Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Teotihuacán to starożytne miasto i ośrodek kultowy na centralnym płaskowyżu Meksyku. Jego kultura wywarła ogromny wpływ na inne ludy Mezoameryki, choć o samych mieszkańcach wiemy zaskakująco mało. Quiz prowadzi przez dzieje miasta, jego plan i rzemiosło, wielkie piramidy przy Alei Zmarłych, freski oraz odkrycia archeologów. Pytania mają różny stopień trudności: od podstaw po szczegóły dla znawców Ameryki prekolumbijskiej.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Na północny wschód od którego współczesnego miasta leży Teotihuacán?
Meksyk
To stanowisko archeologiczne na centralnym płaskowyżu było niegdyś zarówno miastem, jak i ośrodkiem kultowym.
Q 02Z jakiego języka pochodzi nazwa Teotihuacán?
nahuatl
Nazwę nadali miastu Aztekowie, i to dopiero około 500 lat po jego upadku.
Q 03Złoża jakiego surowca były prawdopodobnie źródłem bogactwa Teotihuacánu?
obsydian
Złoża eksploatowano w pobliskich miejscowościach Pachuca i Otumba, a z surowca wyrabiano luksusowe ostrza noży i groty strzał.
Q 04Jak inaczej nazywa się Quetzalcoatla, patrona świątyni w Cytadeli Teotihuacánu?
Pierzasty Wąż
Świątynia w formie piramidy należy do najciekawszych obiektów Cytadeli; jej ściany zdobią liczne rzeźbione głowy bóstw.
Q 05Kim według jednego z tłumaczeń nazwy Teotihuacán stają się w tym miejscu ludzie?
bogami
Inne przekłady tej nazwy mówią o miejscu, z którego bogowie pochodzą, albo o miejscu, w którym się rodzą.
Q 06Co w VII w. częściowo zniszczyło centrum Teotihuacánu?
pożar
Dzielnice rzemieślnicze ocalały, lecz miasto nie wróciło już do dawnej świetności, a wyroby jego warsztatów były coraz gorszej jakości.
Q 07Z jakiego materiału wykonano rytualne maski, ważne zabytki sztuki Teotihuacánu?
kamienia
Archeolodzy odkryli tu również fragmenty malowideł ściennych z procesjami kapłanów i wojowników.
Q 08W jakim kierunku biegnie Aleja Zmarłych, jedna z dwóch osi Teotihuacánu?
północ–południe
Plan urbanistyczny miasta miał układ dwuosiowy: druga oś ciągnęła się ze wschodu na zachód.
Q 09Która grupa mieszkała w Teotihuacánie w osobnych dzielnicach zależnie od profesji?
rzemieślnicy
Podobnie bywało w średniowiecznej Europie. W dzielnicach tych odkryto warsztaty ceramiczne i tkackie, a nawet świątynie bogów opiekujących się danym fachem.
Q 10Czemu wyłącznie poświęcona była sztuka Teotihuacánu?
religii
W innych ośrodkach Mezoameryki malarze i rzeźbiarze często przedstawiali królów, dynastie i wojny.
Q 11Jak nazywają się suszone na słońcu cegły użyte do budowy piramid Teotihuacánu?
adobe
Po ukształtowaniu budowli jej ściany obkładano kamiennymi płytami, podobnie jak w piramidach Olmeków.
Q 12Na jakiej siatce ulic zaplanowano część mieszkalną Teotihuacánu?
prostokątnej
Miasto otaczało centrum ceremonialne i religijne, a jego największy rozkwit przypadł na IV–VII w.
Q 13Kto według legend zbudował Teotihuacán, zanim pojawili się ludzie?
olbrzymy
Istoty te nazywano quinametin; zgładzić miała je wielka katastrofa.
Q 14Co było dodatkowym źródłem bogactwa Teotihuacánu jako centrum religijnego?
Q 21Jak nazywał się robot, który w 2013 r. pomógł odkryć trzy komory pod świątynią w Teotihuacánie?
