Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Fotografia, czyli dosłownie rysowanie światłem, narodziła się w XIX wieku, ale korzystała z odkryć znanych od starożytności. Camera obscura, światłoczułe sole srebra i cierpliwość wynalazców takich jak Niépce, Daguerre czy Talbot złożyły się na technikę, która zmieniła sposób patrzenia na świat. Ten quiz sprawdza, co wiesz o początkach fotografii, pierwszych procesach barwnych, narodzinach fotografii cyfrowej oraz o polskich pionierach, od Maksymiliana Strasza po fabryki w Warszawie. Pytania mają różny poziom trudności: od podstaw po szczegóły, które znają tylko miłośnicy historii techniki.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Na czym w fotografii cyfrowej zapisywany jest zarejestrowany obraz?
karta pamięci
Światło wpadające przez obiektyw jest najpierw zamieniane na sygnał elektryczny w matrycy, np. w układzie CCD, zamontowanej w aparacie.
Q 02Z jakiego języka wywodzą się rdzenie słowa „fotografia”?
greckiego
Pierwszy rdzeń, φῶς (phōs), oznacza światło, a drugi, γραφή (graphé), rysowanie. Nazwa opisuje więc obraz tworzony przez samo światło.
Q 03Obok CCD, w jakiej technologii produkuje się matryce światłoczułe aparatów cyfrowych?
CMOS
Matryca światłoczuła jest głównym elementem pozwalającym zapisać obraz w postaci cyfrowej, niezależnie od technologii jej wykonania.
Q 04Co dosłownie oznacza słowo „fotografia”?
rysowanie za pomocą światła
Potoczne rozumienie fotografii zakłada użycie układu optycznego, ale nie jest on konieczny, czego przykładem jest rayografia, powstająca bez obiektywu.
Q 05W jakiej starożytnej cywilizacji znano już camera obscura?
greckiej
Fotografia powstała dopiero w XIX wieku, ale łączyła w całość wynalazki znane dużo wcześniej, a ciemnia optyczna była jednym z nich.
Q 06W jakich klasach społecznych dagerotyp stał się popularny jako fotografia portretowa?
średnich
Odbitki dagerotypowe były bardzo delikatne i nie dało się ich powielać, dlatego fotografowie naciskali na chemików, by obniżyli koszty procesu.
Q 07W kamerach filmowych jakiego systemu z lat 30. XX wieku zastosowano podział obrazu na trzy barwy?
Technicolor
Ten sam pomysł wykorzystano wcześniej w kamerze Bermpohla, która dzięki filtrom i zwierciadłom półprzepuszczalnym naświetlała jednocześnie trzy negatywy.
Q 08Czym wkrótce po wynalezieniu fotografii zastąpiono srebrne płytki i arkusze papieru?
płytkami szklanymi
Nowe podłoże pokrywano warstwą światłoczułą tuż przed wykonaniem zdjęcia, więc fotograf musiał wozić ze sobą przenośną ciemnię.
Q 09Który fizyk uzyskał w 1861 roku pierwszą trwałą fotografię barwną?
James Clerk Maxwell
Był to szkocki uczony; rok później niezależnie od siebie własne metody fotografii kolorowej opracowali Francuzi Louis Ducos du Hauron i Charles Cros.
Q 10Dlaczego dagerotypia pozwalała uzyskać tylko jeden egzemplarz zdjęcia?
obraz na płytce był od razu pozytywem
Nazwa techniki pochodzi od nazwiska jej twórcy; metoda dawała poprawne zdjęcie, ale bez możliwości powielania odbitek.
Q 11Kto otworzył pierwszy profesjonalny zakład fotograficzny na ziemiach polskich?
Karol Beyer
Zakład dagerotypowy powstał w Warszawie na przełomie lat 1844–1845, zaledwie kilka lat po ogłoszeniu wynalazku Daguerre’a.
Q 12Czyja twórczość jest klasycznym przykładem rejestrowania dokładnych obrazów ruchu?
Eadwearda Muybridge’a
Możliwość zapisu ruchu fascynowała naukowców od początku istnienia fotografii, na długo przed pojawieniem się kamer filmowych.
Q 13W którym roku wprowadzono do sprzedaży film Kodachrome firmy Kodak?
1935
Był to pierwszy współczesny trójwarstwowy film barwny, trwały i odwzorowujący kolory otoczenia z doskonałą ostrością obrazu.
Q 21Jak nazywa się grupa technik fotograficznych opartych na solach chromianowych?
szlachetne
Techniki te wykorzystują garbujące właściwości soli chromianowych oraz inne związki światłoczułe, m.in. gumę, pigment i bromolej.
