Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Woodrow Wilson, 28. prezydent Stanów Zjednoczonych, przeszedł drogę od profesora i rektora Princeton przez fotel gubernatora New Jersey aż do Białego Domu, gdzie rządził w latach 1913–1921. Quiz obejmuje jego reformy z czasów Nowej Wolności, interwencje w Meksyku i na Karaibach, przystąpienie USA do I wojny światowej oraz walkę o Ligę Narodów, która skończyła się klęską w Senacie. Nie zabraknie też wątków polskich – to za Wilsona Stany Zjednoczone nawiązały stosunki z odrodzoną Rzecząpospolitą.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jak nazwano program pokojowy przedstawiony przez Wilsona w orędziu do Kongresu 8 stycznia 1918?
Czternaście punktów
Program zakładał m.in. jawną dyplomację, wolność żeglugi, likwidację barier handlowych i redukcję zbrojeń.
Q 02Jaką organizację postanowiono utworzyć 25 stycznia 1919 roku na życzenie Wilsona?
Ligę Narodów
Wilson osobiście przewodniczył komisji, która w dziesięć dni opracowała statut nowej organizacji.
Q 03Jaki statek pasażerski z ponad 100 Amerykanami zatopił niemiecki okręt podwodny w maju 1915?
„RMS Lusitania”
Już w lutym 1915 roku Niemcy ogłosiły strefę wojny wokół Wysp Brytyjskich, co Wilson uznał za złamanie traktatów międzynarodowych.
Q 04Jakim wyróżnieniem uhonorowano Woodrowa Wilsona w 1919 roku?
Pokojową Nagrodą Nobla
Uzasadnienie brzmiało „za powołanie Ligi Narodów” – organizacji, do której jego własny kraj ostatecznie nie przystąpił.
Q 05Gubernatorem którego stanu został Woodrow Wilson po wyborach w 1910 roku?
New Jersey
Wybory wygrał ze znaczną przewagą, a urząd sprawował od stycznia 1911 do marca 1913 roku.
Q 06Co wprowadzała 19. poprawka do Konstytucji USA, ratyfikowana 26 sierpnia 1920 roku?
Prawo głosu dla kobiet
W tym samym czasie prokurator generalny Alexander Palmer siłowo rozpędzał strajki i organizował obławy na socjalistów.
Q 07Jaką instytucję Wilson powołał 23 grudnia 1913 roku mimo sprzeciwu konserwatystów?
System Rezerwy Federalnej
Nowy bank centralny sprawował nadzór nad bankami, regulował politykę monetarną i określał stopy procentowe.
Q 08Z ramienia której partii Theodore Roosevelt rywalizował z Wilsonem w wyborach 1912 roku?
Postępowej
Drugim głównym rywalem był urzędujący prezydent William Taft, kandydat republikanów.
Q 09Z jakim hasłem Wilson wystartował w wyborach prezydenckich w 1916 roku?
„On trzymał nas z dala od wojny”
Na czerwcowej konwencji demokratów w Saint Louis nominację otrzymał przez aklamację.
Q 10Którym z kolei prezydentem Stanów Zjednoczonych był Woodrow Wilson?
28.
Urząd sprawował przez dwie kadencje, w latach 1913–1921, a zmarł w Waszyngtonie 3 lutego 1924 roku.
Q 11Co przydarzyło się Wilsonowi 25 września 1919 roku podczas podróży agitacyjnej po kraju?
Doznał wylewu
Tydzień później, już w Waszyngtonie, drugi udar spowodował częściowy paraliż i na siedem miesięcy wyłączył go z polityki.
Q 12Jak nazywał się program reform opracowany przez Wilsona w czasie kampanii 1912 roku?
Nowa Wolność
Program zaczął realizować zaraz po przeprowadzce do Białego Domu, od obniżki protekcjonistycznych taryf celnych.
Q 13Kto wzniecił powstanie na południu Meksyku po uznaniu przez USA rządu Carranzy w 1915 roku?
Emiliano Zapata
Na północy kraju równolegle rebelię prowadził Villa; wiosną 1916 roku Wilson wysłał wojsko, by ją wygasić.
Q 21Który generał obalił i zamordował prezydenta Meksyku Francisca Maderę?
Victoriano Huerta
Wilson odmówił uznania nowego przywódcy, choć większość państw europejskich i Japonia szybko to zrobiły.
