Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Hatszepsut należała do nielicznych kobiet, które w starożytnym Egipcie nosiły tytuł faraona. Zaczynała jako regentka małoletniego Totmesa III, a potem sama koronowała się na króla. Quiz sprawdza wiedzę o jej rodzinie, dworze i zaufanym zarządcy Senenmucie, o wielkich budowlach w Karnaku i Deir el-Bahari oraz o tym, jak po wiekach rozpoznano jej mumię. Nie zabrakło też wątku polskiego: w świątyni Hatszepsut od dziesięcioleci pracują archeolodzy z Warszawy.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Którą ceremonialną ozdobę twarzy przyjęła Hatszepsut jako insygnium władzy faraona?
Sztuczną brodę
Przemiana w męskiego faraona postępowała etapami, a wiele statui ukazuje władczynię w postaci na wpół żeńskiej i na wpół męskiej.
Q 02Z której dynastii starożytnego Egiptu pochodziła władczyni Hatszepsut?
XVIII
Jej rządy przypadły na okres Nowego Państwa, a uczeni podają aż trzy możliwe datowania panowania, między innymi lata 1479–1458 p.n.e.
Q 03W której nekropoli Hatszepsut kazała wykuć dla siebie grobowiec oznaczony jako KV20?
Dolina Królów
W tym samym grobowcu, obok sarkofagu władczyni, znaleziono także sarkofag jej ojca, Totmesa I.
Q 04Z ilu kaskadowo ułożonych tarasów składa się świątynia Hatszepsut w Deir el-Bahari?
Trzech
Tarasy łączą rampy, a każdy z nich kończył się portykiem; znaczną część budowli wykuto w skale.
Q 05Do jakiej krainy Hatszepsut wysłała około 9 roku panowania wyprawę kanclerza Nehesy?
Punt
Dowódca ekspedycji był Nubijczykiem, a jej przebieg bogato ilustrują reliefy w świątyni w Deir el-Bahari.
Q 06Co znalezione w urnie kanopskiej stało się dowodem tożsamości mumii Hatszepsut?
Ząb trzonowy
Znalezisko dokładnie pasowało do ubytku w szczęce jednej z mumii z grobowca Sitre, co potwierdziły później badania DNA.
Q 07Jaką rolę wobec pierworodnej córki Hatszepsut pełnił zarządca Senenmut?
Piastuna i nauczyciela
Oboje często ukazywano razem na reliefach i w rzeźbach, także w kubicznych posągach, na których dostojnik trzyma małą księżniczkę w ramionach.
Q 08Który profesor utworzył w 1961 roku polsko-egipską misję w świątyni Hatszepsut?
Kazimierz Michałowski
Od tamtej pory archeolodzy, konserwatorzy i architekci pracują nad dokumentacją i rekonstrukcją budowli pod auspicjami Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW.
Q 09Który egipski archeolog ogłosił w 2007 roku odnalezienie mumii Hatszepsut?
Zahi Hawass
Badacz przewodniczył wówczas Najwyższej Radzie Starożytności, a mumia spoczywała w sarkofagu z grobowca KV60, odkrytym już w 1903 roku.
Q 10Jakim mianem określa się świątynię grobową Hatszepsut w Deir el-Bahari?
Świątynia Milionów Lat
Budowlę wzniósł w XV w. p.n.e. Senenmut u stóp gigantycznej ściany skalnej w Tebach.
Q 11Którą córkę Hatszepsut wykreowała na księcia krwi, ukazując ją jako męskiego potomka?
Neferure
Księżniczka była szykowana na następczynię matki, lecz zmarła w młodym wieku i zniweczyła te plany.
Q 12Kaplicą czego była Czerwona Kaplica wzniesiona przez Hatszepsut w Karnaku?
Świętej Barki
Budowla stała pierwotnie na centralnym dziedzińcu świątyni i składała się z dwóch pomieszczeń o łącznej długości około 18 m.
Q 13Jaki tytuł kapłański otrzymała Hatszepsut jeszcze za życia swojej matki?
Boska Małżonka Amona
Było to wbrew zwyczajowi: godność tę dziedziczono dopiero po śmierci poprzedniczki. Po ślubie z Totmesem II doszedł do niej tytuł Wielkiej Małżonki Królewskiej.
Q 21Kształt jakiego instrumentu mają głowice w kaplicy Hathor w świątyni Hatszepsut?
