Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Hebrajskie słowo, od którego pochodzi pojęcie świętego, znaczy „oddzielony”. Od tej biblijnej idei wiedzie droga do procesów kanonizacyjnych, relikwii, ikon i uroczystości Wszystkich Świętych, ale także do sufickich świętych, chasydzkich cadyków, buddyjskich arhatów i japońskich kami. Ten quiz sprawdza, jak dobrze znasz zasady uznawania świętych w katolicyzmie, prawosławiu i wyznaniach protestanckich oraz to, jak pojęcie świętości rozumieją islam, judaizm, hinduizm, buddyzm i religie Dalekiego Wschodu. Znajdziesz tu pytania dla początkujących i prawdziwych znawców historii religii.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Którego dnia Kościół katolicki obchodzi uroczystość Wszystkich Świętych?
1 listopada
Kościół katolicki nie zna imion wszystkich świętych, dlatego tego dnia wspomina się zarówno znanych, jak i nieznanych.
Q 02Który archanioł jest przykładem anioła zaliczanego przez katolików do świętych?
Michał
Święci są uważani za orędowników u Boga – patronów zawodów, miast i grup społecznych, a ku ich czci zbudowano liczne sanktuaria.
Q 03Po jakim akcie może się dopiero rozpocząć proces kanonizacyjny w Kościele katolickim?
Beatyfikacja
Kandydat na świętego musi odznaczać się cnotami heroicznymi, a za jego przyczyną musiał się wydarzyć cud uznany przez Kościół.
Q 04Czym według shintō staje się każdy człowiek po śmierci?
Kami
Dobrzy ludzie stają się istotami dobrymi i pożytecznymi, a źli – szkodliwymi; shintō nie kreuje świętych według etycznych standardów doskonałości.
Q 05Do kogo w protestantyzmie odnosi się ogólnie określenie „święty”?
Każdego chrześcijanina
W ujęciu protestanckim tak rozumiał to słowo Paweł z Tarsu: każdy, kto należy do Ciała Chrystusa, jest święty przez swój związek z Chrystusem.
Q 06Co budowano na grobach muzułmańskich świętych mężów, czyniąc je celem pielgrzymek?
Mauzolea
Sam prorok Mahomet zaprzeczał istnieniu świętych, lecz religijność mas „kanonizowała” świętych mężów jeszcze za ich życia.
Q 07Kogo szyici czczą jako pierwszego imama?
Ali
W szyizmie kultem otacza się całą rodzinę Mahometa, znaną jako Ahl al-Bajt.
Q 08Co znaczy hebrajskie słowo qodesz, od którego wywodzi się pojęcie świętego?
Oddzielony
W Biblii to oddzielenie ma dwa aspekty: oddzielenie od czegoś i oddzielenie dla czegoś – najprościej mówiąc, od grzechu dla Boga.
Q 09Jak nazywa się niemożliwe w Kościele katolickim cofnięcie uznania kogoś za świętego?
Dekanonizacja
Osoba uznana przez Kościół za świętą będzie czczona już zawsze – takiej decyzji nie da się odwołać.
Q 10Kogo chasydyzm uznaje za świętych?
Cadyków
Przykładem jest Elimelech z Leżajska; wierzy się, że tacy święci również po śmierci mogą spełniać prośby, stąd zwyczaj odwiedzania ich grobów.
Q 11Które wyznanie uznaje Marię i apostołów za świętych w niebie, lecz nie zna żadnego ich kultu?
Świadkowie Jehowy
Wyznanie to odrzuca zarówno wzywanie świętych, jak i ich wstawiennictwo, a także nie obchodzi uroczystości Wszystkich Świętych.
Q 12Ilu cudów wymaga się do kanonizacji świętego w Kościele katolickim?
Jednego
We wczesnym chrześcijaństwie było prościej: wszyscy męczennicy od razu po śmierci byli uznawani za świętych.
Q 13Którzy wyznawcy uznają za świętych przede wszystkim samych siebie, jako odnowicieli Kościoła?
Mormoni
Poza tym wyjątkiem rozumieją oni świętość danej osoby podobnie jak protestanci.
Q 21Za inkarnację którego bodhisattwy uważany jest Dalajlama?
Awalokiteśwara
Jest to bodhisattwa miłosierdzia; w buddyzmie Mahajany bodhisattwowie to „buddowie przyszłości” mogący ze współczucia udzielać łask.
