Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Concorde to naddźwiękowy samolot pasażerski, który przez 27 lat woził pasażerów przez Atlantyk dwa razy szybciej niż zwykłe odrzutowce. Powstał dzięki współpracy dwóch państw i do dziś uchodzi za ikonę lotnictwa. W quizie sprawdzisz, co wiesz o jego konstrukcji, silnikach, trasach i rekordach, a także o katastrofie z 2000 roku i ostatnich lotach. Pytania mają różny poziom trudności: od podstaw po szczegóły dla prawdziwych pasjonatów lotnictwa.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Co oznacza francuskie słowo, od którego wzięła się nazwa samolotu Concorde?
Zgoda
To samo słowo w obu językach oznacza także harmonię lub unię; nazwa miała podkreślać układ zawarty między rządami obu państw.
Q 02Po co Concorde opuszczał nos podczas startu i lądowania?
Poprawiało to widoczność pasa
Uniesiony nos zapewniał opływowy kształt w locie naddźwiękowym; opuszczały go siłowniki hydrauliczne, obracając wokół zawiasów na dolnej krawędzi.
Q 03W którym roku Concorde odbył swój pierwszy oblot?
1969
Do służby liniowej samolot wszedł siedem lat po oblocie i pozostał w niej przez 27 lat.
Q 04Który przedsiębiorca zaproponował kupno floty Concorde’ów British Airways za funta?
Richard Branson
Flota miała trafić do linii Virgin Atlantic Airways; przewoźnik odrzucił ofertę, a później padła kwota ponad 5 mln funtów.
Q 05W którym roku Concorde odbył swój ostatni lot?
2003
Loty rejsowe przerwano miesiąc wcześniej, 24 października; wpłynęły na to m.in. jedyna katastrofa w historii projektu i ekonomiczne skutki zamachów z 11 września.
Q 06Jaki typ skrzydła zmuszał Concorde’a do lądowania szybciej niż konwencjonalne samoloty?
Delta
Na takim skrzydle powstają wiry tworzące obszary niskiego ciśnienia nad jego górną powierzchnią; typowa prędkość lądowania wynosiła 274 km/h.
Q 07Ile samolotów Concorde zbudowano łącznie z egzemplarzami rozwojowymi?
20
Sześć maszyn służyło celom rozwojowym konstrukcji, a tylko czternaście trafiło do lotów liniowych.
Q 08W którym francuskim mieście Aérospatiale zbudowało prototyp Concorde 001?
Tuluza
Budowę obu prototypów zaczęto w lutym 1965 roku; brytyjski egzemplarz 002 powstał w zakładach BAC w Filton.
Q 09Co włączano w silnikach Concorde’a tylko przy starcie i w zakresie przydźwiękowym?
Dopalacze
Pracowały w zakresie od Ma = 0,95 do Ma = 1,7; projektowana wersja „B” miała dostać mocniejsze i cichsze silniki, które obywałyby się bez nich.
Q 10Ile ofiar pochłonęła katastrofa lotu Air France 4590 z 25 lipca 2000 roku?
113
Zginęli wszyscy pasażerowie i członkowie załogi oraz cztery osoby przebywające w hotelu, na który spadł samolot, w tym dwie Polki.
Q 11Jaki system sterowania Concorde otrzymał jako pierwszy samolot komunikacyjny?
Fly-by-wire
Układ był analogowy, a pokładowa awionika jako pierwsza wykorzystywała obwody hybrydowe.
Q 12O ile najwyżej wydłużał się rozgrzany kadłub Concorde’a w locie naddźwiękowym?
300 mm
Przy pulpicie inżyniera pokładowego otwierała się wtedy szczelina; jeden z inżynierów wetknął w nią czapkę i po ostygnięciu kadłuba nie mógł jej wyciągnąć.
Q 13Jakim materiałem wzmocniono spód zbiorników paliwa Concorde’a po katastrofie z 2000 roku?
Kevlar
Poprawiono też obwody elektryczne i zaprojektowano wzmocnione opony; pierwszy lot po modyfikacjach odbył się 17 lipca 2001 roku z londyńskiego Heathrow.
Q 21Która amerykańska linia wyleasingowała Concorde’y od Air France i British Airways?
Braniff International
Jej piloci latali tymi maszynami z prędkością poddźwiękową z Dallas-Fort Worth do Waszyngtonu; samoloty zapełniały się przeważnie w połowie i w maju 1980 roku loty zakończono.
Q 22Między iloma zbiornikami w skrzydłach i kadłubie Concorde przepompowywał paliwo?
