Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Energia wiatru to energia kinetyczna mas powietrza, którą ludzie wykorzystują od tysięcy lat: najpierw pod żaglami i w wiatrakach, dziś przede wszystkim w turbinach wytwarzających prąd. Quiz sprawdza wiedzę o historii wiatraków i pierwszych turbin, o fizyce wiatru, budowie turbiny, rozwoju energetyki wiatrowej na świecie i w Polsce oraz o kosztach takiej energii.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Co jest najstarszym znanym sposobem wykorzystania energii wiatru?
Łodzie żaglowe
Wiatr do dziś bywa źródłem napędu na wodzie, na przykład w jachtach.
Q 02Co jest pierwotnym źródłem energii wiatru?
Światło słoneczne
Ziemia ogrzewa się nierównomiernie, a lądy nagrzewają się i stygną szybciej niż morza, co wprawia powietrze w ruch.
Q 03Jaki kryzys lat 70. XX wieku skłonił do prób masowego użycia turbin wiatrowych?
Naftowy
Mimo tych prób do końca XX wieku turbiny nie stały się znaczącym źródłem energii.
Q 04Dlaczego moc turbiny wiatrowej można zwiększyć, budując wyższą wieżę?
Przy powierzchni Ziemi wiatr wieje wolno
Drugim sposobem na większą moc jest zwiększenie średnicy wirnika.
Q 05Wynalezienie jakiego urządzenia umożliwiło wytwarzanie prądu z energii wiatru?
Generator elektryczny
Wcześniej siłę wiatru wykorzystywano wyłącznie mechanicznie, na przykład w wiatrakach.
Q 06Które układy baryczne są zwykle bardziej wietrzne i bardziej pochmurne?
Niże
Układy o przeciwnym charakterze przynoszą czyste niebo i stosunkowo słabe wiatry przy powierzchni.
Q 07Na co turbina wiatrowa zamienia energię wiatru za pośrednictwem obracającego się wirnika?
Pracę mechaniczną
Urządzenie to bywa też nazywane silnikiem wiatrowym i stanowi zasadniczy element elektrowni wiatrowej.
Q 08Co ogranicza zwiększanie rozmiarów turbin wiatrowych?
Wytrzymałość materiałów
Chodzi o tworzywa, z których zbudowana jest sama turbina, czyli jej wirnik i wieża.
Q 09Ile razy więcej mocy dostarcza wiatr wiejący z dwukrotnie większą prędkością?
8
Moc wiatru rośnie z trzecią potęgą jego prędkości, dlatego tak ważne jest stawianie turbin w wietrznych miejscach.
Q 10Co dzieje się z wiatrem, któremu turbina odbiera energię?
Zwalnia
Utrudnia to dalszy napływ powietrza, dlatego żadna turbina nie wykorzysta całej energii niesionej przez wiatr.
Q 11Na przedniej części jakiego elementu turbiny umieszczona jest piasta wirnika?
Gondola
Wirnik turbiny o poziomej osi obrotu składa się z łopat i piasty, a całość ustawia się na wiatr.
Q 12Jaki typ elektrowni może magazynować energię dla dużych farm wiatrowych?
Szczytowo-pompowa
Inną możliwością jest system CAES albo wsparcie ze strony klasycznych elektrowni.
Q 13Z prac którego starożytnego uczonego pochodzą najstarsze znane projekty wiatraków?
Heron z Aleksandrii
Projekty te powstały w pierwszym wieku naszej ery.
Q 21W jakim państwie w 1931 roku wybudowano pierwsze przemysłowe turbiny wiatrowe?
ZSRR
Każda z nich generowała 100 kW, ale przez wiele lat takie maszyny nie były konkurencją dla paliw kopalnych.
Q 22Jaka część energii słonecznej docierającej do powierzchni Ziemi zamienia się w energię wiatrów?
1%
Oznacza to, że sumaryczna moc wiatrów może sięgać 900 TW, głównie na dużych wysokościach i nad oceanami.
Q 23Jak nazywa się stosunek energii wytwarzanej przez turbinę do możliwej przy pracy pełną mocą?
Współczynnik wydajności
Zwykle wynosi 20–40%, a najwyższe wartości osiągają turbiny ustawione w szczególnie dogodnych miejscach.
Q 14Jakie prądy w atmosferze wywołuje nierównomierne ogrzewanie powierzchni Ziemi?
Konwekcyjne
Towarzyszą im różnice ciśnień i cyrkulacja powietrza, czyli właśnie wiatr.
Q 15Który kraj w 2015 roku wyprodukował najwięcej energii z elektrowni wiatrowych?
USA
Lider wytworzył wtedy 192 TWh, o 7 TWh więcej niż drugie w zestawieniu państwo.
Q 16Jaką część zapotrzebowania Polski na energię elektryczną pokrył wiatr w 2022 roku?
10,8%
Odpowiadało to 19,4 TWh wytworzonej energii.
Q 17W którym wieku w Europie pojawiły się pierwsze wiatraki o poziomej osi obrotu?
XII
Taki układ osi jest obecnie najpopularniejszy zarówno wśród wiatraków, jak i turbin.
Q 18Który szkocki wynalazca skonstruował w 1887 roku pierwszą turbinę wiatrową?
James Blyth
Swoją konstrukcję opatentował cztery lata później, w 1891 roku, a używał jej do zasilania oświetlenia we własnym domu.
Q 19Ile wynosi teoretycznie maksymalna efektywność turbiny wiatrowej?
59,3%
Ta granica odpowiada ułamkowi 16/27 energii kinetycznej strumienia powietrza.
Q 20W jakim kraju według raportu z 2013 roku wiatr był tańszym źródłem energii niż węgiel i gaz?
Australia
Raport Bloomberg New Energy Finance podawał ceny 80 $/MWh dla wiatru, 143 $/MWh dla węgla i 116 $/MWh dla gazu.
Q 24Ile megawatogodzin rocznie wytwarza turbina o mocy 1 MW pracująca z wydajnością 35%?
3066
Gdyby przez cały rok pracowała pełną mocą, wytworzyłaby 8760 MWh.
Q 25Jaką łączną moc osiągnęły elektrownie wiatrowe na świecie do 2015 roku?
434 GW
Do 2000 roku wybudowano elektrownie o mocy zaledwie 18 GW.
Q 26Jaką łączną moc miały wszystkie turbiny wiatrowe zainstalowane na świecie w 1995 roku?
4,5 GW
Wytwarzały wtedy mniej niż 0,1% całej energii elektrycznej zużywanej przez ludzkość.
Q 27W którym roku wydano pierwsze znane zezwolenie na budowę wiatraka na ziemiach polskich?
1271
Zezwolenie otrzymali zakonnicy z Białego Buku od księcia Wisława z Rugii.
Q 28Ile zł/MWh kosztowała w 2021 r. energia z nowych lądowych elektrowni wiatrowych w Polsce?
179
To wyliczenie Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej; jeszcze w 2017 r. koszty wynosiły 250–300 zł/MWh.
Q 29Na ile zł/MWh raport Ernst & Young z 2012 roku wycenił energię wiatrową w Polsce?
466
Energię z węgla wyceniono wtedy na 282 zł/MWh, z gazu na 314 zł/MWh, a jądrową na 313 zł/MWh.
Q 30Ile terawatogodzin energii elektrycznej dostarczyła ludzkości energia wiatru w 2022 roku?
2105
Stanowiło to 7,2% światowego zapotrzebowania na energię elektryczną.