Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Amisze to konserwatywny odłam anabaptystów, który od końca XVII wieku żyje według własnych, niepisanych zasad. Bez samochodów, telewizji i fotografii, za to z długimi brodami i dużymi rodzinami. W quizie sprawdzisz, co wiesz o ich historii, podziałach, języku, obyczajach i sporach z władzami, a także o próbie osadnictwa w Polsce. Kilka pytań dotyczy filmu „Świadek” z 1985 roku, który rozgrywa się w wiosce amiszów.
Wszystkie 28 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Co zapuszczają amisze po ślubie, choć wcześniej golą zarost twarzy?
Brody
Żonaci mężczyźni noszą je długie, natomiast wąsy są wśród amiszów raczej nietolerowane.
Q 02Kim z przekonania są amisze, skoro nie służą w wojsku?
Pacyfistami
Amisze nie odbywają również szkolenia militarnego.
Q 03Z którego kraju wywodzi się protestancka wspólnota amiszów?
Szwajcaria
Amisze to konserwatywny odłam anabaptystów, a do ich wyodrębnienia doszło wśród emigrantów żyjących w Alzacji.
Q 04Jaki język jest dla większości amiszów językiem obrzędowym?
niemiecki
Nie wszyscy się go trzymają: pewna część amiszów w pełni przeszła na język angielski.
Q 05Kto był założycielem związku amiszów, powstałego w 1693 roku?
Jakob Ammann
Do rozłamu doszło w Alzacji, gdzie jego zwolennicy żyli na emigracji.
Q 06Jak nazywa się niepisany zbiór zasad regulujący codzienne życie amiszów?
Ordnung
Reguluje on wszystko: od techniki, jakiej można używać, po kobiece fryzury i kolor materiałów na ubrania.
Q 07Jak nazywa się dialekt, którym konserwatywni amisze posługują się na co dzień?
pensylwański
Nazwa nawiązuje do stanu, w którym żyje najstarsza wspólnota amiszów, założona przez osadników z lat 20. XVIII wieku.
Q 08Do ilu lat, zdaniem amiszów, powinna trwać podstawowa nauka ich dzieci?
14
Amisze nie wysyłają dzieci do szkół publicznych i uważają, że wyższe wykształcenie nie jest im potrzebne.
Q 09W jakim miejscu mały amisz z filmu „Świadek” (1985) widzi morderstwo?
Na dworcu
Chłopiec jest przypadkowym i jedynym świadkiem zabójstwa, dlatego potrzebuje ochrony.
Q 10Z przynależnością do czego amisze kojarzą wąsy, których raczej nie tolerują?
armii
Do I wojny światowej wąsy były bardzo modne wśród wojskowych po obu stronach Atlantyku.
Q 11Kto ostatecznie zwolnił amiszów z obowiązku ubezpieczenia społecznego?
Kongres
Spór zaczął się w latach 50. XX wieku, kiedy ubezpieczenie społeczne stało się obowiązkowe.
Q 12Co amisze organizują dla członków, którzy muszą ponieść koszty leczenia?
Specjalne fundusze
Amisze nie pobierają zasiłku dla bezrobotnych ani żadnej innej formy opieki społecznej od państwa.
Q 13Co według amiszów jest dla nich ubezpieczeniem zapewniającym opiekę chorym i starym?
Własna wspólnota
Takie stanowisko amisze zajęli w latach 50. XX wieku, gdy wprowadzono obowiązkowe ubezpieczenie społeczne.
Q 21W którym mieście kręcono między innymi zdjęcia do filmu „Świadek” z 1985 roku?
Filadelfia
Cały film powstawał w Pensylwanii, czyli w stanie, w którym żyje najstarsza wspólnota amiszów.
Q 22Który odłam amiszów jest zarazem najstarszy i najliczniejszy?
Old Order Amish
Odłamy amiszów są od siebie niezależne, a większość wiernych skupia się w pięciu głównych.
Q 23Do czego doprowadziła odmowa płacenia przez amiszów składek ubezpieczeniowych?
Konfiskat i licytacji dóbr
Amisze kierowali się zasadą niepobierania pomocy od rządu, a na ich farmy najeżdżały służby skarbowe.
Q 14W którym amerykańskim hrabstwie żyje najstarsza wspólnota amiszów?
Lancaster
Jest ona drugą co do wielkości, a jej członkowie są potomkami osadników przybyłych w latach 20. XVIII wieku.
Q 15W których latach XX wieku podejmowano próby osadnictwa amiszów w Polsce?
dziewięćdziesiątych
Pozostałością tej misji jest jedna rodzina, która przybyła ze Stanów Zjednoczonych i zamieszkała na Mazowszu.
Q 16Do jakich gmin wrócili amisze pozostali w Europie po emigracji współbraci do Ameryki?
mennonickich
Stało się to po śmierci kodyfikatora ich zasad; dziś w Europie wspólnot amiszów już nie ma.
Q 17Kto wyreżyserował film „Świadek” z 1985 roku, którego akcja toczy się wśród amiszów?
Peter Weir
W głównych rolach tego kryminału wystąpili Harrison Ford i Kelly McGillis, a reżyser dostał nominację do Oscara.
Q 18Co wyróżnia firmy amiszów spośród wszystkich firm amerykańskich?
Najniższy odsetek niepowodzeń
Dzieje się tak, choć amisze nie akceptują nowoczesnej techniki, a ich dzieci kończą naukę na poziomie podstawowym.
Q 19Na czyich zasadach, obok wyznania wiary z 1632 roku, oparto wyznanie amiszów?
Menno Simonsa
W sprawach doktryny amisze praktycznie nie różnią się od nurtu, z którego wyszli; odmienna jest głównie obrzędowość.
Q 20Epidemia jakiego wirusa wybuchła wśród amiszów w 1979 roku w kilku stanach USA?
Polio
Przyczyną było unikanie przez amiszów szczepień ochronnych.
Q 24W którym stanie USA leży hrabstwo Holmes, jedno z najliczniej zamieszkanych przez amiszów?
Ohio
Do hrabstw, w których mieszka najwięcej amiszów, należą też Elkhart i LaGrange w Indianie.
Q 25Jak nazywa się policjant, który w filmie „Świadek” (1985) ma chronić małego amisza?
John Book
Bohatera zagrał Harrison Ford, nominowany za tę rolę do Oscara, Złotego Globu i nagrody BAFTA.
Q 26W którym roku Sąd Najwyższy USA uznał prawo amiszów do ograniczonej edukacji?
1972
Wyrok zakończył spór o to, jak długo dzieci amiszów muszą chodzić do szkoły.
Q 27Kto zagrał Mosesa Hochleitnera w filmie „Świadek” z 1985 roku?
Viggo Mortensen
W obsadzie znalazł się też Aleksandr Godunow, który wcielił się w Daniela Hochleitnera.
Q 28Jaki hinduski film nawiązuje tematyką do „Świadka” z 1985 roku?
„Paap”
Amerykański pierwowzór zdobył Oscary za scenariusz oryginalny i montaż.