Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Maszyna drukarska to serce przemysłu poligraficznego. Pierwsza prasa powstała w Chinach, a do Europy druk trafił dopiero w XV wieku dzięki Gutenbergowi. Quiz sprawdza, co wiesz o rodzajach maszyn drukarskich i o Biblii Gutenberga: jej składzie, nakładzie, wspólnikach drukarza i ocalałych egzemplarzach. Osobna część pytań dotyczy egzemplarza z Pelplina, jedynego w Polsce, z jego wojenną tułaczką i słynną plamą tuszu.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Podstawowym urządzeniem którego przemysłu jest maszyna drukarska?
poligraficznego
Maszyny służące do druku mogą różnić się całkowicie budową i sposobem składania czcionek, dlatego istnieje wiele ich rodzajów.
Q 02Jaki wynalazek, przyspieszający produkcję książek, dokumentuje Biblia Gutenberga?
ruchoma czcionka
Dzieło uchodzi za świadectwo przełomu technologicznego, który zmienił sposób powielania tekstów w Europie.
Q 03W którym mieście Johannes Gutenberg wydrukował swoją słynną Biblię?
Moguncja
Gutenberg był nie tylko drukarzem, lecz także wydawcą tego dzieła.
Q 04W którym kraju około 600 roku n.e. wynaleziono prasę drukarską?
Chiny
Prasa drukarska była pierwszą maszyną drukarską w dziejach; Europa musiała na druk czekać jeszcze ponad osiem stuleci.
Q 05Gdzie przechowywany jest jedyny polski egzemplarz Biblii Gutenberga?
Muzeum Diecezjalne w Pelplinie
Polski egzemplarz odbito na papierze i zachował oryginalną XV-wieczną oprawę.
Q 06Za mistrzostwo jakiej sztuki uważany jest do dziś skład tekstu Biblii Gutenberga?
typografii
Mimo dość wąsko zestawionych znaków tekst zachowuje najwyższą czytelność.
Q 07Co dodawano do kart Biblii Gutenberga już po wydrukowaniu?
ręczne zdobienia
Dopiero potem trzy- lub dwutomowa księga trafiała do introligatorów.
Q 08Jak brzmi inna nazwa Biblii Gutenberga, pochodząca od liczby wierszy w łamie: Biblia…?
Czterdziestodwuwierszowa
Było to pierwsze w Europie wydawnictwo dziełowe wykonane techniką druku, a zarazem kompletne wydanie Pisma Świętego.
Q 09Jakiego kroju czcionkę własnego projektu zastosował Gutenberg w swojej Biblii?
gotycką
Czcionka miała majestatyczny wygląd, ale jak na swoje czasy nowoczesny krój.
Q 10Którego elementu nie ma w Biblii Gutenberga?
strony tytułowej
Księga nie ma również numeracji stron, zupełnie jak średniowieczne rękopisy.
Q 11Do czego starano się upodobnić księgi Biblii Gutenberga?
rękopisów kopistów
Drukowana księga miała wyglądać jak dzieło skryby, dlatego po wydrukowaniu uzupełniano ją jeszcze ręcznie.
Q 12W jaki sposób złożono tekst w łamach Biblii Gutenberga?
wyjustowano
Na szczególną uwagę zasługuje optyczne wyrównanie prawej krawędzi łamu.
Q 13W którym kraju zachowało się najwięcej egzemplarzy Biblii Gutenberga?
Niemcy
Po jednym egzemplarzu mają m.in. Polska, Dania, Portugalia, Szwajcaria i Japonia.
Q 21Jakim potocznym przymiotnikiem określa się w poligrafii maszynę zwojową?
rolowa
Podział na maszyny arkuszowe i zwojowe wynika z postaci podłoża, na którym odbywa się druk.
Q 22Ile kart liczy łącznie dwutomowa Biblia Gutenberga?
640 kart
Tom pierwszy jest nieco grubszy od drugiego: ma 324 karty wobec 316 w tomie drugim.
Q 23Ile mniej więcej znaków mieścił jeden wiersz Biblii Gutenberga?
40 znaków
Tak krótki wiersz utrudniał panowanie nad odstępami międzywyrazowymi, a mimo to Gutenberg uzyskał równą szarość kolumny.
Q 24Z którego miasta egzemplarz Biblii Gutenberga wpisano w 2001 roku na listę Pamięć Świata?
Q 14W której dekadzie druk pojawił się w Europie za sprawą Gutenberga?
40. XV wieku
Na Dalekim Wschodzie prasa drukarska działała już od około 600 roku naszej ery.
Q 15Jak nazywa się łaciński przekład Pisma Świętego, którego tekst wydrukował Gutenberg?
Wulgata
Przekład ten jest dziełem św. Hieronima ze Strydonu; Gutenberg złożył go w wąskim układzie dwułamowym.
Q 16Który bankier finansował Gutenberga i był jego wspólnikiem przy druku Biblii?
Johann Fust
Między wspólnikami dochodziło do sporów, które skończyły się w sądzie.
Q 17W jakim przybliżonym nakładzie wydrukowano Biblię Gutenberga?
200 egzemplarzy
Większość odbito na papierze, a tylko 35 sztuk na pergaminie; niektórzy badacze kwestionują te liczby.
Q 18Ile egzemplarzy Biblii Gutenberga przetrwało do czasów współczesnych?
49 egzemplarzy
Tylko 20 z ocalałych egzemplarzy jest kompletnych; 13 odbito na pergaminie.
Q 19Z biblioteki którego kardynała pochodzi pierwszy opisany egzemplarz Biblii Gutenberga?
Jules Mazarin
Od nazwiska tego kardynała pochodzi trzecia popularna nazwa dzieła.
Q 20W którym roku sąd przyznał własność drukarni Gutenberga jego wspólnikowi?
1455
Z tego powodu nie wiadomo, czy Gutenberg nadzorował druk wszystkich egzemplarzy swojej Biblii.
Getynga
Lista Pamięć Świata gromadzi najcenniejsze dokumenty dziedzictwa piśmienniczego ludzkości.
Q 25Z jakich skrótów Gutenberg obficie korzystał w składzie swojej Biblii?
abrewiatur
Skróty pomagały zapanować nad wąskim, zaledwie kilkudziesięcioznakowym wierszem.
Q 26Jak inaczej nazywa się mechanizm odbierający arkusze w maszynie offsetowej?
wykładak
Należy do zespołu prowadzenia arkuszy, obok mechanizmu łapek i mechanizmu przenoszącego i odwracającego arkusz.
Q 27Z którego regionu, jak wskazują znaki wodne, pochodził papier użyty do druku Biblii Gutenberga?
Piemont
Papier miał grubość od 0,21 do 0,29 mm.
Q 28Ilu różnych znaków użył Gutenberg, aby zachować równą szarość kolumn swojej Biblii?
150 znaków
Wśród nich znalazł się bogaty zbiór kilkudziesięciu ligatur, czyli połączonych liter.
Q 29Ilu zecerów pracowało przy składzie Biblii Gutenberga?
siedmiu
Zecer to pracownik drukarni układający tekst z pojedynczych czcionek.
Q 30Z jakiego miasta pochodził słynny introligator Henryk Coster, oprawiający Biblie Gutenberga?
Lubeka
Oprawiana przez introligatorów księga bywała trzytomowa, choć częściej dzielono ją na dwa tomy.