Q 22Na warstewce jakiego związku Daguerre otrzymał zdjęcie pokazane Akademii Francuskiej?
jodek srebra
Warstewka powstawała w wyniku działania pary jodu na wypolerowaną płytę miedzianą pokrytą srebrem; był to też rok pierwszego użycia terminu „fotografia”.
Q 23Kto w 1556 roku zauważył, że chlorek srebra zaczernia się pod wpływem słońca?
Georg Fabricius
Ten sam uczony, żyjący w latach 1516–1571, uchodzi za wynalazcę chlorku srebra, który stał się podstawą klasycznych materiałów światłoczułych.
Q 14Jakiej substancji światłoczułej użył Niépce do najstarszej zachowanej fotografii?
asfalt syryjski
Były to związki bitumiczne otrzymywane z ropy naftowej; uzyskane w ten sposób zdjęcie było bardzo niedoskonałe.
Q 15Kto wprowadził termin „fotografia” na określenie procesu opracowanego przez Talbota?
John Herschel
Od tego momentu technika rozwijała się bardzo szybko, a płytki preparowano tuż przed zdjęciem, co wymagało przenośnej ciemni fotograficznej.
Q 16Jaką szerokość mają najczęściej błony zwojowe do aparatów średnioformatowych?
60 mm
Do aparatów wielkoformatowych produkowano z kolei klisze cięte, a do małoobrazkowych błony perforowane; wszystkie wymagały wywołania.
Q 17Od którego roku dostępny jest natychmiastowy materiał kolorowy firmy Polaroid?
1963
Proces podobny do dagerotypii, dający od razu obraz pozytywowy, jest nadal wykorzystywany w aparatach natychmiastowych.
Q 18Jaki element aparatu opisał Daniel Barbaro w 1568 roku?
przysłonę
Ponad sto lat później, w 1694 roku, Wilhelm Homberg opisał, jak światło przyciemnia niektóre chemikalia, czyli efekt fotochemiczny.
Q 19Który uczony żyjący w latach 965–1040 opisał camera obscura?
Ibn al-Hajsam
W tym samym łańcuchu odkryć Albert Wielki odkrył azotan srebra, a Georges Fabricius wynalazł chlorek srebra, na długo przed pierwszą trwałą fotografią.
Q 20Na bazie jakiego surowca bracia Lumière produkowali płyty Autochrome?
skrobi ziemniaczanej
Autochromy miały małą czułość i duże ziarno, a w odróżnieniu od materiałów czarno-białych wymagały użycia statywu.
Q 24Który polski inżynier już 13 lipca 1839 roku opublikował artykuł o technice fotograficznej?
Maksymilian Strasz
Artykuł ukazał się w „Wiadomościach Handlowych i Przemysłowych” jeszcze przed ujawnieniem szczegółów dagerotypii i zawierał próbki własnych obrazów autora.
Q 25Który rok uznaje się za początek przemysłu fotograficznego na ziemiach polskich?
1887
Wtedy chemik Piotr Lebiedziński założył w Warszawie fabrykę papierów fotograficznych; w 1899 roku w tym samym mieście powstała wytwórnia aparatów i obiektywów.
Q 26W którym mieście Schulze uzyskał w 1725 roku pierwsze odwzorowanie obrazu na emulsji?
Halle
Emulsję z chlorku srebra naniesiono na podkład z białej kredy, a obraz naświetlano przez wycięte szablony; nie dało się go jednak utrwalić.
Q 27W którym roku Wilhelm Homberg opisał, jak światło przyciemnia niektóre chemikalia?
1694
Zjawisko to, nazywane efektem fotochemicznym, stało się jednym z filarów fotografii tradycyjnej opartej na halogenkach srebra.
Q 28Jakim kwasem William Henry Fox Talbot wywoływał swoje negatywy na papierze?
galusowym
W negatywie Talbota jasnym miejscom fotografowanego przedmiotu odpowiadał czarny strąt srebra, a z jednego negatywu dało się zrobić dowolną liczbę odbitek.
Q 29Która firma ogłaszała w „Kurierze Warszawskim” sprzedaż aparatów do dagerotypii?
Fraget
Rok później w Poznaniu i w Warszawie ukazały się już ilustrowane broszury poświęcone dagerotypii.
Q 30Jaką nazwę nosiła wytwórnia aparatów i obiektywów założona w Warszawie w 1899 roku?
FOS
Powstała dwanaście lat po pierwszej na ziemiach polskich fabryce papierów fotograficznych, również zlokalizowanej w Warszawie.