Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Babilon, „brama bogów”, leżał nad Eufratem w sercu Mezopotamii i przez tysiąclecia był jedną z najważniejszych stolic starożytnego świata. Rządzili nim Amoryci, Kasyci, Asyryjczycy, Persowie i Grecy, a każda epoka zostawiła po sobie ślad w jego murach. Najsłynniejszą pamiątką po mieście jest Brama Isztar z czasów dynastii nowobabilońskiej, pokryta glazurowaną cegłą i reliefami zwierząt symbolizujących bogów. Quiz sprawdza, co wiesz o władcach i najeźdźcach Babilonu, o jego ponownym odkryciu, o losach ruin w XX i XXI wieku oraz o budowie i dekoracji Bramy Isztar.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01W granicach którego współczesnego państwa leży Babilon?
Irak
Wewnątrz zewnętrznych murów miasta powstaje dziś stacja pomiarowa rurociągu, a w obrębie terenu mnożą się domy prywatne.
Q 02Nad jaką rzeką leżało starożytne miasto Babilon?
Eufrat
Ruiny leżą w pobliżu dzisiejszego miasta Al-Hilla; w języku akadyjskim nazwa miasta znaczyła „brama boga” lub „brama bogów”.
Q 03Który słynny wódz zmarł w Babilonie w 323 roku p.n.e.?
Aleksander Wielki
Zamierzał uczynić Babilon stolicą swojej uniwersalnej monarchii; po jego śmierci miasto zaczęło podupadać.
Q 04Jakie państwo stanowiło stałe zagrożenie dla władców Babilonu w wiekach XI–VIII p.n.e.?
Asyria
Władcy kilku kolejnych dynastii musieli równocześnie radzić sobie z problemami wewnętrznymi i napływem obcych plemion.
Q 05Za panowania którego króla wzniesiono Bramę Isztar?
Nabuchodonozora II
Brama była poświęcona bogini Isztar i należała do budowli dynastii nowobabilońskiej, podobnie jak wiszące ogrody Semiramidy.
Q 06W którym roku p.n.e. Persowie zdobyli Babilon?
539
Pod perskim panowaniem miasto powoli traciło na znaczeniu, a w 482 roku p.n.e. wybuchł w nim bunt.
Q 07Kontyngent którego kraju kierował wielonarodową dywizją stacjonującą w Babilonie do 2004 roku?
Polski
Bazę przekazano dywizji po pięciu miesiącach od jej założenia; zlikwidowano ją 22 grudnia 2004 roku.
Q 08Jaki trakt, prowadzący do Bramy Isztar, uszkodziły prace ziemne wojsk koalicji antyirackiej?
Droga Procesyjna
Wojskowi kopali rowy i dwa wyrobiska oraz intensywnie używali ciężkiego sprzętu, uszkadzając też pozostałości samej bramy.
Q 09Którą bramą miasta, według stron świata, była Brama Isztar?
Północną
Od bramy zaczynał się trakt ciągnący się aż do E-sagili, świątyni boga Marduka.
Q 10Władca jakiego ludu, Mursilis I, zdobył i spalił Babilon w 1595 roku p.n.e.?
Hetytów
Po tym najeździe miasto wpadło w ręce Kasytów z gór Zagros, którzy utworzyli w Babilonii własne państwo o nazwie Karduniasz.
Q 11Który następca Dariusza stłumił bunt Babilonu i obłożył miasto wysokimi podatkami?
Kserkses I
Zbuntowane miasto zdobył za pośrednictwem Megabyzosa, a następnie je ograbił.
Q 12W którym roku Saddam Husajn rozpoczął odbudowę Babilonu z cegieł opatrzonych jego imieniem?
1985
Napis na cegłach głosił, że miasto wybudował syn Nabuchodonozora, aby okryć chwałą swój kraj.
Q 13Przez ile lat Kasyci władali Babilonią?
400
Babilon był stolicą kasyckiego państwa i w tym okresie dwukrotnie padał łupem najeźdźców z zewnątrz.
Q 14Osiedlanie się jakich plemion wywołało zamieszanie w Babilonii w wiekach XI–VIII p.n.e.?
Q 21Który władca asyryjski około 730 roku p.n.e. jako pierwszy przyjął tytuł króla Babilonu?
Tiglat-Pileser III
Przyjęcie tytułu oznaczało powstanie unii personalnej Asyrii i Babilonii; wcześniej najeźdźca zdobył samo miasto.