Q 22W którym mieście urodził się Woodrow Wilson?
Staunton
Rodzinny egzemplarz Nowego Testamentu sugeruje, że przyszedł na świat już 29 grudnia 1856 roku – trzy kwadranse po północy.
Q 23Do którego kraju uciekł Huerta po złożeniu urzędu prezydenta Meksyku w 1914 roku?
Hiszpanii
Jego miejsce zajął Carranza, którego rząd Stany Zjednoczone uznały do października 1915 roku.
Q 14Które meksykańskie miasto zajęły wojska Wilsona w 1914 roku, by odciąć Huertę od dostaw broni?
Veracruz
Zgodę na zbrojną interwencję Kongres wyraził dwa dni po przemówieniu prezydenta z 20 kwietnia 1914 roku.
Q 15Kto był kandydatem na wiceprezydenta u boku Wilsona w wyborach 1912 roku?
Thomas Marshall
W głosowaniu Kolegium Elektorów na wiceprezydenta pokonał Hirama Johnsona i Nicholasa Butlera.
Q 16Kiedy Wilson wygłosił przed Kongresem przemówienie zalecające wypowiedzenie wojny Niemcom?
2 kwietnia 1917
Izba Reprezentantów poparła wniosek stosunkiem głosów 373 do 50, a Senat 82 do 6.
Q 17Na którym uniwersytecie Woodrow Wilson uzyskał doktorat w 1886 roku?
Johnsa Hopkinsa
Studia podyplomowe rozpoczął w 1883 roku, gdy praktykował jeszcze prawo w Atlancie.
Q 18Co zmieniła XVII poprawka do Konstytucji USA, która weszła w życie w 1912 roku?
System wyborów do Senatu
Poprawkę odrzuciło 12 stanów, a 36 ją poparło – jako ostatni Connecticut, 8 kwietnia 1913 roku.
Q 19W którym roku Woodrow Wilson został rektorem uczelni w Princeton?
1902
Wcześniej przez 12 lat był tam profesorem, trzykrotnie odrzucając propozycję objęcia rektoratu innej uczelni.
Q 20Kto był republikańskim kontrkandydatem Wilsona w wyborach prezydenckich w 1916 roku?
Charles Evans Hughes
Wilson wygrał ponad pół miliona głosów powszechnych więcej, a w Kolegium Elektorów stosunkiem 277 do 254.
Q 24Na uniwersytecie którego stanu Woodrow Wilson rozpoczął w 1879 roku studia prawnicze?
Wirginii
Ze względu na słabe zdrowie przerwał naukę, dokończył ją zaocznie i dyplom uzyskał 30 czerwca 1881 roku.
Q 25Ile głosów elektorskich zdobył Wilson w wyborach prezydenckich w 1912 roku?
435
Roosevelt otrzymał 88 głosów elektorskich, a urzędujący prezydent Taft zaledwie 8.
Q 26Kiedy Wilson ogłosił deklarację neutralności Stanów Zjednoczonych wobec I wojny światowej?
7 grudnia 1914
Jednocześnie zaoferował mediację, podczas gdy amerykańskie koncerny zbrojeniowe zaczęły sprzedawać broń państwom Ententy.
Q 27Który spiker Izby Reprezentantów był głównym rywalem Wilsona o nominację demokratów w 1912?
Champ Clark
Na konwencji w Baltimore rywal Wilsona prowadził przez 29 kolejnych głosowań, ale nie zdobył wymaganej większości.
Q 28Gdzie odbywały się rokowania pokojowe między USA a Meksykiem w 1914 roku?
Niagara Falls
Mediację zaoferowały Argentyna, Brazylia i Chile, ale na wynegocjowane warunki nie zgodził się lider opozycji.
Q 29Ilu głosów zabrakło w Senacie 19 marca 1920 roku do ratyfikacji traktatu wersalskiego?
7
Za ratyfikacją głosowało 49 senatorów, przeciw było 35; projekt odesłano prezydentowi na wniosek Cabota Lodge'a.
Q 30Kogo Wilson mianował w 1919 roku pierwszym posłem pełnomocnym USA w Polsce?
Hugh Gibsona
Stosunki dyplomatyczne z II Rzecząpospolitą nawiązano tuż po odzyskaniu przez nią niepodległości w 1918 roku.