoog en zuilvormig, en de pootafdrukken verschillen per individu.
Q 09Hoe oud kan een savanneolifant zeker worden?
65 jaar
Hun ouderdom is af te lezen aan de maaltanden; elk stel gaat zo'n tien jaar mee.
Q 10Waardoor maakt een savanneolifant nauwelijks geluid als hij loopt?
Zachte kussentjes onder de poten
De dikke huid is meestal grijs of bruin, maar sommige exemplaren hebben een roze huid, vaak in vlekken.
Q 11Wat is de wetenschappelijke naam van de savanneolifant?
Loxodonta africana
De twee Afrikaanse olifanten delen de geslachtsnaam Loxodonta; de savanneolifant is de grootste van de twee.
Q 12Welke verwante soort gold vroeger als een ondersoort van de savanneolifant?
Bosolifant
In de regenwoudgordel van West- en Centraal-Afrika neemt deze kleinere verwant de plaats van de savanneolifant in; hun leefgebieden overlappen deels.
Q 13In welk deel van Afrika is de savanneolifant tegenwoordig uitgestorven?
Noord-Afrika
Vroeger kwam de soort in bijna heel Afrika voor, behalve in de droogste delen van de Sahara en in de regenwoudgordel; nu rest een handvol plaatsen in het zuiden en westen.
Q 21Rond welke lichaamstemperatuur houdt een savanneolifant zich door met zijn oren te wapperen?
36 °C
De oren zijn dun en rijk doorbloed; de luchtstroom van het wapperen koelt het bloed dat erdoorheen stroomt.
Q 22Hoe lang is de draagtijd van een savanneolifant?
650 tot 660 dagen
Er wordt vrijwel altijd één kalf geboren; tweelingen zijn bijzonder zeldzaam, maar komen voor.
Q 23Op welke leeftijd worden jonge stieren van de savanneolifant uit de kudde verdreven?
Tussen 10 en 14 jaar
Daarna sluiten ze zich aan bij groepjes van mannetjes of leven ze solitair; oudere stieren leven doorgaans alleen.
Q 14Na welk jaar werd de term 'wildlife' ongeveer populair?
1960
In het Nederlandse taalgebied gebruiken enkele media en onderwijsinstellingen de term ook voor wilde dieren in dierentuinen.
Q 15Welk deel van alle vogels op aarde leeft, gemeten in biomassa, in het wild?
30%
Pluimvee vormt de overige zeventig procent van de vogelbiomassa op aarde.
Q 16Met welk soort geluid laat een koe van de savanneolifant weten dat ze bronstig is?
Infrageluid
Zodra een bul dat signaal opvangt, rent hij naar het vrouwtje toe; een koe is maar eens in de drie tot negen jaar bronstig.
Q 17Welk aandeel van alle zoogdieren op aarde is, gemeten in biomassa, nog wild?
4%
Mensen zelf maken 34% van de zoogdierbiomassa uit, ruim acht keer zoveel als alle wilde zoogdieren bij elkaar.
Q 18Hoeveel weegt een stier van de savanneolifant maximaal?
6.300 kilogram
Een koe is een stuk lichter en weegt tussen de 2.200 en 3.500 kilogram.
Q 19Welke verandering in het landschap veroorzaken savanneolifanten op den duur?
Bos wordt savanne
Ze ontwortelen bomen, graven waterputten en trappen begroeiing plat, waardoor heel nieuwe leefgebieden ontstaan.
Q 20Wat is de belangrijkste doodsoorzaak bij savanneolifanten?
Verhongering
Een oud dier met versleten kiezen kan alleen nog grassen eten en raakt zo steeds verder ondervoed.
Q 24Hoeveel procent van de wilde zoogdieren is sinds het begin van de beschaving verloren gegaan?
83%
Van de zeezoogdieren ging in dezelfde periode 80% verloren en van de planten de helft, allemaal door menselijke activiteiten.
Q 25Hoe ver van de dichtstbijzijnde waterbron kan een savanneolifant nog worden aangetroffen?
80 kilometer
Toch blijft de soort afhankelijk van water en schaduw: in het droge seizoen trekt hij van de savanne naar nabijgelegen bossen en moerassen.
Q 26Hoe vaak wisselt een savanneolifant in zijn leven zijn maaltanden?
6 keer
Als het laatste stel is versleten, kan het dier alleen nog zacht voedsel eten en krijgt het een groot tekort aan voedingsstoffen.
Q 27Hoeveel dagen kan de musth van een stier van de savanneolifant maximaal duren?
103 dagen
In die periode scheidt een gezwollen klier op de slaap continu vocht af en is de stier door het hoge testosterongehalte veel agressiever.
Q 28Sinds welk jaar is bekend dat Afrikaanse olifanten elkaar met eigen 'namen' aanspreken?
2024
Dolfijnen en sommige papegaaien roepen ook soortgenoten aan, maar zij doen dat door de roep van die ander na te bootsen.
Q 29Wie publiceerde in 1797 de wetenschappelijke naam van de savanneolifant?
Johann Friedrich Blumenbach
Tot lang daarna werden de twee Afrikaanse olifantensoorten als één soort gezien; pas tegenwoordig gelden ze als aparte soorten.
Q 30Welke boomsoort mijden savanneolifanten vanwege de bijtende mieren die erin huizen?
Acacia drepanolobium
Zo voorkomt de olifant dat de insecten in de uiterst gevoelige punt van zijn slurf bijten.