Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Malarstwo jaskiniowe to rysunki i malowidła na ścianach oraz sklepieniach jaskiń, powstające od górnego paleolitu. Ich twórcy malowali przede wszystkim zwierzęta, a obok nich zostawiali tajemnicze znaki. Quiz sprawdza, co wiesz o tematach i technikach tej sztuki, o hipotezie paleolitycznego kalendarza oraz o najsłynniejszej jaskini Francji: Lascaux, jej odkryciu, malowidłach i kłopotach z ich ochroną.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Z jakiej epoki pochodzi najczęściej malarstwo jaskiniowe?
Kamienia
Takie rysunki i malowidła wykonywano na ścianach lub sklepieniach jaskiń.
Q 02Na listę światowego dziedzictwa której organizacji wpisano jaskinię Lascaux?
UNESCO
We Francji jaskinia jest ponadto zabytkiem o znaczeniu krajowym.
Q 03Gdzie twórcy sztuki paleolitu musieli używać sztucznego światła?
Głębokie jaskinie
Płytkie schroniska skalne były w mniejszym lub większym stopniu oświetlone światłem naturalnym.
Q 04Jak nazywa się część jaskini Lascaux z czterema monumentalnymi turami?
Sala Byków
Zwierzęta obrysowano grubym czarnym konturem, wypełnionym plamami czerwieni i czerni.
Q 05Kto odkrył jaskinię Lascaux w 1940 roku?
Czterech chłopców
Na jaskinię natrafiono zupełnie przypadkowo.
Q 06Co w sztuce paleolitu licznie towarzyszy wizerunkom zwierząt?
Znaki geometryczne
Są liczne i zróżnicowane, a zarazem stanowią największą zagadkę tej sztuki.
Q 07Jaki barwnik dawał głównie czerwień i żółć malowideł w jaskini Lascaux?
Ochra
Barwnik ten należy do związków żelaza, z których uzyskiwano również purpurę.
Q 08W którym regionie Francji leży jaskinia Lascaux?
Akwitania
To jaskinia krasowa w południowo-zachodniej części kraju.
Q 09Jakim przymiotnikiem określa się sztukę paleolitu, zdominowaną przez tematy zwierząt?
Animalistyczna
Wśród zwierząt, które wtedy przedstawiano, przeważają konie.
Q 10Od którego roku jaskinia Lascaux jest zamknięta dla zwiedzających?
1963
Turyści oglądają wierną kopię jaskini, otwartą w pobliżu w 1983 roku.
Q 11Od której pory roku zaczyna się rok w domniemanym kalendarzu z jaskiń paleolitu?
Wiosna
Początek roku to tak zwany dobry sezon: topnieje lód na rzekach, znika śnieg i zazielenia się krajobraz.
Q 12Co pojawiło się na ścianach jaskini Lascaux, gdy jej rysunki zaczęły pokrywać ciemne plamy?
Grzyb
Szkody wyrządziły też wilgoć i dwutlenek węgla.
Q 13W którym roku odkryto Jaskinię Chauveta, co podważyło pogląd o stopniowym rozwoju sztuki?
1994
Okazało się, że wyrafinowane techniki tworzenia sztuki znano znacznie wcześniej, niż sądzono.
Q 14Ile rodzajów miejsc, w których tworzono sztukę paleolitu, wyróżniają badacze?
Q 21Gdzie pigment części rysunków naskalnych zastąpiły z czasem kolonie drobnoustrojów?
Zachodnia Australia
Mikroorganizmy, między innymi z rzędu Chaetothyriales, sprawiły, że rysunki zachowały intensywne kolory.
Q 22Jaką perspektywą nazywa się ujęcie byka z Lascaux z profilu, ale z rogami od przodu?
Skręcona
Tak namalowany biegnący byk ma około 3 m wielkości.
Q 23Na początek którego miesiąca przypada „bonne saison” w hipotezie o kalendarzu paleolitu?
Maj
Francuskie określenie oznacza dobry sezon, od którego w tej hipotezie liczy się kolejne miesiące.
Trzy
Sztuka paleolitu nie była wyłącznie sztuką jaskiń: tworzono ją także w otwartej przestrzeni.
Q 15Co, obok wilgoci i dwutlenku węgla, niszczyło malowidła w Lascaux mimo zamknięcia jaskini?
Wadliwa klimatyzacja
Samo odcięcie jaskini od ruchu turystycznego nie zapobiegło więc zniszczeniom.
Q 16W którym roku opublikowano hipotezę, że znaki z jaskiń paleolitu to kalendarz rozrodu zwierząt?
2023
Według tej hipotezy sekwencje niektórych znaków zapisują cykl reprodukcyjny zwierząt.
Q 17Jak bywają nazywane zwierzęco-ludzkie hybrydy z malowideł paleolitu?
Czarownicy
Takie postacie, mające jednocześnie cechy ludzkie i zwierzęce, są unikatowym tematem tej sztuki.
Q 18Ile miesięcy liczyłby rok w domniemanym kalendarzu twórców sztuki paleolitu?
13
Każdy z tych miesięcy trwałby około 29 dni.
Q 19Jakim rodzajem kalendarza miałyby być sekwencje znaków z jaskiń paleolitu?
Księżycowy
Autorzy hipotezy opisują go także jako kalendarz fenologiczny lub meteorologiczny.
Q 20Z czego, obok włosia, wykonywano pędzle do nakładania farb w jaskini Lascaux?
Mech
Farby nakładano także po prostu palcami.
Q 24Które zwierzęta mogły w Kantabrii zajmować miejsce koni jako główny temat sztuki paleolitu?
Łanie
W pirenejskim Ariège podobną rolę mogły przejmować bizony i żubry, a we wczesnej sztuce czasem nosorożce lub kotowate.
Q 25Jaki francuski status zabytku ma jaskinia Lascaux od 1940 roku?
Monument historique
Jaskinia należy do kategorii „classé”, czyli zabytków o znaczeniu krajowym.
Q 26Z którym okresem wiązano dawniej prymitywne początki sztuki paleolitycznej?
Oryniacki
Rozwój sztuki miał być stopniowy, a za jego apogeum uważano malowidła z Lascaux.
Q 27Jakie przedmioty przypominają paleolityczne znaki zwane po francusku „claviformes”?
Pałeczki
Te dosyć wyjątkowe znaki znaleziono między innymi w Ariège, Quercy, Kantabrii i Asturii.
Q 28Na który miesiąc przypada sezon godowy żubra według hipotezy o kalendarzu paleolitu?
Sierpień
W zapisie hipotezy to miesiąc 3–4, liczony od początku dobrego sezonu.
Q 29W której jaskini, oprócz Lascaux i Jaskini Chauveta, pojawiają się zwierzęco-ludzkie hybrydy?
Gabillou
Motyw ten uchodzi za unikatowy: postacie łączą cechy człowieka i zwierzęcia.
Q 30Jaki skrót oznacza w hipotezie o kalendarzu paleolitu czas liczony od „bonne saison”?
RBS
Zapis podaje liczbę miesięcy, które upłynęły od początku dobrego sezonu, a nie punkty w czasie.