Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Kryszna to jeden z najważniejszych bogów hinduizmu: boskie wcielenie, pasterz z Wryndawanu, a potem bohaterski wojownik i nauczyciel. Opowieści o nim wypełniają eposy, purany i pieśni poetów. Quiz prowadzi przez jego imię i rodzinę, cudowne ocalenie przed okrutnym królem, młodość wśród pasterzy, udział w wielkiej wojnie i ostatnie lata życia. Sprawdzisz też, co o Krysznie pisali starożytni Grecy, jak rozwijał się ruch bhakti i jak postrzegają go inne religie.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Co w sanskrycie oznacza imię Kryszna?
czarny lub ciemny
Znaczenie imienia nawiązuje do koloru skóry boga, dlatego posągi i obrazy przedstawiają go jako ciemnoskórego.
Q 02W którym mieście, według tradycji, urodził się Kryszna?
Mathura
Przyszedł na świat w rodzinie królewskiej jako syn księżniczki Dewaki i jej męża Wasudewy.
Q 03Które dzieło zawiera nauki filozoficzne, jakich Kryszna udzielił przed bitwą na Kurukszetrze?
Bhagawadgita
Kryszna jest w tym dziele opisany jako Najwyższa Istota i Najwyższy bóg.
Q 04Który wojownik miał Krysznę za woźnicę rydwanu w bitwie na Kurukszetrze?
Ardźuna
Wojownik ten należał do Pandawów, z którymi Kryszna zawarł sojusz.
Q 05Kim dla Kryszny był król Kansa, którego ten pokonał i zabił?
wujem
Usiłując zapobiec spełnieniu przepowiedni, Kansa sam pomógł się jej spełnić.
Q 06Którym z kolei awatarem Wisznu najczęściej nazywany jest Kryszna?
ósmym
Nie wszyscy się z tym zgadzają: dla wisznuizmu bengalskiego Kryszna jest źródłem wszystkich innych wcieleń, a nie awatarem wyższego boga.
Q 07Jaką wspólnotą kierował Nanda, opiekun małego Kryszny?
pasterzy bydła
Nanda przeniósł się do Wryndawanu, dziś jednego ze świętych miejsc kultu Kryszny.
Q 08Do którego miasta w dzisiejszym Gujaracie Kryszna przeniósł się wraz z Jadawami?
Dwaraka
Kryszna mieszkał tam również przez ostatnie dziesięciolecia życia, po zakończeniu wielkiej wojny.
Q 09Jakim sanskryckim słowem określa się pasterki, z którymi bawił się młody Kryszna?
gopi
Wśród nich była Radha, a opowieści o tych zabawach, nazywanych rasa lila, należą do najpopularniejszych tematów.
Q 10Co zamiast samego Kryszny wybrali przed wielką bitwą Kaurawowie?
wojsko
Kryszna był spokrewniony z przywódcami obu zwaśnionych stron, dlatego dał im wybór, a ostatecznie sprzymierzył się z Pandawami.
Q 11Za część ciała jakiego zwierzęcia myśliwy wziął stopę Kryszny?
jelenia
Pomyłka okazała się tragiczna: strzała myśliwego zraniła Krysznę śmiertelnie.
Q 12W której miejscowości mieszkali opiekunowie, którym oddano nowo narodzonego Krysznę?
Gokula
Opiekunami chłopca zostali Jaśoda i Nanda; król zdążył wcześniej zabić sześcioro starszych dzieci Dewaki.
Q 13Który bóg nakazał pozostałym bogom wcielić się w ludzi, aby pokonali złych asurów?
Brahma
Asurowie, pozbawieni władzy i nieba po klęskach w walkach z dewami, wcielali się w ludzi z królewskich rodów i szerzyli na Ziemi zniszczenie.
Q 21Którego greckiego herosa czcili według Megastenesa indyjscy Surasenowie?
Heraklesa
Megastenes był w IV wieku p.n.e. greckim ambasadorem na dworze Ćandragupty Maurji; podobieństwo cech wskazuje, że opisanym bóstwem był Kryszna.
