Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Radar – radiowe wykrywanie i namierzanie – zaczynał w 1904 roku od wykrycia statku we mgle, a II wojna światowa zamieniła go w kluczową technologię obrony powietrznej. Quiz obejmuje zasadę działania: odbicie mikrofal, równanie zasięgu, polaryzację, szumy i zakłócenia, radary impulsowe i z falą ciągłą oraz pomiar prędkości dzięki zjawisku Dopplera. Osobna część dotyczy dipoli odbijających (chaff): brytyjskiego systemu Window, niemieckiego Düppel, nalotów na Hamburg i wojny o Falklandy.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Kto używa radarów dopplerowskich do pomiaru prędkości samochodów?
Policja
Radary tego typu stosuje się także w meteorologii.
Q 02Jak nazywa się technologia użyta w samolotach F-117 i B-2, które trudno wykryć radarem?
Stealth
Tę samą technologię zastosowano w nowszych myśliwcach F-22 i F-35.
Q 03Na jakim zjawisku opiera się pomiar prędkości przez zmianę częstotliwości odbitego sygnału?
Zjawisko Dopplera
Metoda wymaga stabilnego generatora sygnału, czyli nadajnika koherentnego.
Q 04Z pierwszych liter jakiego angielskiego terminu utworzono słowo „radar”?
Radio detection and ranging
Słowo powstało na początku lat czterdziestych XX wieku i przyjęło się w wielu językach.
Q 05Jakie ciało niebieskie jest potężnym źródłem szumów, gdy antena radaru jest na nie skierowana?
Słońce
Ważnym źródłem szumów jest też naturalne promieniowanie cieplne tła, w tym szumy kosmiczne.
Q 06Na zamówienie rządu jakiego państwa powstał pierwszy system obrony radarowej?
Wielka Brytania
System powstał tuż przed II wojną światową, a wojna zdecydowanie przyspieszyła prace nad radarem.
Q 07Jakie pasmo fal radiowych najczęściej wykorzystuje radar do wykrywania obiektów?
Mikrofale
Radar może wykrywać zarówno fale odbite od obiektów, jak i fale wysyłane przez same obiekty.
Q 08Jakie dwa urządzenia działają na zasadzie podobnej do radaru?
Lidar i sonar
Pierwsze z nich wykorzystuje światło, drugie fale dźwiękowe w wodzie.
Q 09Jaki urząd nadzoruje w Polsce gospodarkę pasmami częstotliwości?
Urząd Komunikacji Elektronicznej
Tradycyjne nazwy pasm radarowych zaadaptowało w USA stowarzyszenie IEEE, a międzynarodowo Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny.
Q 10Jakie materiały szczególnie silnie odbijają promieniowanie mikrofalowe radaru?
Przewodniki elektryczne
Dzięki temu radar wyjątkowo dobrze nadaje się do wykrywania samolotów i statków.
Q 11Jak zmienia się częstotliwość sygnału odbitego od celu zbliżającego się do radaru?
Rośnie
Ta metoda mierzy tylko składową prędkości w kierunku radar–obiekt.
Q 12Na jakie miasto skierowano naloty ogniowe operacji Gomora, w której po raz pierwszy użyto dipoli?
Hamburg
Zgodę na użycie nowej broni otrzymał dowódca RAF Bomber Command, „Bomber” Harris.
Q 13Jak po angielsku nazywa się system dipoli odbijających zakłócający namiary radarowe?
Chaff
Chmura pasków aluminium lub metalizowanego włókna wygląda na ekranie radaru jak grupa kolejnych celów.
Jakie dwie odmiany ma radar czynny?
Q 21Jaki brytyjski skrót poprzedzał amerykańskie słowo „radar”?
RDF
Skrót rozwijano jako „radio direction finding”, ale to amerykański termin przyjął się na świecie.
Q 22Jakiej polaryzacji używa się w radarze, by zminimalizować interferencję w czasie deszczu?
Kołowej
Fala o losowej polaryzacji po odbiciu wskazuje na chropowatą powierzchnię, jak skały czy ziemia.
Q 23W której potędze zasięgu maleje moc sygnału odbieranego przez radar?
Czwartej
W miarę wzrostu odległości do celu moc fali wracającej po odbiciu gwałtownie spada.
Q 24W którym roku zaczęto budować brytyjską sieć stacji radarowych Home Chain?
Pierwotny i wtórny
Anteny radarów często osłania się cienkimi osłonami, praktycznie przezroczystymi dla mikrofal.
Q 15Jaką angielską nazwę kodową nosił pierwszy wojenny system dipoli odbijających?
Window
Niemiecki odpowiednik nazywał się Düppel.
Q 16Jak nazywają się reflektory radarowe umieszczane na obiektach, by ułatwić ich wykrycie?
Rożki odbijające
Montuje się je m.in. na jachtach i mostach na kanałach, by były widoczne na ekranach dużych statków.
Q 17Jakie powszechne urządzenia (5,4 GHz) zakłócają radary pogodowe pracujące w paśmie C?
Wi-Fi
Radary pogodowe w tym paśmie pracują na częstotliwości 5,66 GHz.
Q 18Jak nazywa się parametr opisujący, jak silnie obiekt odbija promieniowanie radarowe?
Skuteczna powierzchnia odbicia
Parametr ten występuje w równaniu zasięgu radaru obok mocy nadajnika i zysku anteny.
Q 19Kto w 1904 roku po raz pierwszy użył fal radiowych do wykrycia statku we mgle?
Christian Hülsmeyer
Pokaz dotyczył statku wpływającego do portu w gęstej mgle.
Q 20Jaką długość mają paski folii rozrzucane przez samoloty, by zmylić radar?
Połowę długości fali
Paski rozpraszają promieniowanie w kierunku innym niż ten, z którego nadchodzi sygnał.
1935
Początkowo stacje pracowały na stosunkowo długich falach o długości kilkunastu metrów.
Q 25Ile razy mniejsza jest moc odbierana przez radar po dwukrotnym zwiększeniu odległości do celu?
16 razy
W równaniu zasięgu przyjmuje się uproszczenie, że współczynnik propagacji w próżni wynosi 1.
Q 26Jaki zasięg miało pierwsze urządzenie radiowe do wykrywania statków z 1904 roku?
4 km
Zasięg był mniejszy niż widoczność okrętu w pogodny dzień.
Q 27Od czego wzięła się nazwa niemieckiego systemu dipoli odbijających „Düppel”?
Berlińskiego przedmieścia
To właśnie tam na początku 1942 roku system przetestowano po raz pierwszy.
Q 28Jaki statek zatonął podczas wojny o Falklandy prawdopodobnie przez brak wyrzutni dipoli?
Atlantic Conveyor
Statek trafiły dwa pociski Exocet, podczas gdy okręty konwoju Royal Navy dysponowały wyrzutniami.
Q 29W którym roku zorientowano się, że kawałki folii metalowej w powietrzu tworzą echo radarowe?
1937
Na pomysł użycia folii aluminiowej wpadli niezależnie naukowcy w Wielkiej Brytanii i w Niemczech.
Q 30Kto opracował radar impulsowy mierzący odległość przez czas przejścia sygnału?
Sidney Darlington
Odległość do celu to połowa drogi sygnału, bo impuls musi dotrzeć do obiektu i wrócić.