Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Marek Aureliusz rządził Rzymem w latach 161–180 i przeszedł do historii jako cesarz, który wolał filozofię od przepychu. Jego panowanie wypełniły jednak wojny nad Dunajem, zaraza i bunty. Quiz sprawdza wiedzę o jego młodości i adopcji, współrządach z Lucjuszem Werusem, wyprawach przeciw Partom i Germanom oraz o „Rozmyślaniach” – zapiskach, które prowadził w ostatnich latach życia. Są tu pytania łatwe i takie, które zatrzymają nawet znawców starożytnego Rzymu.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Zasadami której szkoły filozoficznej kierował się w życiu cesarz Marek Aureliusz?
stoickiej
Cesarz żył skromnie i spokojnie, a przy tym dbał o dobre stosunki z senatem oraz reformował administrację i prawo cywilne.
Q 02Jak dziś nazywa się Vindobona, jedno z dwóch możliwych miejsc śmierci Marka Aureliusza?
Wiedeń
Drugim miastem wymienianym jako miejsce zgonu cesarza jest Sirmium; sama przyczyna śmierci także nie jest pewna.
Q 03Jaki przydomek zyskał Marek Aureliusz już za życia dzięki postawie i sposobowi rządzenia?
filozof
Przydomek nie wiązał się z pismami cesarza – „Rozmyślania” nie były za jego życia znane.
Q 04W jakim języku Marek Aureliusz spisał oryginał „Rozmyślań”?
greckim
Losy rękopisu po śmierci autora pozostają nieznane, a sam tekst powstał najpewniej w ostatniej dekadzie życia cesarza.
Q 05Który aktor zagrał Marka Aureliusza w filmie „Gladiator” Ridleya Scotta?
Richard Harris
Filmowy obraz władcy odbiega od historii – scenariusz dodaje do jego losów wątki całkowicie zmyślone.
Q 06Jak nazwano epidemię przywleczoną w 165 roku do Imperium Rzymskiego przez wojska ze Wschodu?
zaraza Antoninów
Epidemia spustoszyła cały kraj i doprowadziła do znacznego osłabienia demograficznego oraz gospodarczego.
Q 07W którym roku zmarł cesarz Marek Aureliusz?
180
Władca rządził od 7 marca 161 roku aż do śmierci; zapisał się w dziejach także jako pisarz i myśliciel.
Q 08Kto w 161 roku, na początku rządów Marka Aureliusza, najechał wschód Cesarstwa Rzymskiego?
Partowie
Rzymianie początkowo ponosili porażki; losy wojny odwróciła dopiero wyprawa współcesarza Lucjusza na Wschód.
Q 09Ile dzieci miał Marek Aureliusz ze swoją żoną Faustyną?
13
Małżeństwo trwało 30 lat, lecz wieku dorosłego dożyła mniej niż połowa potomstwa cesarskiej pary.
Q 10Co według „Rozmyślań” Marka Aureliusza jest jedyną drogą do szczęścia?
cnota
W praktyce oznaczało to bycie człowiekiem prawym i spokojne znoszenie tego, co przynosi los.
Q 11W którym roku urodził się Marek Aureliusz?
121
Przyszły cesarz nosił wtedy jeszcze nazwisko Marcus Annius Verus.
Q 12Który polski poeta poświęcił Markowi Aureliuszowi wiersz z tomu „Struna światła”?
Zbigniew Herbert
Cesarz trafił też do polskiej prozy: w czasach jego panowania rozgrywa się akcja powieści „Gasnące słońce”.
Q 13Ile lat miał Marek Aureliusz, gdy zmarł jego ojciec?
3
Osieroconym chłopcem zaopiekował się sam cesarz, poprzednik Antoninusa Piusa na tronie.
Q 14W czyim mauzoleum pochowano Marka Aureliusza?
Q 21Ile katedr dla głównych nurtów filozofii ustanowił w Atenach Marek Aureliusz?
4
Były to pierwsze publiczne katedry filozofii w imperium; osobno powstała też katedra retoryki.
