Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Chichén Itzá to najsłynniejsze miasto Majów na półwyspie Jukatan i najczęściej odwiedzana strefa archeologiczna w Meksyku. Od 1988 roku figuruje na liście UNESCO, a w 2007 roku trafiło do grona siedmiu nowych cudów świata. Quiz sprawdza, co wiesz o piramidzie Kukulkana, świętych zbiornikach, boisku do gry w piłkę i obserwatorium El Caracol. Pytania obejmują historię miasta, jego architekturę i astronomiczne sekrety. Zagraj sam lub wydrukuj zestaw na wieczór z przyjaciółmi.
Wszystkie 28 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Która cywilizacja założyła miasto Chichén Itzá?
Majowie
Największy rozkwit miasta przypadł na X–XI stulecie, a dwieście lat później zaczęło ono tracić na znaczeniu.
Q 02Jak nazywano święte zbiorniki wodne, przy których założono Chichén Itzá?
cenote
W ofierze składano tam dzieci lub młodzież płci męskiej, a turyści do dziś odwiedzają pobliskie zbiorniki tego typu.
Q 03Ile metrów wysokości ma łącznie piramida El Castillo w Chichén Itzá?
30 m
Sama piramida sięga 24 m do górnej platformy, a stojąca na niej świątynia dodaje kolejne 6 m; podstawa ma 55,3 m długości.
Q 04Kto w XVI wieku nadał piramidzie Kukulkana hiszpańską nazwę El Castillo?
konkwistadorzy
Nazwę wybrano, bo przybysze z Europy dopatrzyli się w budowli architektonicznych podobieństw do znanych im zamków.
Q 05Ile stopni ma każdy z czterech biegów schodów El Castillo?
91
Cztery biegi dają razem 364 stopnie, a wejście do świątyni stanowi stopień 365 — tyle, ile dni liczy rok słoneczny.
Q 06Od czego pochodzi nazwa miasta Chichén Itzá?
dwóch świętych zbiorników wodnych
Nazwę tłumaczy się jako „Źródła Ludu Itzá” lub „Wrota do studni Itzá”; zbiorniki te od V wieku służyły do składania ofiar.
Q 07Odpowiednikiem którego bóstwa jest Kukulkan, patron świątyni El Castillo?
Quetzalcoatla
Świątynię nazywaną Zamkiem wzniesiono na piramidzie schodkowej, a wejścia do niej strzegły rzeźbione głowy Upierzonego Węża.
Q 08Co strzegło wejścia do świątyni u dołu schodów El Castillo?
rzeźbione głowy Upierzonego Węża
Ciała węży wiją się wzdłuż balustrad aż do górnej platformy, na której stoi świątynia.
Q 09Jaką długość ma boisko do rytualnej gry w piłkę w Chichén Itzá?
150 m
To największe boisko tego typu w całej Mezoameryce; powstało w tym samym okresie co Świątynia Wojowników i grupa Tysiąca Kolumn.
Q 10Jak nazywają się rzeźby półleżących postaci w Świątyni Wojowników w Chichén Itzá?
Chac Mool
W tej samej świątyni stoją filary w kształcie węży oraz postaci wojowników, a ściany zdobią wizerunki boga deszczu.
Q 11Którego dnia Chichén Itzá ogłoszono jednym z siedmiu nowych cudów świata?
7 lipca 2007
Ruiny są dziś znanym centrum turystyki na północy półwyspu, a zwiedzający chętnie odwiedzają również okoliczne cenotes.
Q 12Z jaką kulturą wiążą się zabytki w północnej części Chichén Itzá?
Tolteków
Zabytki w częściach południowej i zachodniej miasta należą do wcześniejszej fazy, związanej z klasyczną sztuką Majów.
Q 13Na które stulecia przypada największy rozwój Chichén Itzá?
X–XI wiek
Już w XIII stuleciu miasto straciło na znaczeniu, a prowadzone od 1924 roku wykopaliska odsłoniły pozostałości wielu jego zabytków.
