Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Shintō to tradycyjna, rodzima religia Japonii, wyrosła z japońskiej mitologii. Nie ma świętych ksiąg ani wspólnego kanonu, a w jej centrum stoją kami, obecne w mitach, w naturze i w ludziach. Quiz prowadzi od mitu o stworzeniu Wysp Japońskich i pierwszego cesarza, przez święta, akty oczyszczania i domowe ołtarzyki, po związki religii z polityką. Osobne pytania dotyczą Fushimi Inari-taisha, słynnego sanktuarium z tysiącem czerwonych bram torii.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jakim terminem określa się wiarę w wielu bogów, charakterystyczną dla shintō?
politeizm
Tę rodzimą religię Japonii cechuje też różnorodność kultów, między innymi animizmu i szamanizmu.
Q 02Jak w shintō nazywa się ceremonie i festiwale?
matsuri
Prawie każde sanktuarium obchodzi własne święto, zwykle co roku ku czci swojego bóstwa; niektóre trwają kilka dni.
Q 03Z którą religią shintō jest od VI wieku związane synkretyzmem?
buddyzm
Dopiero w tym samym stuleciu wprowadzono samą nazwę shintō jako określenie grupy religijnej.
Q 04Co oznacza znak czytany po japońsku kami, pierwszy człon słowa shintō?
święte duchy
Japończycy od starożytności odczuwają wobec kami podziw i wdzięczność, co okazują w chramach.
Q 05Czego, podobnie jak świętych ksiąg i wspólnego kanonu, nie ma shintō?
założyciela
Religia ta nie zna też koncepcji nawrócenia religijnego ani jednej wspólnej organizacji.
Q 06Która para bóstw według japońskiej mitologii stworzyła Wyspy Japońskie?
Izanami i Izanagi
Była to ostatnia z par zrodzonych w ciągu siedmiu pokoleń bóstw; dała też życie całemu japońskiemu panteonowi.
Q 07Siogunat którego rodu obalono podczas restauracji Meiji w 1868 roku?
Tokugawa
Władzę przywrócono wówczas cesarzowi, a shintō stało się podstawą skrajnie szowinistycznej postawy władz.
Q 08Na prośbę którego generała cesarz Japonii wydał „Deklarację człowieczeństwa”?
Douglasa MacArthura
Był on głównodowodzącym sojuszniczych wojsk okupacyjnych; reskrypt zaprzeczał koncepcji władcy jako żywego boga.
Q 09Jak nazywa się palankin, w którym podczas parad przenosi się kami przez miasto?
mikoshi
Takie parady są ważnym elementem świąt, z których większość odbywa się co roku ku czci bóstwa miejscowego chramu.
Q 10Urodzaj czego może według wierzeń shintō wyprosić u bogów wyłącznie cesarz?
ryżu
Jako potomek bogini Amaterasu władca stał się najwyższym kapłanem i strażnikiem ładu w naturze.
Q 11Które ceremonie Japończycy odprawiają częściej w obrządku buddyjskim niż w shintō?
pogrzebowe
Śluby należą natomiast do najbardziej znanych i powszechnych rytuałów shintō.
Q 12Co w shintō uchodzi za najważniejsze?
harmonia bogów, natury i człowieka
Kami, czyli boskie duchy, można odnaleźć w mitologii, w naturze i w ludziach, a ich liczba jest nieograniczona.
Q 13Jak nazywa się pierwsza w Nowym Roku wizyta w chramie shintō?
hatsumōde
Fushimi Inari-taisha przyciąga wtedy tysiące wiernych, najwięcej w zachodniej Japonii.
Q 21W którym roku okres Nara ustąpił w dziejach Japonii miejsca okresowi Heian?
794
W obu tych epokach kult kami umacniał się jako imperialny system religijny; okres Heian trwał do 1185 roku.
Q 22Jak miał na imię wnuk bogini Amaterasu, który zstąpił na ziemię i objął nad nią panowanie?