Q 22W którym roku przyszły cesarz Antoninus Pius został adoptowany przez swego poprzednika?
138
Adoptowany był spowinowacony z Markiem Aureliuszem jako mąż jego ciotki Faustyny.
Q 23Który papież w 1538 roku przeniósł pomnik konny Marka Aureliusza na Kapitol?
Paweł III
Wcześniej posąg, uchodzący za najsłynniejszy wizerunek cesarza, stał na Lateranie.
Q 24Które miasto, obok Seleucji, zdobył Lucjusz Werus w kampanii wschodniej 163–166?
Hadriana
Po śmierci cesarz został ubóstwiony, czyli oficjalnie zaliczony w poczet bogów.
Q 15Jaki przydomek przyjął Marek Aureliusz po zwycięstwie za Dunajem w 172 roku?
Germanicus
Wojska cesarza przekroczyły wtedy rzekę i uderzyły na ziemie Markomanów; rok później ruszyła kampania przeciw Kwadom.
Q 16Z ilu ksiąg składają się „Rozmyślania” według bizantyńskiej Księgi Suda z X wieku?
12
Suda nie tylko opisuje dzieło cesarza, ale też je cytuje; to pierwsza wyraźna informacja o tym tekście.
Q 17W jakie misteria Marek Aureliusz i jego syn zostali wtajemniczeni w Atenach?
eleuzyjskie
Stało się to podczas długiej podróży po wschodnich prowincjach, w czasie której cesarz odwiedził też Egipt i Syrię.
Q 18Co dosłownie znaczy „Ta eis heauton”, oryginalny tytuł „Rozmyślań” Marka Aureliusza?
Te do siebie samego
Dzieło to zbiór zapisków o tematyce filozoficznej, etycznej i osobistej.
Q 19Kto w 175 roku wzniecił bunt przeciw Markowi Aureliuszowi we wschodnich prowincjach?
Awidiusz Kasjusz
Rewoltę stłumiono, zanim cesarz zdążył wyruszyć na Wschód.
Q 20Do jakiej godności Antoninus Pius podniósł Marka Aureliusza w 139 roku?
cezara
Z tego samego roku pochodzą najwcześniejsze monety z jego wizerunkiem, na których widnieje jako młody następca tronu.
Ktezyfon
Współcesarzowi towarzyszyli doświadczeni legaci, a Rzymianie wkroczyli w głąb wrogiego królestwa.
Q 25Ile lat miał Marek Aureliusz, gdy adoptował go Antonin?
17
Z tego okresu pochodzi zapewne młodzieńcze popiersie, będące częścią oficjalnej ikonografii rodziny cesarskiej.
Q 26Pod jakim imieniem chińska kronika zapisała władcę Rzymu, którego posłowie przybyli w 166 roku?
Andun
Posłowie dotarli drogą morską przez Ocean Indyjski i ofiarowali kość słoniową, rogi nosorożca oraz szylkret.
Q 27Z którym nauczycielem retoryki Marek Aureliusz korespondował przez trzydzieści lat?
Frontonem
Zachowane listy zawierają liczne szczegóły dotyczące życia na dworze cesarskim i obyczajów epoki.
Q 28Którego późniejszego świętego skazał na ścięcie ok. 165 roku prefekt Rzymu Junius Rustyk?
Justyna Męczennika
Za panowania Marka Aureliusza dochodziło do prześladowań wspólnot chrześcijańskich, choć ich skala nie jest potwierdzona.
Q 29Co było bezpośrednią przyczyną śmierci Lucjusza Werusa, współcesarza Marka Aureliusza?
atak apopleksji
Krążyły plotki o zabójstwie, lecz współcześni historycy traktują je sceptycznie.
Q 30Kto napisał powieść „Gasnące słońce”, rozgrywającą się za panowania Marka Aureliusza?
Teodor Jeske-Choiński
Cesarz jest jedną z postaci tej książki; pojawia się również w kinie i w polskiej poezji.