Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Sputnik 1 był pierwszym sztucznym satelitą Ziemi. Niewielka aluminiowa kula z antenami, wystrzelona przez ZSRR jesienią 1957 roku, zaskoczyła cały świat i otworzyła epokę lotów kosmicznych. W quizie sprawdzisz, co wiesz o pośpiesznej budowie satelity, kulisach startu, jego sygnale radiowym i końcu misji. Kilka pytań dotyczy też Sputnika 2, który miesiąc później wyniósł na orbitę pierwsze żywe zwierzę.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Co jako pierwszy twór ludzkich rąk osiągnął Sputnik 1?
orbitę okołoziemską
Po trzech miesiącach lotu satelita wszedł 4 stycznia 1958 w gęste warstwy atmosfery i uległ zniszczeniu.
Q 02Jak wabił się pies, którego Sputnik 2 jako pierwsze żywe zwierzę wyniósł na orbitę?
Łajka
Suczka została zwerbowana z ulic Moskwy, po których się błąkała; miała około trzech lat i ważyła 6 kg.
Q 03Początkiem jakiej rywalizacji między ZSRR a USA stało się wyniesienie Sputnika 1?
wyścigu kosmicznego
Obserwacje wizualne i radiowe pierwszego satelity prowadzono na całym świecie.
Q 04Z którego kosmodromu 3 listopada 1957 roku wystartował Sputnik 2?
Bajkonur
Start nastąpił o godzinie 7:30 czasu moskiewskiego, zaledwie miesiąc po locie pierwszego satelity.
Q 05Którego dnia ZSRR wystrzelił Sputnika 1?
4 października 1957
Start nastąpił o godzinie 19:28:34 czasu uniwersalnego, choć pierwotnie planowano go na nieco późniejszy termin.
Q 06Co według ekspertów sprawiło, że sygnał Sputnika 1 ostatecznie zamilkł?
wyczerpanie baterii
W miarę upływu dni sygnał stawał się coraz słabszy, aż kolejne stacje nasłuchowe przestały go odbierać.
Q 07Który przywódca ZSRR po triumfie Sputnika 1 zażądał szybkiego wysłania kolejnego satelity?
Nikita Chruszczow
Aby zdążyć na czas, obsługę techniczną rakiety i kosmodromu, inżynierów i techników trzeba było ściągnąć z urlopów.
Q 08Który szef radzieckiego biura kosmicznego osobiście wyznaczył Sputnika 1 do lotu?
Siergiej Korolow
Jako szef biura osobiście nadzorował wszystkie aspekty budowy statku.
Q 09Co w tłumaczeniu z rosyjskiego oznacza słowo „sputnik”?
towarzysz podróży
Nazwę tę nosiła cała seria radzieckich satelitów; drugi z nich poleciał już w listopadzie 1957 roku.
Q 10Jakim gazem wypełniono hermetyczny korpus Sputnika 1?
azotem
Ciśnienie gazu monitorowano: jego utrata wskazywałaby na uderzenie meteoroidu. Takie zdarzenie nie miało jednak miejsca.
Q 11W kształcie jakiej bryły zbudowano wysokiego na 4 m Sputnika 2?
stożka
W najszerszym miejscu satelita miał 2 m średnicy, a jego wnętrze podzielono na szereg przedziałów z aparaturą.
Q 12Jaka rakieta miała wynieść Sputnika 1 na orbitę?
R-7
Użyto modelu o numerze 8K71PS, a start zaplanowano pierwotnie na godzinę 22:20 czasu miejscowego.
Q 13Radzieckim wkładem w jakie światowe przedsięwzięcie naukowe był Sputnik 1?
Międzynarodowy Rok Geofizyczny
Do tego samego wkładu zaliczono jeszcze trzy inne satelity tej serii.
Q 21W którym roku wyszło na jaw, że pies ze Sputnika 2 przeżył w kapsule tylko kilka godzin?
2002
Wcześniej władze utrzymywały, że suczka zmarła bez bólu około 10 dni po wylocie.
