Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Nylon to włókno, które zmieniło przemysł odzieżowy i techniczny. Powstał w laboratoriach koncernu DuPont, a jego historia łączy chemię, biznes i sporo przypadku. W quizie sprawdzisz, co wiesz o wynalazcy nylonu, o pierwszych wyrobach z tego materiału, o znaczeniu cyfr w nazwach takich jak nylon-66 i o tym, skąd naprawdę wzięło się samo słowo. Pytania mają różny poziom trudności: od ciekawostek po szczegóły dla chemików.
Wszystkie 28 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Handlową nazwą jakiej grupy polimerów jest nylon?
poliamidów
Ich produkcją zajęło się z czasem przedsiębiorstwo Invista, część koncernu chemicznego Koch Industries.
Q 02Jakiego rodzaju oznaczenia często towarzyszą słowu „nylon”?
cyfrowe
Przykładem takiego zapisu jest nylon-66.
Q 03W jakiej roli, poza włóknami, nylon służy wielu gałęziom przemysłu?
tworzywo sztuczne
Same włókna nylonowe służą z kolei do wytwarzania wielu rodzajów sztucznych tkanin.
Q 04Jaki wyrób z nylonu jako pierwszy trafił na rynek w 1938 roku?
szczoteczka do zębów
Większym echem odbiły się jednak nylonowe pończochy, które pojawiły się w 1940 roku.
Q 05Od nazw jakich dwóch miast błędnie wywodzi się słowo „nylon”?
Nowy Jork i Londyn
Teoria ta krąży co najmniej od 1982 r.; oba miasta mylnie wskazywano jako miejsca jednoczesnego odkrycia włókna.
Q 06W którym roku Wallace Carothers wynalazł nylon?
1935
Do odkrycia doszło 28 lutego w zakładach E.I. du Pont de Nemours and Company w Wilmington w USA.
Q 07Czego intensywnie szukał Du Pont przed wprowadzeniem nylonu 66 na rynek?
lepszej nazwy handlowej
Wezwanie do jej wymyślenia wyszło od wyższej kadry kierującej przedsiębiorstwem.
Q 08Sensacją jakiego wydarzenia w Nowym Jorku stał się nylon?
wystawy światowej
Wynalazca włókna nie doczekał już tego sukcesu.
Q 09Atomy którego pierwiastka zliczają cyfry w oznaczeniach takich jak nylon-66?
węgla
Liczy się je w monomerach, z których zbudowany jest dany polimer.
Q 10Dzięki jakim właściwościom nylon stosuje się w panewkach łożysk i kołach zębatych?
mechanicznym
Przede wszystkim jednak powstają z niego dzianiny, tkaniny, liny i żyłki.
Q 11Co wkrótce po przyjściu do koncernu DuPont przejął Wallace Carothers?
kierownictwo badań
Projekt, do którego dołączył, stał się wkrótce kluczowym przedsięwzięciem przedsiębiorstwa.
Q 12Na której uczelni Wallace Carothers pracował jako asystent na wydziale chemii?
Harvard
Zajmował się tam między innymi badaniem właściwości polimerów.
Q 13Kto jako szef Carothersa zdecydował o kontynuowaniu badań nad przyszłym nylonem?
Elmer Bolton
Ten sam człowiek został wcześniej wyznaczony na bezpośredniego przełożonego chemika.
Q 21Na jakim wydziale Wallace Carothers rozpoczął studia w college’u w Des Moines?
zarządzania
Dopiero później zdecydował się na dalszą naukę i wybrał chemię.
Q 22Z jakiego związku chemicznego powstaje nylon-6?
kaprolaktamu
Oznaczenie z jedną liczbą wskazuje na włókno otrzymane z pojedynczego surowca, a nie z pary różnych związków.
Q 23W którym roku Wallace Carothers obronił doktorat z chemii?
1924
Stopień doktora uzyskał na uniwersytecie w Illinois.
Q 24Obok diaminy, jaki związek opisują dwie liczby w nazwach typu nylon-612?
Q 14Ponad ile propozycji nazwy dla nowego włókna spłynęło do kierownictwa Du Pont?
400
Żadna z nadesłanych propozycji nie została zaakceptowana.
Q 15W którym roku urodził się Wallace Carothers, uważany za wynalazcę nylonu?
1896
Przyszedł na świat 27 kwietnia w Burlington w amerykańskim stanie Iowa.
Q 16Czyje odkrycie przyniosło prawdziwy przełom w pracach zespołu Carothersa nad włóknem?
Julian Hill
Wcześniejszy sukces zespołu okazał się zbyt drogi w produkcji, by znaleźć szerokie zastosowanie.
Q 17Na ile sposobów można było wymawiać słowo „niron”, poprzednika nazwy „nylon”?
4
Właśnie dlatego literę „i” zastąpiono literą „y”.
Q 18Która nazwa robocza nylonu przyszła po określeniu Rayon 66?
Fiber 66
Były też inne nazwy robocze, ale żadna z nich nie trafiła na rynek.
Q 19Jakie słowo było według Ernesta Gladdinga pierwowzorem nazwy „nylon”?
nuron
Kojarzyło się z nowością, a czytane wspak dawało określenie „no-run”, czyli rajstopy niepuszczające oczek.
Q 20Z jakiego rodzaju związku otrzymuje się nylon oznaczony pojedynczą liczbą?
laktamu
Przykładem takiego oznaczenia jest nylon-12.
kwas dikarboksylowy
Pierwsza liczba dotyczy diaminy, druga – drugiego składnika kopolimeru.
Q 25Kopolimerem diaminy C6 i którego kwasu jest nylon-66?
adypinowego
Dla porównania nylon-612 powstaje z tej samej diaminy i dikwasu C12.
Q 26Na jaką chorobę cierpiał Wallace Carothers, uważany za wynalazcę nylonu?
cyklofrenię
Chemik zmarł 29 kwietnia, dwa dni po rocznicy swoich urodzin.
Q 27Jakim skrótem oznaczano stałą sól dwóch monomerów, kluczową w produkcji nylonu?
AH
Pomysł wyszedł od samego Carothersa, dlatego mieszaninę nazywa się też jego solą.
Q 28Co równanie Carothersa wiąże ze stopniem przereagowania grup funkcyjnych?
stopień polimeryzacji
Równanie dotyczy polimeryzacji stopniowej, a nazwę nadano mu na cześć chemika.