Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Samochód zmienił świat: od pierwszych pojazdów napędzanych parą w XVIII wieku, przez automobil Carla Benza, aż po masową produkcję, która zmotoryzowała całe społeczeństwa. W tym quizie sprawdzisz, skąd wzięło się polskie słowo „samochód”, kto konstruował pierwsze pojazdy mechaniczne i co mówi polskie prawo o pojazdach samochodowych. Osobna część pytań dotyczy Forda Model T – auta, które dzięki ruchomej linii montażowej stało się pierwszym samochodem dla mas.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jak nazywa się napęd łączący w samochodzie silnik spalinowy z elektrycznym?
Hybrydowy
Samochody wyposażone jedynie w silnik elektryczny to samochody elektryczne; źródłem energii może być dla nich akumulator, superkondensator grafenowy albo ogniwo paliwowe.
Q 02Jaki napęd miały pierwsze pojazdy samochodowe, powstające w XVIII wieku?
Parowy
Dopiero wiek XIX przyniósł silniki spalinowe i elektryczne oraz początki masowej produkcji, która uczyniła z samochodu jeden z podstawowych środków transportu.
Q 03Jakie było najbardziej znane przezwisko Forda Model T?
Tin Lizzie
Po polsku to „Blaszana Elżunia”. Samochód doczekał się wielu pieszczotliwych, a nieraz złośliwych określeń, które towarzyszyły mu przez całe lata produkcji.
Q 04Którego pojazdu nie zalicza się do pojazdów samochodowych?
Ciągnika rolniczego
Pojazdy samochodowe są jednocześnie drogowe, co odróżnia je od lokomotyw, i mechaniczne, co odróżnia je od wozów.
Q 05Ile kół miał automobil zbudowany przez Carla Benza w 1885 roku?
Trzy
Patent na swój pojazd Benz uzyskał rok później, w 1886 r. W tych samych latach nad silnikami spalinowymi pracowali wspólnie dwaj inni niemieccy konstruktorzy.
Q 06Jaka substancja była w centrum skandalu z fałszowaniem testów spalin przez Volkswagena?
Dwutlenek azotu
Substancja ta ma na ludzi wpływ podobny do pyłu PM2,5, który w dużych miastach odpowiada za znaczną część zgonów związanych z zanieczyszczeniem powietrza.
Q 07Jaki pojazd, oprócz samochodów, obejmuje ustawowa definicja pojazdu samochodowego?
Motocykl
W polskiej terminologii ustawowej „pojazd samochodowy” jest terminem ogólnym, a wyraz „samochód” pojawia się w nazwach szczegółowych, jak samochód osobowy czy ciągnik samochodowy.
Q 08Jaki odsetek czasu samochód w mieście spędza na parkingu według badań ruchu?
95%
W użyciu auto jest zaledwie przez 5% swojego życia, ale stale pozostaje „gotowe do natychmiastowego użycia” na dowolnej trasie – i to stanowi jego podstawową atrakcyjność.
Q 09W jakich latach produkowano Forda Model T?
1908–1927
Metody produkcji masowej wdrożone przez Forda tak obniżyły koszty, że auto stało się dostępne cenowo dla przeciętnego mieszkańca Stanów Zjednoczonych.
Q 10Ile egzemplarzy Forda Model T zbudowano łącznie?
15 mln
Była to liczba wielokrotnie większa niż jakiegokolwiek innego ówczesnego samochodu na świecie. Model T odegrał kluczową rolę w zmotoryzowaniu amerykańskiego społeczeństwa.
Q 11Z kim Gottlieb Daimler prowadził wspólnie prace nad silnikami spalinowymi i pojazdami?
Z Wilhelmem Maybachem
Ich prace przypadły na lata, w których Carl Benz budował i patentował swój automobil. Dziś najczęściej stosowanym w samochodach silnikiem pozostaje spalinowy silnik tłokowy.
Q 12Powyżej jakiej prędkości musi móc jechać pojazd silnikowy, by być pojazdem samochodowym?
25 km/h
Tak brzmi definicja w polskim prawie. Samochody dzieli się według konstrukcji i przeznaczenia na osobowe, terenowe, dostawcze, ciężarowe, specjalne oraz autobusy.
Q 13W którym roku Ford wdrożył pierwszą na świecie ruchomą linię montażową?
1913
Q 21Do jakiego nowo otwartego zakładu Ford przeniósł w 1910 r. produkcję Modelu T?
Highland Park
To właśnie w tym zakładzie Ford uruchomił kilka lat później pierwszą na świecie ruchomą linię montażową, która pozwoliła zwielokrotnić produkcję.
Q 22Jakiej narodowości był Siegfried Marcus, konstruktor prototypu pojazdu benzynowego z 1870 r.?
Austriak
Jego prototyp z silnikiem o zapłonie iskrowym nie nadawał się do powszechnego użytku. Do dziś nie wiadomo dokładnie, kto pierwszy skonstruował samochodowy silnik o spalaniu wewnętrznym.
Q 23Od którego roku co najmniej poświadczone jest w piśmiennictwie słowo „samochód”?
