Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Historia najnowsza to czas, w którym stare imperia kolonialne się rozpadały, a nowe potęgi wykuwały swoją tożsamość w ogniu rewolucji. Dwa wydarzenia z lat 50. i 60. XX wieku zmieniły Azję na zawsze: klęska Francuzów pod Dien Bien Phu i chińska rewolucja kulturalna. W tym quizie sprawdzisz, co wiesz o oblężeniu warownego obozu w wietnamskiej dolinie, o generałach po obu stronach i o decyzjach zapadających w Waszyngtonie i Londynie. Druga część przenosi Cię do Chin Mao Zedonga: Czerwona Gwardia, dazibao, banda czworga i powrót Deng Xiaopinga. Pytania idą od łatwych po naprawdę trudne.
Wszystkie 29 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Którą wojnę zakończyła kapitulacja Francuzów pod Dien Bien Phu w maju 1954 roku?
I wojnę indochińską
Bitwa, toczona od 13 marca do 7 maja 1954 roku, okazała się początkiem końca francuskiego kolonializmu w Indochinach.
Q 02Kto patronował niszczeniu tradycyjnej opery chińskiej i zastępowaniu jej „operą rewolucyjną”?
Jiang Qing
Żona Mao miała silne poparcie w Szanghaju; w latach 1967–1972 nie nakręcono w Chinach ani jednego filmu fabularnego.
Q 03W którym mieście toczyły się rozmowy, które po Dien Bien Phu podzieliły Wietnam na dwa państwa?
Genewa
Bitwa zakończyła okres kolonialnego panowania Francji w Wietnamie i jej wojenne zaangażowanie w Indochinach.
Q 04Jaką rzekę Mao przepłynął wpław w 1966 roku, by pokazać, że mimo wieku wciąż jest silny?
Jangcy
Zdjęcia z tej kąpieli rozpowszechniano latem 1966 roku, gdy Mao szykował rozprawę ze starymi kadrami partyjnymi.
Q 05Jaki zabytek w Pekinie Zhou Enlai kazał otoczyć wojskiem, by ocalić go przed hunwejbinami?
Zakazane Miasto
Czerwonogwardziści zdołali mimo to zniszczyć m.in. mury miejskie Pekinu; rabowali też muzea i niszczyli dzieła sztuki.
Q 06Który prezydent USA nie zgodził się na użycie broni atomowej w obronie Dien Bien Phu?
Dwight Eisenhower
Plan zakładał zrzucenie trzech taktycznych bomb atomowych; Waszyngton ograniczył się do dostaw broni i wsparcia logistycznego.
Q 07Który generał dowodził wojskami Việt Minhu w bitwie o Dien Bien Phu?
Võ Nguyên Giáp
W kwietniu 1954 roku zmienił taktykę: zamiast zmasowanych szturmów kazał kopać sieć okopów i powoli wdzierać się w francuskie pozycje.
Q 08Który brytyjski premier odmówił w 1954 roku wsparcia Francuzów walczących pod Dien Bien Phu?
Winston Churchill
Francuzi liczyli na masowy nalot amerykańskich bombowców z lotniskowców na Morzu Południowochińskim, do którego nigdy nie doszło.
Q 09Które państwo pozostało jedynym sojusznikiem ChRL w czasie rewolucji kulturalnej?
Albania
Pekin odwołał wszystkich ambasadorów poza przedstawicielem w Kairze, a hunwejbini podpalili ambasadę brytyjską.
Q 10Weteranami której niemieckiej formacji było ok. 1400 legionistów walczących pod Dien Bien Phu?
Waffen-SS
W bitwie walczyło niewielu rodowitych Francuzów; w szeregach francuskich służyli też Afrykańczycy, Wietnamczycy i kilku Amerykanów.
Q 11Jakie wezwanie Mao do młodzieży pojawiło się na dazibao 5 sierpnia 1966 roku?
„bombardujcie sztaby”
Hasło zachęcało do usunięcia starych działaczy partyjnych; w tych samych dniach plenum KC odebrało Liu Shaoqi funkcję wiceprzewodniczącego partii.
Q 12Jaki kryptonim nosiła francuska operacja desantowa pod Dien Bien Phu z listopada 1953 roku?
„Castor”
Pierwszy desant nastąpił 20 listopada 1953 roku, a rozbudowywana potem baza otrzymała dwa lotniska i bunkier dowództwa w centrum doliny.
Q 13Jaki urząd sprawował Liu Shaoqi, gdy po klęsce wielkiego skoku przejął realną władzę w Chinach?
Przewodniczący ChRL
Q 21W jakiej odległości na północny zachód od Hanoi leżała wioska Dien Bien Phu?
320 km
Francuzi przekształcili przygraniczną dolinę w warowny obóz, uznany za pozycję nie do zdobycia, na której miał się wykrwawić Việt Minh.