Q 21Kogo bardzo często składano w ofierze w świętych zbiornikach Chichén Itzá?
bliźniaków
Szczątki 64 osobników z masowej komory grobowej wskazują, że ofiary składano przez około 500 lat, najczęściej między 800 a 1000 rokiem n.e.
Q 22Kto w 1566 roku sporządził pierwszy znany opis Zamku w Chichén Itzá?
Diego de Landa
Opis znalazł się w słynnym rękopisie „Relación de las cosas de Yucatán”; kolejny dokładny opis budowli powstał dopiero trzysta lat później.
Q 23Jaką cechę charakterystyczną sztuki Majów widać wewnątrz pomieszczeń Chichén Itzá?
sklepienia pozorne
Typowa majańska architektura miasta to niskie budynki z kamienia o gładkich ścianach, ukształtowane w klasycznym okresie rozwoju sztuki.
Q 14Z ilu tarasów składa się piramida schodkowa El Castillo?
dziewięciu
Każdy z tarasów przedzielają schody na dwie części, co daje liczbę 18 — tyle, ile miesięcy liczył kalendarz Majów.
Q 15Wizerunki którego boga Majów zdobią ściany Świątyni Wojowników w Chichén Itzá?
Chaca
To bóg deszczu; jego maski z nosem w kształcie trąby zdobią prawdopodobnie także niewielką, bogato dekorowaną świątynię w południowej części miasta.
Q 16W którym wieku Chichén Itzá zostało opuszczone?
XV
Dwa stulecia wcześniej, w XIII wieku, miasto zaczęło tracić na znaczeniu na rzecz innych ośrodków półwyspu.
Q 17Między którymi wiekami wzniesiono piramidę Kukulkana w Chichén Itzá?
IX–XII
Wewnątrz kryje się starsza piramida, również o dziewięciu platformach, z komnatą odkrytą przez archeologów w latach 30. XX wieku.
Q 18Po którym roku ukształtował się ostateczny układ miasta Chichén Itzá?
900
Z tego okresu pochodzą największe budowle, m.in. grupa Tysiąca Kolumn, Świątynia Jaguara oraz wiele mniejszych piramid i wolno stojących ołtarzy.
Q 19Która budowla w południowej części Chichén Itzá nosi nazwę oznaczającą Kościół?
La Iglesia
Jej dekoracje to prawdopodobnie maski boga deszczu z nosem w kształcie trąby; obok, wokół prostokątnego placu, stoją mniejsze, równie bogato zdobione budowle.
Q 20Kto w książce z 1843 roku dokładnie opisał architekturę piramidy Kukulkana?
John Lloyd Stephens
Książka „Incidentes del viaje a Yucatán” ukazała się trzysta lat po pierwszym znanym opisie budowli z 1566 roku.
Q 24Ile metrów ma podstawa piramidy Kukulkana w Chichén Itzá?
55,3 m
Mimo skromnych rozmiarów budowla wyróżnia się szczegółami architektonicznymi i symbolami astronomicznymi, które do dziś przyciągają badaczy.
Q 25Niedaleko której budowli stoi piramida zwana Grobowcem Kapłana?
El Caracol
Ta piramida stoi w południowej części miasta; odnaleziony w niej pochówek należał być może do kapłana, stąd jej umowna nazwa.
Q 26Z jakiego mitu wywodzą się bogowie i herosi, z którymi łączy się rytuał ofiar w Chichén Itzá?
Popol Vuh
Ofiary z bliźniąt łączono także z mityczną rolą Pierzastego Węża, którego wizerunki zdobią najważniejsze budowle miasta.
Q 27Ile metrów wysokości ma Piramida Słońca w Teotihuacán, z którą porównuje się El Castillo?
75 m
Dla porównania Piramida Cheopsa w Egipcie liczy 147 m, co czyni piramidę Kukulkana niewielką na tle obu tych budowli.
Q 28Gdzie koło Chichén Itzá powstały pierwsze u Majów złożone budowle na kamiennych platformach?
Komchen
Te najstarsze konstrukcje datuje się na okres między 600 a 400 rokiem p.n.e., czyli na długo przed rozkwitem samego miasta.