1897
Stało się to 11 lat po opatentowaniu pierwszego pojazdu Karla Benza. Słowo łączy „sam” i „chód”, określa więc pojazd poruszający się samodzielnie, z własnym napędem.
Auto montowano z gotowych podzespołów na ruchomej taśmie, a każdym egzemplarzem zajmował się niewielki zespół dwóch lub kilku pracowników. Wraz ze wzrostem produkcji malała cena.
Q 14Kogo uznaje się za pierwszego konstruktora pojazdu mechanicznego, pokazanego w 1769 roku?
Nicolas-Joseph Cugnot
Pionierskie dzieło tego Francuza napędzała para. Nad pojazdami z takim napędem myślano już w XVII wieku, ale dopiero ta konstrukcja została udokumentowana.
Q 15Który samochód pobił w 1972 r. rekord produkcji Forda T wśród aut o niezmienianej konstrukcji?
Volkswagen Garbus
Rekord dotyczy wyłącznie samochodów o jednorodnej, zasadniczo niezmienianej konstrukcji. Ford T, choć stosunkowo nowoczesny, nie był najdoskonalszym autem swoich czasów.
Q 16Ile początkowo zajmowało wyprodukowanie jednego egzemplarza Forda Model T?
12 godzin
Stopniowe doskonalenie montażu taśmowego skróciło ten czas wielokrotnie, co pozwoliło obniżyć cenę auta z 1000 dolarów w 1908 r. do niecałych 300 dolarów w 1927 r.
Q 17Jakiego wyrazu, obok „samochodu”, używano powszechnie w polszczyźnie przed I wojną światową?
Samojazd
Równolegle funkcjonował „automobil”, który z czasem – nie tylko w polszczyźnie – skrócono do formy „auto”, dziś używanej wymiennie ze słowem „samochód”.
Q 18Z którego roku pochodzi słynna dewiza Henry'ego Forda o aucie w każdym kolorze, byle czarnym?
1914
Mimo tej dewizy model T nie stracił na powodzeniu. Wyłącznie na czarno malowano go przez kilkanaście lat, do 1926 roku, bo czarny lakier był tani i trwały.
Q 19Ile czasu zajmowało wyprodukowanie jednego Forda T pod koniec produkcji w 1927 roku?
90 minut
Ten wzrost wydajności stał się główną przyczyną ogromnej popularności auta – im taniej je wytwarzano, tym niższa była cena dla przeciętnego nabywcy.
Q 20Ile gramów CO2 na kilometr i osobę przypada na jazdę samochodem według badania z 2011 r.?
271 g
Dla pasażera autobusu wynik to 101 gramów, a dla rowerzysty 21 gramów na kilometr – w przypadku rowerów doliczono nawet kalorie spalone przez samych użytkowników.
Q 24Jaką część zgonów z powodu pyłu PM2,5 w dużych miastach przypisuje samochodom Gary Fuller?
1/4
W badaniu z 2011 r. porównano środki transportu, biorąc pod uwagę środowiskowy koszt ich produkcji i użytkowania – w przypadku rowerów doliczono nawet kalorie spalone przez rowerzystów.
Q 25Jaki model był produkowany seryjnie na taśmie montażowej już od 1901 r., przed Fordem T?
Oldsmobile Curved Dash
Ford T nie był więc pierwszym autem z taśmy. O jego sukcesie zdecydowało nieustanne dążenie twórcy do doskonałości i montaż z gotowych podzespołów, który zrewolucjonizował przemysł.
Q 26Do jakiej ceny obniżono Forda T w latach 1920–1921, gdy produkcja sięgnęła 1 250 000 sztuk?
355 dolarów
W latach wojennych ceny aut nieznacznie wzrosły, a produkcja minimalnie spadła. Tuż przed przystąpieniem USA do I wojny światowej cena zeszła poniżej 400 dolarów.
Q 27Jakie czasopismo patronowało w 1912 r. konkursowi na polską nazwę automobilu?
„Lotnik i Automobilista”
Konkurs rozstrzygnięto 25 listopada 1912 r., ale nagrody nie przyznano: nadesłane propozycje były już w powszechnym użyciu, więc nie było czego wymyślać.
Q 28Kto obok Henry'ego Forda, Harolda Willsa i Jenő Farkasa konstruował Forda Model T?
József Galamb
Założeniem Henry'ego Forda był samochód dla przeciętnej amerykańskiej rodziny: tani, prosty w budowie i naprawie, z miękkim zawieszeniem i dużym prześwitem do jazdy po bezdrożach.
Q 29Kto w 1678 r. miał zademonstrować cesarzowi chińskiemu pojazd napędzany parą?
Ferdinand Verbiest
Na tę demonstrację nie ma żadnych dowodów, dlatego za wynalazcę pojazdu mechanicznego uznaje się Francuza, który pokazał swoje dzieło niemal sto lat później.
Q 30Z fabryki przy której ulicy w Detroit wyjechał 27 września 1908 r. pierwszy Ford Model T?
Piquette Avenue
W kolejnych latach montaż Modelu T podjęto w kilkudziesięciu fabrykach Forda rozproszonych na terenie Stanów Zjednoczonych oraz w Europie.