Q 22Jaki eksperyment z 1967 roku, oparty na wspólnocie dóbr, Mao potępił jako zbyt daleko idący?
Komuna Szanghajska
Zakładał także odwoływalność urzędników; w tym samym roku komitety rewolucyjne przejmowały władzę lokalną w całym kraju.
Q 23Na której uczelni 29 maja 1966 roku pojawiły się pierwsze opaski z napisem „Czerwona Gwardia”?
Uniwersytet Tsinghua
Cztery dni wcześniej na Uniwersytecie Pekińskim wywieszono pierwszą gazetkę dazibao z rewolucyjnymi sloganami.
Otaczali go pragmatycy, m.in. Deng Xiaoping i Chen Yun, którzy polityką „regulacji gospodarki” wyprowadzili kraj z ruiny po wielkim skoku.
Q 14Ilu żołnierzy francuskich trafiło do niewoli Việt Minhu po kapitulacji Dien Bien Phu?
10,5 tys.
Tylko 3290 jeńców zwolniono i przekazano stronie francuskiej, a los 3130 jeńców pochodzenia indochińskiego pozostaje nieznany.
Q 15Który francuski generał w maju 1953 roku przejął dowództwo nad wojskami w Wietnamie?
Henri Navarre
Jego strategia zakładała desant na terytorium wroga i związanie głównych sił Việt Minhu w jednej rozstrzygającej bitwie.
Q 16Którą redutę zdobył Việt Minh jako pierwszą po rozpoczęciu szturmu 13 marca 1954 roku?
Beatrice
Spośród 750 broniących jej żołnierzy przeżyło tylko 194, a zmasowany ostrzał artylerii zniszczył wcześniej francuskie działa i samoloty na pasie.
Q 17W którym roku ukazały się „Cytaty Przewodniczącego Mao”, znane jako Czerwona książeczka?
1964
Ten wybór pism Mao miał stać się zbiorem naczelnych wytycznych dla całego narodu.
Q 18Ile francuskich samolotów zestrzeliły wojska wietnamskie w czasie bitwy o Dien Bien Phu?
62
Kolejnych 167 maszyn zostało uszkodzonych, a po zniszczeniu lotniska zaopatrzenie zrzucano wyłącznie na spadochronach.
Q 19Kiedy zaczęły padać deszcze monsunowe, które unieruchomiły francuskie czołgi pod Dien Bien Phu?
22 kwietnia
Deszcze utrudniały też działania lotnictwa, a Francuzi bez powodzenia próbowali niszczących nalotów na pozycje wietnamskie.
Q 20Który pułkownik dowodził francuskim warownym obozem w Dien Bien Phu w 1954 roku?
Christian de Castries
W trakcie walk awansował na brygadiera; jego wojska składały się z Francuzów, Afrykańczyków, Wietnamczyków i Niemców z Legii Cudzoziemskiej.
Q 24Jaki zmarły młodo żołnierz był propagowany jako wzór oddania ideom Przewodniczącego Mao?
Lei Feng
Wzorzec ten promował Ruch kształcenia socjalistycznego, który miał upowszechniać maoistowskie rozwiązania gospodarcze.
Q 25W której prowincji Chin działała zmilitaryzowana brygada rolnicza Dazhai?
Shanxi
Rzekomo rewelacyjne plony brygady były fikcją: pieniądze, maszyny rolnicze, a nawet zboże dostarczał jej potajemnie Lin Biao.
Q 26Do której prowincji zesłano Deng Xiaopinga, gdzie pracował przy rąbaniu drewna?
Jiangxi
Wcześniej prowadzano go ze związanymi rękami ulicami Pekinu; jego syn Deng Pufang został kaleką, wyrzucony przez okno przez czerwonogwardzistów.
Q 27Którą sztukę Wu Hana skrytykował artykuł z 10 listopada 1965, uznawany za preludium rewolucji?
„Dymisja Hai Rui”
Napisaną w 1961 roku sztukę odczytywano jako zakamuflowaną krytykę polityki Mao; autor artykułu, Yao Wenyuan, był protegowanym żony Mao.
Q 28Z ilu punktów oporu składała się francuska baza wojskowa w Dien Bien Phu?
49
Główny punkt bazy w centrum doliny zajmował bunkier dowództwa, a kluczowe reduty nosiły kobiece imiona, jak Gabrielle czy Isabelle.
Q 29W więzieniu w którym mieście zmarł w 1969 roku, pozbawiony pomocy medycznej, Liu Shaoqi?
Kaifeng
Liu złożył samokrytykę, został schwytany przez czerwonogwardzistów i wywieziony w nieznane miejsce; jego los wyjaśnił się dopiero po latach.