Tlaloc II
Meksykańscy archeolodzy badają tunel biegnący pod Świątynią Quetzalcoatla od 2010 r.
Q 22Na przeciwnych brzegach którego jeziora zbudowano Teotihuacán i Cuicuilco?
Texcoco
Oba ośrodki osiągnęły największe znaczenie w I wieku p.n.e.
Q 23Dokąd przeniesiono główne ośrodki religijne w czasie powolnego upadku Teotihuacánu?
Tula
Miejsce kultury Teotihuacán zajęła wówczas kultura toltecka.
Q 24Ile metrów szerokości ma w przybliżeniu Aleja Zmarłych w Teotihuacánie?
pielgrzymki
Święte miasto przyciągało wiele plemion Mezoameryki; według mitów właśnie tu powstał świat, a światło oddzieliło się od ciemności.
Q 15Jakie urządzenie pozwoliło wykryć tunel pod Świątynią Quetzalcoatla w Teotihuacánie?
georadar
Tunel o długości 76 m biegnie 15 m pod ziemią do trzech zasypanych pomieszczeń; odkrycie ogłoszono 26 maja 2011 roku.
Q 16Czego bogiem było jedyne bóstwo znane z najstarszego okresu kultury Teotihuacán?
deszczu
Bóstwo to uchodzi za pierwowzór późniejszego Tlaloka, którego kult rozwinął się w kolejnym okresie.
Q 17Jak brzmi drugi człon nazwy stylu „talud-…”, w którym wzniesiono piramidy Teotihuacánu?
tablero
Schodkowe piramidy w tym stylu składają się z kolejnych tarasów stawianych na skarpach.
Q 18Krzewy jakiej rośliny widać obok kolb kukurydzy na fresku raju z Teotihuacánu?
kakao
Na malowidle fruwają też motyle i ważki, a wśród drzew i kwiatów odpoczywają i bawią się ludzie.
Q 19Na jaki kolor pomalowana była w starożytności cała Świątynia Quetzalcoatla w Teotihuacánie?
niebieski
Piramidę zdobiły ponadto kamienne muszle, a w oczach rzeźbionych głów osadzono błyszczące źrenice.
Q 20Ile metrów wysokości ma Piramida Słońca w Teotihuacánie?
65
Jej podstawa mierzy 225 × 207 m; wraz z Piramidą Księżyca należy do najstarszych budowli całego kompleksu.
40
Aleja, długa na ponad 2 km, ciągnęła się od Piramidy Księżyca aż do Cytadeli.
Q 25Jakiego rodzaju były nieliczne napisy pozostawione przez mieszkańców Teotihuacánu?
kalendarzowe
Z tego powodu przedstawianych bogów nie da się nazwać; rozpoznano ich tylko przez porównanie z wizerunkami azteckimi.
Q 26W którym roku odkryto tunel i komory pod Piramidą Słońca w Teotihuacánie?
1971
Później zaplanowano zbadanie wnętrza piramidy nowoczesną aparaturą, aby sprawdzić, czy kryje ono wolne przestrzenie.
Q 27Detektor jakich cząstek miał posłużyć do zbadania wnętrza Piramidy Słońca w Teotihuacánie?
mionów
Cząstki te powstają na skutek promieniowania kosmicznego; badania miały wykazać, czy w piramidzie są komory grobowe.
Q 28Który lud znad Zatoki Meksykańskiej uważał swoich przodków za założycieli Teotihuacánu?
Totonakowie
Twierdzenia tego nie da się potwierdzić: nie wiadomo, skąd pochodzili mieszkańcy miasta ani jakim mówili językiem.
Q 29Którą rzekę uregulowali budowniczowie Teotihuacánu?
San Juan
Oprócz regulacji rzeki w mieście zbudowano także zbiorniki, w których gromadzono deszczówkę.
Q 30Który lud prawdopodobnie zajął podupadły Teotihuacán jako drugi, po Toltekach?
Chichimekowie
Stopniowo opuszczane miasto ulegało kolejnym napaściom koczowniczych plemion z północy.