13
Dzięki temu środek ciężkości podążał za przesuwającym się środkiem parcia; całym procesem kierował inżynier pokładowy.
Q 23W którym mieście zaczął się rekordowy lot Concorde’a dookoła świata w październiku 1992 roku?
Lizbona
Lot upamiętniał 500. rocznicę odkrycia Nowego Świata przez Kolumba i trwał 32 godziny 49 minut i 3 sekundy.
Q 14Dla której marki Air France pomalowała w 1996 roku Concorde’a F-BTSD na niebiesko?
Pepsi-Cola
Skrzydeł nie przemalowano, a przewoźnikowi zalecono utrzymywanie prędkości Ma = 2 tylko przez ograniczony czas w jednym locie.
Q 15Dokąd leciał z Londynu Concorde w pierwszym locie rejsowym 21 stycznia 1976 roku?
Bahrajn
Tego samego dnia ruszyło połączenie z Paryża do Rio z międzylądowaniem w Dakarze.
Q 16Z samolotu której linii odpadł tytanowy pasek, przez który rozbił się Concorde w 2000 roku?
Continental
Maszyna typu DC-10 wystartowała pięć minut wcześniej; fragmenty rozerwanej opony uderzyły w zbiornik paliwa nad komorą podwozia.
Q 17Z jakiego materiału wykonano nowatorskie hamulce Concorde’a firmy Dunlop Rubber?
Włókno węglowe
Przy przerwanym starcie pozwalały zatrzymać 188-tonowy samolot z prędkości 310 km/h na dystansie 1600 m, a ich ostygnięcie wymagało potem kilku godzin.
Q 18Napęd którego bombowca strategicznego stał się bazą dla silników Olympus Concorde’a?
Avro Vulcan
Concorde był dolnopłatem z płatem o obrysie ostrołukowym i miał cztery takie silniki.
Q 19Z którą azjatycką linią British Airways współużytkowały Concorde’a pod koniec lat 70.?
Singapore Airlines
Lewą stronę kadłuba G-BOAD pomalowano w barwy azjatyckiego partnera, prawą w barwy BA; połączenie przerwano po trzech lotach powrotnych z powodu skarg Malezji na hałas.
Q 20Kto siedział za sterami prototypu Concorde 001 podczas jego pierwszego wzlotu?
André Turcat
Ten sam egzemplarz przekroczył prędkość dźwięku 1 października, a pierwszy brytyjski Concorde poleciał z Filton do bazy RAF Fairford 9 kwietnia.
Q 24Ilokrotnie koszt fazy rozwojowej Concorde’a przekroczył zakładaną kwotę?
Sześciokrotnie
Cena jednostkowa samolotu wyniosła w 1977 roku 23 mln funtów.
Q 25W którym niemieckim mieście trafił do muzeum Concorde F-BVFB linii Air France?
Sinsheim
Po ostatnim locie z Paryża do Baden-Baden maszynę przewieziono barką, a potem drogą lądową; w tym samym muzeum stoi także jej radziecki naddźwiękowy rywal.
Q 26Do ilu sekund spada czas użytecznej świadomości człowieka na wysokości powyżej 15 000 m?
10–15
Dlatego piloci Concorde’a mieli maski wtłaczające tlen do płuc pod zwiększonym ciśnieniem, a załoga ćwiczyła procedurę szybkiego zniżania.
Q 27O ile stopni maksymalnie opuszczano nos Concorde’a tuż przed lądowaniem?
12,5
Podczas kołowania i startu nos obniżano tylko o 5 stopni; start z nosem opuszczonym do końca odbywał się wyłącznie przy specjalnych okazjach.
Q 28Jak nazywał się naddźwiękowy projekt francuskiej firmy Sud Aviation poprzedzający Concorde’a?
Super-Caravelle
Francuzi planowali maszynę średniego zasięgu, a brytyjski Type 223 miał zabierać 100 osób na trasach transatlantyckich.
Q 29Który dyrektor British Airways przekonał rząd do sprzedaży Concorde’ów przewoźnikowi?
John King
Transakcję wyceniono na 16,5 mln funtów plus zyski z pierwszego roku; po podniesieniu cen i jakości usług BA zarabiały na Concordzie nawet 50 mln funtów rocznie.
Q 30Ile średnio odszkodowania otrzymały rodziny ofiar katastrofy lotu Air France 4590?
1,18 mln euro
Sąd uznał też odpowiedzialność konstruktorów samolotu: koncern EADS miał pokryć 30% odszkodowań dla rodzin.