Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Inżynieria to sztuka rozwiązywania praktycznych problemów z pomocą nauki i techniki – od piramidy schodkowej Imhotepa, przez maszynę parową, po metodę elementów skończonych. Quiz pyta o historię zawodu: pierwszego inżyniera elektryka, początki elektrotechniki, czynnik bezpieczeństwa, Żelazny pierścień i inżynierów w literaturze, od kapitana Nemo po Stanisława Lema. Osobny blok dotyczy jednego z największych dzieł inżynierii – Kanału Panamskiego: jego śluz, budowniczych, afery panamskiej i rozbudowy z 2016 roku.
Wszystkie 28 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Wody których dwóch oceanów łączy Kanał Panamski?
Atlantyckiego i Spokojnego
Od strony Atlantyku statki wpływają do kanału przez Morze Karaibskie.
Q 02Z jakiego serialu pochodzą inżynierowie Montgomery Scott i Geordi La Forge?
„Star Trek”
Inżynierów w kulturze masowej długo uważano za ludzi mało ciekawych, z wyjątkiem romantyzmu subkultury hakerów.
Q 03Z jakiego języka polszczyzna przejęła bezpośrednio słowa „inżynieria” i „inżynier”?
francuskiego
Wyraz ingénieur oznaczał człowieka twórczego umysłu, wynalazcę i konstruktora, a z języków romańskich przeszedł do innych języków indoeuropejskich.
Q 04Obok lampy próżniowej wynalezienie jakiego elementu dało początek elektronice?
tranzystora
Dziś elektrotechnika i elektronika są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą jednorodną gałąź inżynierii.
Q 05Który starożytny wynalazca skonstruował lub ulepszył śrubę i przenośnik śrubowy?
Archimedes
Wiedza potrzebna do tych konstrukcji pozostaje w użyciu do dziś w rozmaitych zastosowaniach.
Q 06W jakim kraju dzięki wynalazkom Savery’ego i Watta powstała współczesna inżynieria mechaniczna?
Wielka Brytania
Początki mechaniki sięgają jednak starożytności, gdy konstruowano liczne maszyny do użytku cywilnego i wojskowego.
Q 07Który bohater powieści Juliusza Verne’a jest najsłynniejszą postacią inżyniera w literaturze?
kapitan Nemo
Współcześni inżynierowie pojawiają się głównie w science fiction jako pragmatycy o olbrzymiej wiedzy technicznej.
Q 08Jak kończy się zdanie: „naukowcy budują, by się uczyć, podczas gdy inżynierowie…”?
uczą się, aby budować
Naukowiec pyta, dlaczego coś działa, a inżynier chce wiedzieć, jak praktycznie rozwiązać problem i wdrożyć rozwiązanie.
Q 09Jak nazywa się klasa statków o wymiarach granicznych dla śluz Kanału Panamskiego?
panamax
Taki statek może mieć maksymalnie 294,1 m długości, 32,3 m szerokości i 12 m zanurzenia.
Q 10Jaki wynalazek był najważniejszym efektem eksperymentów Volty, Faradaya, Ohma i Ampère’a?
silnik elektryczny
Inżynieria elektryczna jako dziedzina narodziła się z tych doświadczeń, a zawód inżyniera ukonstytuował się w XIX wieku.
Q 11W powieściach którego polskiego pisarza postać inżyniera pojawia się szczególnie często?
Stanisława Lema
Inżynierowie grają u niego role drugoplanowe, a nawet pierwszoplanowe.
Q 12Kto zaprojektował i zbudował piramidę schodkową faraona Dżesera?
Imhotep
Jest to najstarszy znany z imienia inżynier; przypuszcza się, że jako pierwszy użył w architekturze kolumn.
Q 13Jak inaczej określa się rozwiązanie inżynierskie zawierające „czynnik bezpieczeństwa”?
przewymiarowane
Im większy jest czynnik bezpieczeństwa, tym mniej efektywne staje się samo rozwiązanie.