Q 22Czego patronami są w shintō mityczni święci Ōkuninushi i Sukunabikona?
Medycyny i magii
Obaj uchodzą też za odkrywców sztuki gotowania ryżu, a Sukunabikona przedstawiany jest jako karzeł.
Q 23W którym roku obradował VII Sobór Powszechny w Nicei, regulujący kult świętych i ikon?
787
Prawosławni oddają cześć przede wszystkim relikwiom świętych, traktowanym jako ich przebóstwione ciała, oraz ikonom.
Q 14Co przypominają uroczystości ku czci sufickich świętych w Pakistanie i Czeczenii?
Odpusty
Pakistan i Czeczenia należą do krajów, w których nurt suficki jest szczególnie rozpowszechniony.
Q 15Jak buddyzm Theravada nazywa świętych mnichów, którzy osiągnęli nirwanę?
Arhaci
Buddyzm Mahajana odrzucił naukę, że tylko mnisi mogą osiągnąć wyzwolenie z sansary, uznając się za drogę dla wszystkich ludzi.
Q 16Które wyznanie odrzuca modlitwy do świętych, ale wierzy, że święci modlą się za Kościół?
Luteranizm
Kościoły tego wyznania mają kalendarz liturgiczny z dniami upamiętniającymi świętych, w tym niektórych uznanych przez Kościół katolicki.
Q 17W którym nurcie islamu wierzy się, że Przyjaciele Allaha tworzą tajemny rząd świata?
Sufizm
Święci tego nurtu, zwani Aulijaʾ, mają czynić cuda dorównujące cudom Mahometa.
Q 18Za której dynastii Konfucjusz został podniesiony do rangi „idealnego mędrca”?
Han
Cesarze tej dynastii, panującej od 206 p.n.e. do 220 n.e., składali ofiary w świątyni Konfucjusza.
Q 19Jaki organ ogłasza świętych w Kościele prawosławnym?
Święty Sobór Biskupów
Po kanonizacji w Kościele lokalnym pozostałe Kościoły prawosławne osobnymi decyzjami włączają nowego świętego do grona czczonych u siebie.
Q 20Które wyznanie rozróżnia wstawiennictwo świętych (uznawane) od wzywania świętych (odrzucane)?
Anglikanizm
W praktyce oznacza to proszenie świętych o modlitwę z wiernymi i w ich imieniu, lecz nie modlenie się do samych świętych.
Q 24Jaki tytuł nadano Konfucjuszowi w 1906 roku?
Pan Nieba
W konfucjanizmie świętość polega na etycznej doskonałości, a sam Konfucjusz bywał uważany za „więcej niż człowieka”.
Q 25Z którego roku pochodzi konstytucja apostolska Divinus perfectionis Magister?
1983
Dokument ten określa obecnie obowiązujące w Kościele katolickim zasady ogłaszania danej osoby świętą.
Q 26Jak w islamie nazywa się charyzmatyczne moce przypisywane świętym ludziom?
karāmāt
Moce te mają pozwalać m.in. na cudowne przemieszczanie się z miejsca na miejsce oraz władzę nad zwierzętami, roślinami i chmurami.
Q 27Jak w taoizmie nazywa się „czystych ludzi z dawnych czasów”?
zhenren
Świętość w taoizmie oznacza pozbawione wszelkich uczuć i emocji osiągnięcie jedności z Absolutem.
Q 28W którym roku część świętych usunięto z rzymskokatolickiego kalendarza liturgicznego?
1954
Wielu z tych usuniętych świętych nadal figuruje w anglikańskim kalendarzu liturgicznym z wykazem dni ku czci wyznawców i męczenników.
Q 29Jak brzmi po polsku tytuł Alego zapisywany po arabsku jako Abū Turāb?
Ojciec Ziemi
Wśród innych tytułów pierwszego imama jest Asadullāh, czyli Lew Boży, oraz Amir ul-Muʾminin – Książę wiernych.
Q 30Jak judaizm nazywa najwyższy rodzaj świętości, niezwiązany z Prawem mojżeszowym?
ḥasidut
Ten typ świętości jest cechą samego Boga; drugi rodzaj, ḳedushah, dotyczy ludzi ponadprzeciętnie przestrzegających Prawa.