Q 22Który asyryjski król odbudował Babilon zniszczony przez swojego ojca?
Asarhaddon
Z czasów późniejszej dynastii nowobabilońskiej pochodzą ziggurat E-temenanki i wiszące ogrody Semiramidy.
Q 23Obóz założony przez Amerykanów na ruinach Babilonu we wrześniu 2003 roku nosił nazwę Camp…?
Alpha
Wojska amerykańskie zajęły Babilon w kwietniu 2003 roku, podczas II wojny w Zatoce Perskiej.
Chaldejskich
W tym okresie Babilonem rządziło kolejno kilka różnych dynastii, a nad krajem wisiało zagrożenie ze strony rosnącego w siłę sąsiada z północy.
Q 15Za panowania jakiego ludu, w III wieku n.e., nastąpił ostateczny upadek Babilonu?
Partów
Miasto przepadło na kilkanaście stuleci, aż pod koniec XIX wieku ponownie odkrył je niemiecki archeolog.
Q 16Od którego roku prowadzi się wykopaliska na stanowisku archeologicznym w Babilonie?
1899
Z zigguratem Etemenanki odkrytym na stanowisku kojarzy się biblijną Wieżę Babel.
Q 17Z ilu wież na planie kwadratu składał się obiekt bramny Bramy Isztar?
Czterech
Wieże zwieńczono krenelażem, który biegł także po murach łączących je; całość tworzyły w zasadzie dwie bramy połączone przejściem.
Q 18Którym z kolei władcą I dynastii z Babilonu był Hammurabi?
Szóstym
Hammurabi panował w latach 1792–1750 p.n.e. i stworzył duże imperium ze stolicą w Babilonie.
Q 19Na czyj rozkaz wojska asyryjskie w 689 roku p.n.e. zdobyły, splądrowały i spaliły Babilon?
Sennacheryba
Żołnierze wymordowali mieszkańców miasta; odbudowę podjął dopiero syn zdobywcy, a pełnię potęgi Babilon odzyskał w VI wieku p.n.e.
Q 20Który niemiecki archeolog ponownie odkrył Babilon pod koniec XIX wieku?
Robert Koldewey
Na stanowisku odkryto m.in. Esagilę, czyli świątynię Marduka, mury obronne, kompleks pałacowy i ziggurat Etemenanki.
Q 24Który amorycki przywódca w 1894 roku p.n.e. założył I dynastię z Babilonu?
Sumu-abum
Panował w latach 1894–1881 p.n.e., obierając Babilon za swoją siedzibę; sto lat później dynastia wydała Hammurabiego.
Q 25Który asyryjski król w 1235 roku p.n.e. zdobył Babilon i wywiózł z niego posąg Marduka?
Tukulti-Ninurta I
Najeźdźca pojmał też kasyckiego władcę Kasztiliasza IV; wraz z posągiem wywiózł z miasta liczne skarby.
Q 26Jak nazywano zarządców prowincji, którzy rezydowali w Babilonie za III dynastii z Ur?
Ensi
III dynastia z Ur panowała w latach 2113–2005 p.n.e.; Babilon był wtedy tylko ośrodkiem niewielkiej prowincji.
Q 27Ile hektarów obejmowała baza wojskowa w Babilonie według raportu Russella z 2010 roku?
150
Baza leżała w samym centrum obszaru zabytkowego i istniała od kwietnia 2003 do stycznia 2005 roku.
Q 28Z czasów panowania którego króla Akadu pochodzi pierwsza wzmianka o Babilonie?
Szar-kali-szarri
Wzmianka pochodzi z XXIII wieku p.n.e.; później, za III dynastii z Ur, miasto było jedynie siedzibą zarządców niewielkiej prowincji.
Q 29Który elamicki władca w 1159 roku p.n.e. położył kres dynastii kasyckiej w Babilonie?
Szutruk-Nahhunte I
Najazd nastąpił niemal sto lat po asyryjskim podboju z 1235 roku p.n.e., który również skończył się złupieniem miasta.
Q 30Jak nazywał się satrapa zabity podczas buntu Babilonu w 482 roku p.n.e.?
Zopyros
Bunt stłumiono, a nazwa związana z Babilonią została odtąd urzędowo zakazana; żołnierzy określano Chaldejczykami.