Q 22Który satelita, a nie Sputnik 1, miał pierwotnie zostać pierwszym radzieckim satelitą?
Sputnik 3
Satelita ten nie był gotowy na czas, dlatego w jego zastępstwo wyznaczono konstrukcję małą i prostą w budowie.
Q 23Jaką temperaturę osiągało wnętrze Sputnika 2, gdy zawiódł system kontroli temperatury?
40 °C
Winny był ostatni człon rakiety nośnej, który wskutek awarii nie oddzielił się od satelity i zaczął się nagrzewać.
Q 14Co w ciągu dnia przemierzało niebo nad ZSRR, skłaniając do nocnego startu Sputnika 1?
amerykańskie samoloty szpiegowskie
Późna pora okazała się też idealna, bo stwarzała sprzyjające warunki do osiągnięcia pożądanego położenia na orbicie.
Q 15Ile anten przymocowano do korpusu Sputnika 1?
cztery
Anteny miały od 2,4 do 2,9 m długości i odchodziły od kulistego korpusu pod kątem 35°.
Q 16O jakim amerykańskim programie satelitarnym wiedzieli Sowieci, śpiesząc się ze Sputnikiem 1?
Vanguard
Program ten był dla ZSRR konkurencją, którą mały i prosty w budowie satelita miał pozwolić wyprzedzić.
Q 17Ile dób Sputnik 1 krążył wokół Ziemi, zanim uległ zniszczeniu w atmosferze?
92
Satelita wszedł w gęste warstwy atmosfery 4 stycznia 1958. Jego sygnał radiowy umilkł jednak znacznie wcześniej.
Q 18W której warstwie atmosfery Sputnik 1 pozwolił zbadać rozchodzenie się sygnałów radiowych?
jonosferze
Na podstawie zmian parametrów orbity po raz pierwszy w dziejach zmierzono też gęstość górnych warstw atmosfery.
Q 19Ile gotowych do lotu sfer Sputnika 1 wykonano?
dwie
Egzemplarz, który nie poleciał jako pierwszy satelita, posłużył do prób na Ziemi.
Q 20Jaką średnicę miał kulisty korpus Sputnika 1?
580 mm
Korpus wykonano z wysokoodblaskowego stopu aluminium o grubości 2 mm; kulisty kształt wybrano ze względów estetycznych i inżynierskich.
Q 24Co w tłumaczeniu oznacza rozwinięcie skrótu PS-1, kodowego oznaczenia Sputnika 1?
najprostszy satelita
Po rosyjsku oznaczenie to rozwija się jako Prostiejszyj Sputnik-1.
Q 25Bez czego, jak wszystko wskazuje, przebiegała prowizoryczna budowa Sputnika 1?
wstępnych szkiców i planów
Zwiększano wówczas polityczne naciski na szybkie wyniesienie jakiegokolwiek satelity w przestrzeń kosmiczną.
Q 26Co po polsku znaczy rosyjskie imię psa wysłanego na orbitę w Sputniku 2?
Szczekaczka
Wcześniej suczka nazywała się Kudriawka; imię zmieniono na prostsze i bardziej kojarzące się z psem.
Q 27Z jakiego typu baterii Sputnik 1 pobierał energię elektryczną?
srebrowo-cynkowych
Baterie były trzy, a cały statek pobierał z nich zaledwie 1 W mocy elektrycznej.
Q 28Podczas którego okrążenia Ziemi zanikły funkcje życiowe psa lecącego Sputnikiem 2?
czwartego
Stało się to między piątą a siódmą godziną lotu, gdy satelita przelatywał nad terytorium ZSRR.
Q 29Którego dnia nasłuch RCA na Long Island nie usłyszał już sygnału Sputnika 1?
25 października 1957
Podobne doniesienia nadeszły wkrótce także z innych stacji nasłuchowych.
Q 30Po ilu okrążeniach Ziemi Sputnik 2 spłonął w atmosferze w kwietniu 1958 roku?
2570
Jedno okrążenie po eliptycznej orbicie, na średniej wysokości 850 km, zajmowało satelicie 104 minuty.