Sistrum
Instrument ten był atrybutem bogini, a głowice zdobi dodatkowo wizerunek jej twarzy.
Q 22Ile lat panował prawdopodobnie Totmes II, mąż i przyrodni brat Hatszepsut?
13
Uważa się, że faktyczną władzę sprawowała wtedy jego żona, która zajmowała się najważniejszymi sprawami państwa.
Q 23Jak miała na imię matka Totmesa III, drugorzędna żona Totmesa II?
Iset
Po śmierci ojca chłopiec objął tron jako małoletni, dlatego regencję w jego imieniu sprawowała Hatszepsut.
Q 24Który arcykapłan Amona ze znakomitego rodu należał do otoczenia Hatszepsut?
Q 14Który region był ośrodkiem koalicji antyegipskich, z którymi walczył Totmes III?
Syro-Palestyna
Po wieloletnim pokojowym panowaniu poprzedniczki nowy władca musiał od razu organizować wyprawy wojenne.
Q 15Co oznacza imię Hatszepsut?
Pierwsza z najznamienitszych kobiet
Pełniejszy wariant, Chenemet-Amon-Hatszepsut, dodaje do tego określenie „Ta, która kocha Amona”.
Q 16Na której władczyni z końca XII dynastii wzorowała się Hatszepsut jako regentka?
Neferusobek
Tę poprzedniczkę jako pierwszą określono w tytulaturze mianem faraona rodzaju żeńskiego; ją także ukazywano w postaci na wpół żeńskiej i męskiej.
Q 17Świątynia grobowa którego faraona z XI dynastii sąsiaduje ze świątynią Hatszepsut?
Mentuhotep II
Pozostałości tej budowli bada misja niemiecka, a leżącą w tej samej dolinie świątynię Totmesa III – misja polska.
Q 18Który architekt, znany od czasów Amenhotepa I, pracował dla Hatszepsut obok Senenmuta?
Ineni
Pod nadzorem obu fachowców powstały budowle liczniejsze i okazalsze niż dzieła wcześniejszych władców Nowego Państwa.
Q 19Jakie imię koronacyjne, czyli prenomen, przyjęła Hatszepsut po objęciu władzy?
Maat-Ka-Re
Imię to znaczy „Sprawiedliwa jest dusza Re”; jego kartusz wypisano tuszem także na lnianej chuście z mumii Maj-her-pereja.
Q 20Kaplicę którego boga zbudowano po prawej stronie środkowego tarasu świątyni Hatszepsut?
Anubis
Po przeciwnej, lewej stronie tego samego tarasu stanęła kaplica bogini Hathor.
Hapuseneb
Jego dziadek był wezyrem na dworze Totmesa I, a on sam należał do nadzorców budowy świątyni w Deir el-Bahari.
Q 25W którym roku odkryto w Deir el-Bahari skrytkę mumii królewskich z urną Hatszepsut?
1881
Urna kanopska nosiła imię władczyni i zawierała między innymi jej zmumifikowaną wątrobę.
Q 26Jaki przedmiot z tekstem o drugiej córce Hatszepsut odnaleziono w grobowcu Senenmuta?
Cegłę
Zarządca oświadcza w tym tekście, że piastował urzędy przy obu księżniczkach, młodszej i pierworodnej.
Q 27Jak określa się teksty-rebusy wyryte na ramionach kubicznych posągów Senenmuta?
Kryptogramy
Zakodowano w nich imiona władczyni, co miało wyrażać wieczne oddanie zarządcy; podobne zapisy widnieją też na skarabeuszach.
Q 28Jak wabiła się ulubiona suka Maj-her-pereja, pazia królowej Hatszepsut?
Ta-niut
Imię zwierzęcia utrwalił napis na obroży złożonej w grobowcu młodzieńca obok ofiarnych chlebów, bukietów i szklanej buteleczki zdobionej emalią.
Q 29Kto od 1999 roku przez 20 lat kierował polską ekspedycją w świątyni Hatszepsut?
Zbigniew Szafrański
W latach 2016–2019 jego zastępczynią była dr Jadwiga Iwaszczuk z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN.
Q 30Pod którym imieniem Hatszepsut występuje u historyków greckich?
Amensis
Greccy autorzy znali też dwa pokrewne warianty tego miana: Amesis i Amesse.