Ninigi
Na jego zstąpieniu kończą się zawiłe dzieje mitologiczne, a jego prawnuk miał zostać pierwszym ziemskim cesarzem.
Q 23Jak w shintō nazywają się akty oczyszczania?
harae
Oczyszcza się w ten sposób nawet plac budowy, wodowany statek czy nową siedzibę filii banku.
Q 24Jakie uczucia uważa się za rdzeń shintō jako religii?
Q 14Ile klaśnięć dłońmi obejmuje zazwyczaj oddanie czci bogom przed ołtarzem shintō?
dwa
Klaśnięcia poprzedza para pokłonów, a po nich następuje trzeci; szczegóły zależą od regionu i lokalnych zwyczajów.
Q 15Jak nazywa się domowy ołtarzyk shintō, określany jako półka bogów rodziny?
kamidana
Kładzie się na nim talizmany z pobliskiego chramu lub z pielgrzymki do Ise, a także tabliczki z imionami przodków.
Q 16Co według państwowej indoktrynacji w Japonii przed 1945 rokiem było najważniejszą cnotą?
poświęcenie dla cesarza i kraju
Oczekiwano go nawet za cenę życia; ideologia ta była jednym z filarów japońskiego militaryzmu.
Q 17Jak nazywano potężne konglomeraty dominujące w gospodarce Japonii do II wojny światowej?
zaibatsu
Ich hegemonia, dominacja armii w życiu politycznym i państwowe shintō współtworzyły japoński militaryzm.
Q 18Co znaczy imię Jinmu, nadane pierwszemu cesarzowi Japonii po jego śmierci?
Boski Wojownik
Za życia nazywał się Kamu-yamato Iware-hiko, a godność władcy przyjął w miejscowości Kashihara.
Q 19Do którego roku trwał okres Meiji, gdy shintō stało się na krótko „państwową religią”?
1912
Status ten anulowano natychmiast po zakończeniu II wojny światowej w 1945 roku.
Q 20Od którego roku obowiązuje konstytucja Japonii, regulująca po wojnie sprawy religii?
1947
Weszła w życie 3 maja i była jednym z trzech dokumentów, które po wojnie regulowały w Japonii sprawy religii.
wdzięczność, błaganie i podziw
W starożytności wyrażano je poprzez rytuały jingi-saishi ku czci bogów niebios i ziemi, choć pochodzenie tego zwyczaju nie jest jasne.
Q 25W którym roku p.n.e. pierwszy cesarz Japonii miał według tradycji objąć tron w Kashiharze?
660
Kamu-yamato Iware-hiko dotarł do centralnej Japonii dopiero po latach marszu.
Q 26Którego dnia listopada przypada święto Shichi-go-san, gdy dzieci odwiedzają chram?
15
Nazwa znaczy dosłownie „Siedem-pięć-trzy”: chram odwiedzają pięcioletni chłopcy oraz dziewczynki trzy- i siedmioletnie.
Q 27Jak nazywa się w shintō rytualne ofiarowanie jedzenia bogom?
shinsen
Wśród darów składanych bogom są sake, warzywa, owoce, sól, mięso, drób i ryby.
Q 28Co oznacza czasownik matsurau, od którego wywodzi się japońska nazwa festiwali shintō?
poddawanie się, służenie
Chodzi o poddanie się potędze kami, którym poświęcone są lokalne święta w całym kraju.
Q 29Jak nazywa się rytualna różdżka ze wstążkami białego papieru używana w obrzędach shintō?
ōnusa
Papierowe wstążki noszą nazwę shide; obok różdżki w ceremoniach oczyszczania używa się wody.
Q 30Najwcześniej ile dni po urodzeniu odbywa się hatsu-miya-mairi, przyjęcie dziecka do chramu?
30
Noworodek staje się wtedy nowym wyznawcą, a rodzina modli się o jego zdrowy rozwój i szczęśliwe życie; górna granica to 100 dni.