Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Saladyn, kurdyjski wódz z Tikritu, przeszedł drogę od towarzysza Nur ad-Dina do sułtana władającego ziemiami od Egiptu po Al-Dżazirę. Założył własną dynastię i odebrał krzyżowcom Jerozolimę. W quizie sprawdzisz, co wiesz o jego rodzinie, karierze w Egipcie, walce o dziedzictwo Zengidów i wojnie z Frankami, w tym o klęsce pod Montgisard i starciach z Ryszardem Lwie Serce. Nie zabrakło pytań o to, jak sułtana zapamiętali kronikarze, pisarze i politycy.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Którą dynastię założył sułtan Saladyn?
Ajjubidzi
Państwo sułtana rozciągało się od Egiptu przez Lewant aż po Al-Dżazirę.
Q 02Pod jaką miejscowością Saladyn rozgromił w 1187 roku wojska Królestwa Jerozolimskiego?
Hittin
Po tym zwycięstwie sułtan opanował niemal wszystkie ziemie krzyżowców, włącznie z Jerozolimą.
Q 03Która z kolei krucjata, zwołana po utracie Ziemi Świętej, toczyła się w latach 1189–1192?
trzecia
Krzyżowcy odbili wtedy z rąk Saladyna Akkę, Jafę i Askalon, ale Jerozolimy nie zdołali opanować.
Q 04Z jakiego ludu pochodził Ajjub ibn Szazi, ojciec Saladyna?
Kurdowie
Ajjub służył razem z bratem najpierw Seldżukom, a potem Zengidom.
Q 05Na jaką chorobę cierpiał król Jerozolimy Baldwin IV, zwycięzca spod Montgisard?
trąd
Z jej powodu władca nie mógł mieć potomstwa, dlatego baronowie szukali męża dla jego ciężarnej siostry Sybilli.
Q 06W którym mieście wychował się Saladyn i gdzie najchętniej rezydował jako władca?
Damaszek
W 1165 roku przez krótki czas sprawował tam urząd szefa policji, zwany szihna.
Q 07W którym roku zmarł Saladyn?
1193
Sułtana pochowano początkowo w damasceńskiej cytadeli.
Q 08Który poeta umieścił Saladyna w limbo, obok wielkich ludzi starożytności?
Dante
W literaturze europejskiej sułtan stał się typem „szlachetnego muzułmanina”, mimo że walczył z krzyżowcami.
Q 09Rządy której dynastii w Egipcie zakończył Saladyn w 1171 roku?
Fatymidzi
Odsuwając ostatniego jej władcę, Saladyn przywrócił kraj na łono sunnizmu.
Q 10Którego jeńca z 1187 roku zabito za wcześniejsze napady na muzułmańskich pielgrzymów?
Renald z Châtillon
Dziesięć lat wcześniej, jako senior Zajordanii, zastępował w polu chorego króla pod Montgisard.
Q 11Które miasto krzyżowcy odebrali Saladynowi w lipcu 1191 roku po długim oblężeniu?
Akka
Oblężenie zaczął pod koniec sierpnia 1189 roku król Gwidon, a jego siły rosły dzięki oddziałom przybywającym morzem.
Q 12Jaki urząd u egipskiego władcy Al-Adida przejął Saladyn po śmierci swojego wuja?
wezyr
Po obaleniu Al-Adida Saladyn formalnie został w Egipcie namiestnikiem Nur ad-Dina.
Q 13W której powieści Waltera Scotta Saladyn występuje jako dzielny i mądry „szlachetny dzikus”?
„Talizman”
Zainteresowanie krucjatami odżyło w Europie dopiero w romantyzmie; sułtan jest też bohaterem poematu scenicznego Lessinga „Natan mędrzec”.
Q 21Dlaczego w grudniu 1185 roku Saladyn odstąpił od oblężenia Mosulu?
poważnie się rozchorował
Stan sułtana był tak zły, że na początku 1186 roku podyktował testament; do zdrowia zaczął wracać pod koniec lutego.
Q 22Którą twierdzę, bazę łupieżczych wypraw na muzułmanów, Saladyn atakował w latach 1183 i 1184?
