Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Joga to jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej, a zarazem praktyka, która z doliny Indusu dotarła aż na zachodnie maty do ćwiczeń. Po drodze zostawiła po sobie Bhagawadgitę, Jogasutry i Hathajogapradipikę. Ten quiz sprawdza, co wiesz o jej korzeniach, najważniejszych traktatach i pojęciach: od sansary i kaiwalji, przez osiem członów asztangajogi, po znaczenie słowa „asana”. Pytania mają różny poziom trudności – od podstaw po szczegóły dla prawdziwych znawców.
Wszystkie 29 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Co dosłownie oznacza sanskryckie słowo „asana”?
siedzenie
Pojęcie to oznacza również matę do siedzenia oraz siedzenie w specjalnej pozycji ciała służącej medytacjom.
Q 02Która gałąź jogi jest na Zachodzie utożsamiana z zestawem ćwiczeń fizycznych uprawianych dla zdrowia?
hathajoga
Gałąź ta rozwinęła się, by znieść uciążliwości związane z intensywną praktyką, takie jak długotrwała medytacja.
Q 03Który człon asztangajogi polega na rytmicznej kontroli oddechu?
pranajama
Kolejne człony to powściągnięcie zmysłów, koncentracja, medytacja i wreszcie samadhi – połączenie niższej i wyższej jaźni.
Q 04Jak nazywa się krąg wcieleń, z którego joga w ujęciu religijnym ma wyzwolić praktykującego?
sansara
Ma temu służyć trening ciała (w tym asceza), dyscyplina duchowa, czyli medytacja, oraz przestrzeganie zasad etycznych.
Q 05Awatarem którego boga jest Kryszna, powożący rydwanem Ardźuny w Bhagawadgicie?
Wisznu
Pełen wątpliwości nad sensem niepotrzebnego przelewu krwi Ardźuna wdaje się w etyczny dyskurs ze swoim woźnicą.
Q 06Jak inaczej nazywana jest joga klasyczna?
jogą królewską
Nazwa miała zapewne wykazać wyższość praktyki prowadzącej do wyzwolenia nad hathajogą, która nie wymaga wyrzeczenia się świata.
Q 07Kto jest autorem Jogasutr, fundamentalnego traktatu jogi klasycznej?
Patańdźali
Hermetyczna forma zapisu Jogasutr miała ułatwić zapamiętanie nauk, a zarazem utrudnić ich zrozumienie osobom postronnym.
Q 08Jak nazywa się w asztangajodze zasada niekrzywdzenia, pierwsze z przykazań moralnych (yama)?
ahimsa
Pozostałe yamy to prawda, powstrzymanie się od kradzieży, powściągliwość i niepożądanie cudzych dóbr.
Q 09Które religie dharmiczne, poza hinduizmem, zaadaptowały techniki jogiczne?
buddyzm i dźinizm
Szeroka definicja jogi sprawia, że może ona stać się elementem dowolnego systemu religijnego, a w Indiach pozostaje do dziś najpowszechniejsza.
Q 10Na stanowiskach archeologicznych jakiej cywilizacji odnaleziono najstarsze ślady utożsamiane z jogą?
doliny Indusu
Ta rodzima cywilizacja powstała przed przybyciem indoeuropejskich Ariów, a jej rozkwit nastąpił na długo przed okresem wedyjskim.
Q 11Ile członów liczy asztangajoga opisana w Jogasutrach?
osiem
Człony te to m.in. przykazania moralne, zasady postępowania, postawy ciała, kontrola oddechu, powściągnięcie zmysłów, koncentracja i medytacja.
Q 12Co oznacza słowo „Wedy”, nazwa świętych ksiąg opisujących asymilację Ariów w Indiach?
wiedza
Indoariowie zaadaptowali wiele elementów rodzimej kultury i z czasem dotarli ze swoim osadnictwem do żyznych dorzeczy Gangesu i Jamuny.
Q 13Joga to jeden z ilu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej?
sześciu
Systemy ortodoksyjne to te, które uznają autorytet Wed; joga zajmuje się wszelkimi związkami pomiędzy ciałem i umysłem.
Q 21Kto jest autorem Hathajogapradipiki i powołuje się w niej na przekaz wielu joginów?
Swatmarama
W odróżnieniu od jogi klasycznej, skupionej na siedzącej medytacji, ten traktat za istotę praktyki uznaje pozycje ciała i pracę z oddechem.
