Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Radar – radiowe wykrywanie i namierzanie – zaczynał w 1904 roku od wykrycia statku we mgle, a II wojna światowa zamieniła go w kluczową technologię obrony powietrznej. Quiz obejmuje zasadę działania: odbicie mikrofal, równanie zasięgu, polaryzację, szumy i zakłócenia, radary impulsowe i z falą ciągłą oraz pomiar prędkości dzięki zjawisku Dopplera. Osobna część dotyczy dipoli odbijających (chaff): brytyjskiego systemu Window, niemieckiego Düppel, nalotów na Hamburg i wojny o Falklandy.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Kto używa radarów dopplerowskich do pomiaru prędkości samochodów?
Policja
Radary tego typu stosuje się także w meteorologii.
Q 02Jak nazywa się technologia użyta w samolotach F-117 i B-2, które trudno wykryć radarem?
Stealth
Tę samą technologię zastosowano w nowszych myśliwcach F-22 i F-35.
Q 03Na jakim zjawisku opiera się pomiar prędkości przez zmianę częstotliwości odbitego sygnału?
Zjawisko Dopplera
Metoda wymaga stabilnego generatora sygnału, czyli nadajnika koherentnego.
Q 04Z pierwszych liter jakiego angielskiego terminu utworzono słowo „radar”?
Radio detection and ranging
Słowo powstało na początku lat czterdziestych XX wieku i przyjęło się w wielu językach.
Q 05Jakie ciało niebieskie jest potężnym źródłem szumów, gdy antena radaru jest na nie skierowana?
Słońce
Ważnym źródłem szumów jest też naturalne promieniowanie cieplne tła, w tym szumy kosmiczne.
Q 06Na zamówienie rządu jakiego państwa powstał pierwszy system obrony radarowej?
Wielka Brytania
System powstał tuż przed II wojną światową, a wojna zdecydowanie przyspieszyła prace nad radarem.
Q 07Jakie pasmo fal radiowych najczęściej wykorzystuje radar do wykrywania obiektów?
Mikrofale
Radar może wykrywać zarówno fale odbite od obiektów, jak i fale wysyłane przez same obiekty.
Q 08Jakie dwa urządzenia działają na zasadzie podobnej do radaru?
Lidar i sonar
Pierwsze z nich wykorzystuje światło, drugie fale dźwiękowe w wodzie.
Q 09Jaki urząd nadzoruje w Polsce gospodarkę pasmami częstotliwości?
Urząd Komunikacji Elektronicznej
Tradycyjne nazwy pasm radarowych zaadaptowało w USA stowarzyszenie IEEE, a międzynarodowo Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny.
Q 10Jakie materiały szczególnie silnie odbijają promieniowanie mikrofalowe radaru?
Przewodniki elektryczne
Dzięki temu radar wyjątkowo dobrze nadaje się do wykrywania samolotów i statków.
Q 11Jak zmienia się częstotliwość sygnału odbitego od celu zbliżającego się do radaru?
Rośnie
Ta metoda mierzy tylko składową prędkości w kierunku radar–obiekt.
Q 12Na jakie miasto skierowano naloty ogniowe operacji Gomora, w której po raz pierwszy użyto dipoli?
Hamburg
Zgodę na użycie nowej broni otrzymał dowódca RAF Bomber Command, „Bomber” Harris.
Q 13Jak po angielsku nazywa się system dipoli odbijających zakłócający namiary radarowe?
Chaff
Chmura pasków aluminium lub metalizowanego włókna wygląda na ekranie radaru jak grupa kolejnych celów.
Q 21Jaki brytyjski skrót poprzedzał amerykańskie słowo „radar”?
RDF
Skrót rozwijano jako „radio direction finding”, ale to amerykański termin przyjął się na świecie.
Q 22Jakiej polaryzacji używa się w radarze, by zminimalizować interferencję w czasie deszczu?
Kołowej
Fala o losowej polaryzacji po odbiciu wskazuje na chropowatą powierzchnię, jak skały czy ziemia.
Q 23W której potędze zasięgu maleje moc sygnału odbieranego przez radar?
Czwartej
W miarę wzrostu odległości do celu moc fali wracającej po odbiciu gwałtownie spada.
W którym roku zaczęto budować brytyjską sieć stacji radarowych Home Chain?
Q 14Jakie dwie odmiany ma radar czynny?
Pierwotny i wtórny
Anteny radarów często osłania się cienkimi osłonami, praktycznie przezroczystymi dla mikrofal.
Q 15Jaką angielską nazwę kodową nosił pierwszy wojenny system dipoli odbijających?
Window
Niemiecki odpowiednik nazywał się Düppel.
Q 16Jak nazywają się reflektory radarowe umieszczane na obiektach, by ułatwić ich wykrycie?
Rożki odbijające
Montuje się je m.in. na jachtach i mostach na kanałach, by były widoczne na ekranach dużych statków.
Q 17Jakie powszechne urządzenia (5,4 GHz) zakłócają radary pogodowe pracujące w paśmie C?
Wi-Fi
Radary pogodowe w tym paśmie pracują na częstotliwości 5,66 GHz.
Q 18Jak nazywa się parametr opisujący, jak silnie obiekt odbija promieniowanie radarowe?
Skuteczna powierzchnia odbicia
Parametr ten występuje w równaniu zasięgu radaru obok mocy nadajnika i zysku anteny.
Q 19Kto w 1904 roku po raz pierwszy użył fal radiowych do wykrycia statku we mgle?
Christian Hülsmeyer
Pokaz dotyczył statku wpływającego do portu w gęstej mgle.
Q 20Jaką długość mają paski folii rozrzucane przez samoloty, by zmylić radar?
Połowę długości fali
Paski rozpraszają promieniowanie w kierunku innym niż ten, z którego nadchodzi sygnał.
1935
Początkowo stacje pracowały na stosunkowo długich falach o długości kilkunastu metrów.
Q 25Ile razy mniejsza jest moc odbierana przez radar po dwukrotnym zwiększeniu odległości do celu?
16 razy
W równaniu zasięgu przyjmuje się uproszczenie, że współczynnik propagacji w próżni wynosi 1.
Q 26Jaki zasięg miało pierwsze urządzenie radiowe do wykrywania statków z 1904 roku?
4 km
Zasięg był mniejszy niż widoczność okrętu w pogodny dzień.
Q 27Od czego wzięła się nazwa niemieckiego systemu dipoli odbijających „Düppel”?
Berlińskiego przedmieścia
To właśnie tam na początku 1942 roku system przetestowano po raz pierwszy.
Q 28Jaki statek zatonął podczas wojny o Falklandy prawdopodobnie przez brak wyrzutni dipoli?
Atlantic Conveyor
Statek trafiły dwa pociski Exocet, podczas gdy okręty konwoju Royal Navy dysponowały wyrzutniami.
Q 29W którym roku zorientowano się, że kawałki folii metalowej w powietrzu tworzą echo radarowe?
1937
Na pomysł użycia folii aluminiowej wpadli niezależnie naukowcy w Wielkiej Brytanii i w Niemczech.
Q 30Kto opracował radar impulsowy mierzący odległość przez czas przejścia sygnału?
Sidney Darlington
Odległość do celu to połowa drogi sygnału, bo impuls musi dotrzeć do obiektu i wrócić.