Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Historia świata to dzieje ludzkości od pojawienia się pierwszych Homo sapiens w Afryce po erę informacji – opowieść o rewolucji neolitycznej, pierwszych państwach, wielkich imperiach i odkryciach, które zmieniły oblicze planety. Quiz sprawdza, co wiesz o paleolicie i mezolicie, początkach rolnictwa i miast, starożytnych cywilizacjach, ekspansji Europy, traktacie z Tordesillas, rewolucji przemysłowej i XX wieku. Pytania mają różny poziom trudności – od podstaw, które pamięta każdy ze szkoły, po szczegóły dla prawdziwych pasjonatów historii.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Na którym kontynencie pojawili się pierwsi przedstawiciele gatunku Homo sapiens?
Afryka
Stało się to około 200 tysięcy lat temu, w epoce paleolitu; przodkowie ludzi rozumnych, jak Homo erectus, używali prostych narzędzi już od około miliona lat.
Q 02W którym wieku islam rozwinął się w krajach arabskich?
W VII wieku
Z garstki zwolenników nowa wiara stała się podstawą wielu imperiów Bliskiego Wschodu, Azji Środkowej, Indii i dzisiejszej Indonezji.
Q 03Które imperium było największym w dziejach państwem leżącym na ciągłym obszarze lądu?
Imperium mongolskie
Wcześniejsze imperia powstały w Persji w VI wieku p.n.e., w państwie Maurjów w IV wieku p.n.e., w Chinach w III wieku p.n.e. i w Rzymie w I wieku p.n.e.
Q 04Z jakiego języka pochodzi nazwa mezolitu, złożona ze słów „mezos” i „lithos”?
Greckiego
Mezolit, czyli średnia epoka kamienia, był etapem przejściowym między paleolitem a neolitem i zakończył się wraz z wprowadzeniem rolnictwa.
Q 05Które miasto było stolicą państwa Inków w okresie jego świetności w XIV i XV wieku?
Cuzco
Inkowie objęli zasięgiem swojego państwa całe Andy, rozwijając znakomity system dróg i budownictwo.
Q 06Jaką formę zapisu informacji stosowali Inkowie, a która spłonęła podczas hiszpańskiego podboju Peru?
Kipu
Inkowie, choć nie mieli dostępu do bogatych złóż metali, używali pługów z metalowymi lemieszami przynajmniej od czasu podboju ludu Chimú.
Q 07Która szkoła myśli uzyskała w późniejszych czasach dominującą pozycję w Chinach?
Konfucjanizm
Nurt ten opierał się na moralności politycznej oraz mocy i znaczeniu tradycji, nie zaś na sile prawa; obok niego w Chinach rozwijały się taoizm i legizm.
Q 08Do jakiego kraju biegł z Chin Jedwabny Szlak w II wieku p.n.e.?
Do Syrii
Miasta w centralnej Azji i Persji stanowiły ważne skrzyżowania tych dróg handlowych; dalekosiężne szlaki powstawały już od III tysiąclecia p.n.e.
Q 09Mieszkańcy którego regionu podjęli uprawę roli już około 9500 roku p.n.e.?
Żyznego Półksiężyca
Ślady działalności rolniczej w Ameryce Środkowej datuje się dopiero na około 2700 lat p.n.e., a więc tysiące lat później.
Q 10Kto w roku 1279 podbił całe Chiny wraz z większością Eurazji?
Mongołowie
Już w roku 1141 Chiny utraciły północne obszary na rzecz Dżurdżenów; zagrożenie ze strony koczowników z północy było kluczową kwestią polityki kraju.
Q 11W którym państwie około roku 625 p.n.e. wprowadzono pierwszy system monetarny?
Lidia
Państwo to leżało w Anatolii, w zachodniej części dzisiejszej Turcji; szlaki handlowe w zachodniej części Morza Śródziemnego pojawiły się już w IV tysiącleciu p.n.e.
Q 12Który lud około 5500 lat p.n.e. opracował zorganizowane nawadnianie pól uprawnych?
Sumerowie
Na polach zaczęto wówczas wykorzystywać wyspecjalizowaną siłę roboczą, a kamień w rolnictwie i sztuce wojennej stopniowo wyparły brąz i żelazo.
Q 13Kto w roku 1600 sprawował władzę w Indiach?
Mogołowie
W tym samym roku Imperium Osmańskie władało niemal całym Środkowym Wschodem, a Chinami rządziła dynastia Ming.
Q 21Jak nazywają się małe złożone narzędzia krzemienne pozostałe po epoce mezolitu?
Mikrolity
Gdzieniegdzie odnaleziono z tego okresu także osprzęt wędkarski, topory ciesielskie oraz drewniane łodzie i łuki.
Q 22Które dwa kraje w północno-wschodniej Afryce nie przeszły na islam i pozostały chrześcijańskie?