Q 22Ile archetypów pozycji i postaw ciała definiuje klasyczna joga?
84
Asany mają wzmacniać i uzdrawiać ciało oraz działać harmonizująco na emocje i psychikę.
Q 23Około którego wieku p.n.e. narodziła się relacja brahmana z atmanem, podstawowa dla filozofii indyjskiej?
VIII w. p.n.e.
Wierni, którym nie wystarczały skomplikowane i mało zrozumiałe praktyki kapłanów, zaczęli szukać innych metod osobistego kontaktu z bóstwem.
Q 14Które dzieło, napisane ok. III wieku p.n.e., jest pierwszym traktatem w całości poświęconym jodze?
Bhagawadgita
Dzieło ma charakter dydaktyczny i jest dialogiem pomiędzy Kryszną a Ardźuną, przywódcą armii, która ma za chwilę stoczyć bitwę.
Q 15Co oznacza przedrostek „adho” w nazwach asan hathajogi?
w dół
Inne częste przedrostki to ardha („pół”), eka („jeden”), parivrtta („skręcony”) i utthita („rozciągnięty”).
Q 16Na co, według dominującego dziś poglądu, były odpowiedzią Upaniszady?
na nadmierne zrytualizowanie braminizmu
Dziedziczni kapłani wierzyli, że poprzez ofiarę mogą bezpośrednio wpływać na bogów, a ich skomplikowane praktyki nie wystarczały wiernym.
Q 17Według kursów którego nauczyciela praktykowana jest na Zachodzie jedna z odmian hathajogi?
B.K.S. Iyengara
Inne zachodnie odmiany to wadżrajana, medytacja transcendentalna, krijajoga, Art of Living oraz joga w medycynie i fitness.
Q 18Który nurt jogi jest w Bhagawadgicie określany jako joga miłości i pobożności?
bhaktijoga
Wszystkie nurty można sprowadzić do trzech kierunków odpowiadających działaniu, myśleniu i emocjom człowieka.
Q 19Jaki sanskrycki morfem, oznaczający m.in. jarzmo i zjednoczenie, tworzy słowo „joga”?
yuj
Osobę praktykującą jogę lub wyznającą jej filozofię nazywa się joginem, a kobietę – joginią.
Q 20Jak nazywają się paranormalne moce, których rozwijaniu według klasyków jogi służy wiele asan?
siddhi
Oprócz tych mocy asany mają rozwijać szczególne talenty, zdolności i możliwości praktykującego.
Q 24Jak nazywa się stan absolutnej wolności, który jogin osiąga na końcu drogi?
kaiwalja
Temu stanowi poświęcona jest czwarta część Jogasutr; wszystkie ścieżki jogi mają prowadzić do tego jednego celu.
Q 25Komu przypisuje się pierwszy komentarz do Jogasutr, datowany na VI wiek?
Wjasie
Hermetyczność Jogasutr była celowa i właśnie ona przyczyniła się do powstania w późniejszym okresie wielu komentarzy.
Q 26Na jakie lata przypadał największy rozkwit rodzimej cywilizacji, w której odnaleziono najstarsze ślady jogi?
2300–1500 p.n.e.
Upadek tej cywilizacji zbiegł się z przybyciem indoeuropejskich Ariów, którzy z czasem przesuwali się na wschód, ku dorzeczom Gangesu i Jamuny.
Q 27Z ilu zwięzłych aforyzmów (sutr) składają się Jogasutry?
195
Sutry zebrano w cztery części: o skupieniu, o ścieżce jogi, o nadludzkich mocach i o absolutnej wolności.
Q 28Który archeolog, odkrywca pieczęci z tzw. proto-Śiwą, uznał, że przedstawia ona jogina?
John H. Marshall
Pieczęć ukazuje otoczoną zwierzętami postać w pozycji medytacyjnej – stąd przypuszczenie, że to wczesne wyobrażenie Śiwy, pana dzikich zwierząt.
Q 29Z czego składa się Hathajogapradipika, traktat całkowicie poświęcony hathajodze?
z prawie 400 dwuwierszy
Traktat zawiera zalecenia dotyczące sposobu mieszkania, zachowań, diety oraz ćwiczeń: pozycji ciała, oddechowych i oczyszczających.