Al-Karak
Żadna z tych dwóch kampanii nie przyniosła rozstrzygającego starcia z wojskami Królestwa Jerozolimskiego.
Q 23Czego dosiadł Saladyn, by ujść z pola bitwy pod Montgisard?
najszybszego wielbłąda
Niewielu jego żołnierzom udało się ujść, a tabory sułtana zagarnął zwycięzca.
Q 14Co dosłownie znaczy arabski tytuł Salah ad-Din, od którego pochodzi imię Saladyn?
Dobro Wiary
Polska forma imienia wywodzi się z francuskiego zniekształcenia tego tytułu, po arabsku zwanego lakab.
Q 15Kto został królem Jerozolimy w 1186 roku, gdy wśród krzyżowców górę wzięła partia wojenna?
Gwidon de Lusignan
Już rok później trafił do niewoli Saladyna, z której wyszedł po przyrzeczeniu, że zrzeknie się królestwa i opuści Ziemię Świętą.
Q 16Gdzie Ryszard Lwie Serce pokonał Saladyna w walnej bitwie we wrześniu 1191 roku?
Arsuf
Król Anglii dowodził wtedy także większością armii Filipa Augusta, który wcześniej wrócił do Francji.
Q 17W jakiej świątyni w Damaszku pochowano Saladyna?
Meczet Umajjadów
Ciało sułtana trafiło tam dopiero w grudniu 1195 roku, do nowo zbudowanego grobu zwanego turba.
Q 18W którym mieście Konrad z Montferratu obronił się przed Saladynem po 1187 roku?
Tyr
Sułtan zajął za to szereg twierdz Hrabstwa Trypolisu i Księstwa Antiochii, między innymi Latakię, Dżablę i Tartus.
Q 19Jaką relikwię Baldwin IV kazał nieść przed frontem swoich oddziałów pod Montgisard?
Krzyż Święty
Wycieńczonego chorobą króla zdjęto z konia, by na klęczkach modlił się przed nią o zwycięstwo.
Q 20W którym miesiącu 1187 roku Jerozolima poddała się Saladynowi?
październik
Miasta i twierdze królestwa były niemal bezbronne, bo w rozbitej wcześniej armii służyli prawie wszyscy zdolni do walki mężczyźni.
Q 24Którego oblężonego miasta bronił Saladyn podczas drugiej wyprawy wuja do Egiptu?
Aleksandria
Wyprawy z lat 1164, 1167 i 1169 miały uniemożliwić podbój państwa Fatymidów przez krzyżowców.
Q 25Kto nękał Saladyna w drodze do Egiptu po klęsce pod Montgisard?
Beduini
Chrześcijanie ścigali sułtana tylko do zmroku, po czym wycofali się do Aszkelonu.
Q 26Jaką fałszywą wieść rozpuścił Saladyn po bitwie pod Montgisard?
bitwę przegrali chrześcijanie
Sułtan obawiał się, że prawda zachwieje jego pozycją w Egipcie i kruchym sojuszem z syryjskim wasalem.
Q 27Czyje imię nosił bród na Jordanie, przy którym Saladyn zdobył w 1179 roku zamek Franków?
Jakuba
Nowo zbudowana warownia stała na szlaku z Damaszku do wybrzeża palestyńskiego.
Q 28Na ile lat Saladyn zawarł w 1185 roku rozejm z Królestwem Jerozolimskim?
4
W tamtym okresie na ogół przeważało zawieszenie broni; sytuację zmieniło dopiero dojście do głosu partii wojennej wśród krzyżowców.
Q 29Ile miesięcy w latach 1174–1186 Saladyn walczył z Frankami według Thomasa Asbridge'a?
11
Na walki z muzułmanami przypadło w tym czasie trzy razy więcej miesięcy, choć propaganda sułtana każde przedsięwzięcie wiązała z pokonaniem krzyżowców.
Q 30Ilu chrześcijan poległo pod Montgisard według mistrza joannitów Rogera de Moulins?
1100
Dalszych 750 zostało rannych, więc zwycięstwo wcale nie przyszło łatwo.