Q 21Kto w publikacji De Magnete z 1600 roku jako pierwszy użył terminu „elektryczność”?
William Gilbert
Uważa się go za pierwszego inżyniera elektryka w historii.
Q 22O ile kilometrów Kanał Panamski skrócił drogę morską z San Francisco do Nowego Jorku?
14 500 km
W razie paraliżu kanału handel Dalekiego Wschodu z Europą ruszyłby w przeciwnym kierunku, przez Ocean Indyjski i Kanał Sueski.
Q 23W jakim kraju narodziła się tradycja „Żelaznego pierścienia” noszonego przez inżynierów?
Kanada
Obrączka z żelaza lub stali nierdzewnej symbolizuje dumę i oddanie profesji, a zwyczaj rozprzestrzenił się do Stanów Zjednoczonych.
Q 14Jak nazywa się sztuczne jezioro, na którego poziom śluzy podnoszą statki w Kanale Panamskim?
Gatún
Trzy śluzy od strony Morza Karaibskiego podnoszą statki na wysokość 25,9 m n.p.m.
Q 15Co oznaczał starofrancuski termin engigneor, od którego wywodzi się słowo „inżynier”?
konstruktora machin wojennych
Łacińskie ingenium, czyli „wynalazek”, dało też francuskie engin – narzędzie, broń, maszyna – oraz angielskie engine.
Q 16Wiekiem czego nazywano XIX stulecie, gdy Brunel czy Eiffel byli symbolami nowej epoki?
„pary i elektryczności”
Problemy inżynierskie bywały wtedy tematem codziennych rozmów, a do symboli epoki należeli też Thomas Telford i Stephensonowie.
Q 17Który inżynier mechanik zbudował pod koniec XVII wieku pierwszą maszynę parową?
Thomas Savery
Rozwój maszyny parowej, pozwalający na wdrożenie masowej produkcji, zapoczątkował w kolejnych dekadach rewolucję przemysłową.
Q 18Prace których dwóch uczonych z końca XIX wieku wyznaczają początek elektrotechniki?
Maxwella i Hertza
Inżynieria elektryczna wywodzi się z wcześniejszych eksperymentów Volty, Faradaya, Ohma i Ampère’a.
Q 19Ilu robotników zmarło podczas budowy Kanału Panamskiego?
25 tys.
Około 20 tys. robotników zaraziło się podczas budowy malarią lub żółtą febrą.
Q 20Jaka metoda obliczeniowa pozwala inżynierom w przybliżeniu rozwiązywać równania różniczkowe?
elementów skończonych
Badania naukowe w inżynierii skupiają się na metodach przybliżonych, bo wiele dobrze poznanych zjawisk jest zbyt złożonych, by liczyć je dokładnie.
Q 24Przez jakie morze mogłaby wieść konkurencyjna dla Panamy trasa północna po stopnieniu lodów?
Baffina
Dla statków z portów europejskich, kanadyjskich i Nowej Anglii trasa byłaby krótsza od panamskiej o parę tysięcy kilometrów.
Q 25Na jakim palcu pracującej ręki inżynierowie w Ameryce Północnej noszą „Żelazny pierścień”?
małym
Pierścień ma przypominać inżynierowi podczas pisania o złożonej przysiędze.
Q 26Jak nazywa się najwęższy wykop Kanału Panamskiego, szeroki na zaledwie 91,4 m?
Culebra
Na torach wodnych w zatokach i na jeziorze szerokość toru wzrasta do 305 m.
Q 27Kto uzyskał pierwszy w Stanach Zjednoczonych doktorat z dziedziny inżynierii?
Josiah Willard Gibbs
Doktorat z nauk stosowanych i inżynierii nadał mu Uniwersytet Yale.
Q 28Kto po analizie patentów podzielił rozwiązania inżynierskie na „niski” i „wyższy poziom”?
Genrich Altshuller
Według tej tezy rozwiązania niskiego poziomu opierają się na kompromisach, a wyższego – eliminują główną trudność problemu.