Q 22Kto z woli Kryszny został królem Jadawów, gdy on sam przyjął rolę głównego księcia?
Ugrasena
Jadawowie to wspólna nazwa blisko spokrewnionych rodów Wriśni, Andhaka i Bhodża, pochodząca od słynnego przodka Jadu.
Q 23Za pomocą czego Balarama, brat Kryszny, postanowił porzucić ziemskie ciało?
jogi
Po śmierci brata Kryszna udał się do lasu, aby medytować pod drzewem.
Q 14W jaki sposób król Kansa doszedł do władzy?
uwięził własnego ojca
Później, przerażony proroctwem o własnej śmierci, zamknął w więzieniu także Dewaki i jej męża.
Q 15Co oznacza „lila”, w którą wyznawcy Kryszny wierzą jako w zasadę wszechświata?
boska zabawa
Tę ideę cechuje osobista, wzajemna miłość boga i wyznawców, przekraczająca bariery formalnego kultu.
Q 16Który dodatek do „Mahabharaty” zawiera najstarszy szczegółowy opis dzieciństwa Kryszny?
Hariwamśa
Sam epos przedstawia Krysznę jako dorosłego mężczyznę i jedynie nawiązuje do jego wcześniejszych czynów.
Q 17Do łona której kobiety został cudownie przeniesiony Balarama, brat Kryszny?
Rohini
Była ona pierwszą żoną Wasudewy; podobnie przeniesiona została Subhadra, siostra urodzona znacznie później niż obaj bracia.
Q 18Kto, obok Surdasa, zasłynął w północnych Indiach pieśniami sławiącymi Krysznę?
Mira Bai
Ruch bhakti dotarł na północ Indii z południa, gdzie narodził się kilka stuleci wcześniej.
Q 19W którym języku święci alwarowie napisali najwcześniejsze dzieła ruchu bhakti?
tamilskim
Ruch wyznawców Kryszny pojawił się w południowych Indiach w VII–IX wieku n.e., a jednym z jego dzieł jest „Divya Prabandham”.
Q 20Ile rozdziałów księgi Bhiszma Parwa zawiera radę Kryszny udzieloną na polu bitwy?
18
Bhiszma Parwa to szósta księga eposu, w którym Kryszna należy do najważniejszych bohaterów.
Q 24Które dzieło ruchu bhakti powstało w XII wieku we wschodnich Indiach?
Gitagowinda
Napisany w sanskrycie utwór opisuje miłość Kryszny i Radhy, która odtąd stała się nieodłącznym motywem kultu.
Q 25Która tradycja uznaje Wisznu za awatara Kryszny, a nie odwrotnie?
Ćajtanja
Ta szkoła teologiczna, znana jako gaudija wisznuizm, tłumaczy imię Kryszna jako „wszechatrakcyjny”.
Q 26Z której krainy pochodziła Rukmini, żona Kryszny i córka króla Biśmaki?
Widarbha
Wśród pozostałych żon Kryszny najbardziej znane są Satjabhama i Dźambawati.
Q 27Ile lat po zakończeniu wielkiej wojny Kryszna mieszkał jeszcze w swoim mieście w Gujaracie?
36
Ten okres zakończyło tragiczne wydarzenie: krwawe zamieszki, które doprowadziły do niemal całkowitej zagłady rodu.
Q 28Która upaniszada zawiera najwcześniejszą prawdopodobną wzmiankę o Krysznie jako bogu?
Ćhandogjopaniszad
W tekście datowanym na około 900 r. p.n.e. nauczyciel Ghora Angirasa omawia z Kryszną naturę duszy.
Q 29Kto wysunął tezę, że Kryszna Pasterz był jednym z bóstw przedaryjskich?
Charlotte Vaudeville
Ogromna popularność Kryszny sprawiła, że jego imię znają także niehinduistyczne religie wywodzące się z Indii.
Q 30Który poeta w poemacie „Śrikrysznakirtan” nazwał Krysznę ostatnim wcieleniem Wisznu?
Baru Ćandidas
Bengalski autor uznał Krysznę za dziesiąte wcielenie boga, wbrew najpopularniejszej indyjskiej tradycji.