Nubia i Etiopia
Nowa wiara przyniosła technologie pozwalające po raz pierwszy prowadzić szlaki handlowe przez Saharę, a podatki z tego handlu wzbogaciły państwa Sahelu.
Q 23Kto zaproponował definicję państwa jako monopolu na uzasadnione użycie siły na danym terenie?
Max Weber i Norbert Elias
Q 14Z którym ludem starożytni Egipcjanie podpisali około 1275 roku p.n.e. pokój w Kadeszu?
Hetyci
Był to pierwszy opisany przez historię traktat pokojowy; na Bliskim Wschodzie konflikty między państwami były wówczas na porządku dziennym.
Q 15Ile lat temu ludzkość zasiedliła prawie wszystkie wolne od lodu części planety?
12 tysięcy
Szczyt ekspansji w Ameryce Północnej i Oceanii przypadł na ostatnie zlodowacenie, gdy tereny o klimacie umiarkowanym nie nadawały się do zasiedlenia.
Q 16Która dynastia była pierwszą chińską dynastią zdefiniowaną przez archeologów?
Shang
Wczesnomiejskie społeczeństwo mogło uformować się w Chinach już około 2500 lat p.n.e., a państwa pojawiły się tam w późnym III lub wczesnym II tysiącleciu p.n.e.
Q 17Która starożytna cywilizacja nie pozostawiła po sobie żadnych śladów wojska?
Cywilizacja doliny Indusu
Państwo z zasady potrzebuje armii, a armia do skutecznego działania wymaga biurokracji – ten przypadek zdaje się jedynym wyjątkiem od reguły.
Q 18W którym roku zniszczenie Bagdadu zakończyło złotą epokę islamu?
1258
Przed wynalezieniem broni palnej plemiona nomadów były o wiele silniejsze od ludów rolniczych; Rosja przez kilka stuleci pozostawała pod wpływami Tatarów.
Q 19Około którego roku p.n.e. rozwinęła się pierwsza cywilizacja sumeryjska w dolnej Mezopotamii?
3500 p.n.e.
Cywilizacje starożytnego Egiptu nad Nilem i doliny Indusu pojawiły się nieco później, około 3300 roku p.n.e., i powstały najpewniej niezależnie od siebie.
Q 20Czego dotyczył zakaz Han jin ustanowiony przez dynastię Ming?
Handlu zamorskiego
W politycznie rozbitej Europie tak powszechne ograniczenie byłoby niemożliwe, a kraj, który by je wprowadził, szybko pozostałby w tyle.
Rewolucja neolityczna pozwoliła na koncentrację zaludnienia, co z czasem doprowadziło do uformowania się pierwszych państw.
Q 24Ile lat temu doszło do ostatniej erupcji superwulkanu Toba?
75 tys.
Kontrowersyjna teoria katastrofy jeziora Toba zakłada, że wybuch miał globalne skutki i zabił większość ówczesnych przedstawicieli gatunku ludzkiego.
Q 25Który historyk nazwał neolityczne przejście na rolnictwo „rewolucją agrarną”?
Vere Gordon Childe
Rolnictwo zakorzeniło się w Indiach do roku 7000 p.n.e., w Egipcie do roku 6000 p.n.e., a w Chinach około 5 tysięcy lat p.n.e.
Q 26Kto pod koniec I tysiąclecia naszej ery zdominował handel w rejonie Morza Śródziemnego?
Żydzi
W początkach II tysiąclecia dominację nad handlem przejęli Włosi, a centrami handlowymi północnej Europy były miasta niemieckie i flamandzkie.
Q 27W którym roku dynastia Sui zjednoczyła Chiny?
581
Pod rządami dynastii Tang (618–907) Chiny wkroczyły w „złoty wiek”, a po około 50 latach zamętu zjednoczyła je ponownie dynastia Song.
Q 28Do około którego roku p.n.e. opóźniło się nastanie neolitu w północnej Europie?
4000 p.n.e.
Tamtejsze społeczności przetrwały dzięki bagnistym obszarom, którym sprzyjało ocieplenie klimatu – ślady tego zachowały kultury maglemoska i azylska.
Q 29Jaki traktat podzielił między państwa ostatni „pusty” obszar Ziemi poza Antarktydą?
Traktat berliński z 1878 roku
Już w XIII wieku większość ludności Europy, Azji i Afryki Północnej należała do jakiegoś państwa; państwa istniały też w Meksyku i na zachodzie Ameryki Południowej.
Q 30Do około którego roku p.n.e. mieszkańcy Ameryki nie znali jeszcze produkcji narzędzi z metalu?
900 p.n.e.
Był to czas kultury Chavin; później przedstawiciele kultury Mochica używali już metalowych zbroi, noży i zastawy stołowej.