Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De zonnebloem is een van de bekendste planten ter wereld: metershoog, met een bloemhoofd dat bij jonge planten de zon volgt en dat later de hele dag dezelfde kant op kijkt. De plant komt oorspronkelijk uit Amerika en bereikte Europa in de zestiende eeuw. Deze quiz test wat je weet over het geslacht Helianthus, de bouw van de plant, het gebruik van de pitten en de olie, en de rol van de zonnebloem in de kunst en als symbool.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Waarvoor worden zonnebloemen vooral gekweekt?
Olie uit de pitten
Die olie bevat veel onverzadigde vetzuren en wordt veel in de keuken gebruikt.
Q 02Wat doen de bloemhoofden van Helianthus-soorten overdag?
De zon volgen
De bloemhoofden staan eindstandig en hebben een donkerder, schijfvormig centrum.
Q 03Op welk continent komen alle Helianthus-soorten van nature voor?
Noord-Amerika
Twee soorten uit het geslacht worden ook in Europa gekweekt, waaronder de gewone zonnebloem.
Q 04Welke twee Oudgriekse begrippen vormen samen de geslachtsnaam Helianthus?
Zon en bloem
De Griekse woorden zijn hḗlios en ánthos; de ruwe, harige stengels van deze planten zijn alleen bovenaan vertakt.
Q 05Wat voor levensduur heeft de zonnebloem als plant?
Eenjarig
De plant wordt tot 3 meter hoog en hoort thuis in de familie Asteraceae.
Q 06In welke maanden staat de zonnebloem in bloei?
Juli tot oktober
Tijdens de bloei kan een enkele plant meerdere bloemhoofden tegelijk voortbrengen.
Q 07Door de larven van welke diergroep worden Helianthus-soorten als voedselplant gebruikt?
Vlinders
Sommige bladmineerders uit het geslacht Bucculatrix leven uitsluitend van Helianthus-soorten.
Q 08In welke windrichting kijken bloeiende zonnebloemen de hele dag?
Oosten
Dat komt doordat de bloeistengel vast komt te staan in de stand die de knop elke ochtend innam.
Q 09Waaruit kan een zonnebloem gemakkelijk in de tuin worden gekweekt?
Een pit
De zonnebloem is een echte cultuurplant; de bladeren zijn groot en ruw en soms gekarteld.
Q 10Hoe hoog worden zonnebloemen gewoonlijk?
1,5 tot 3,5 meter
De stengel is dik en harig en het merg erin heeft een grote cellulaire dichtheid.
Q 11Voor welk product dient zonnebloemolie onder meer als basis?
Margarine
In geraffineerde vorm wordt dezelfde olie ook voor industriële doeleinden ingezet.
Q 12Tot welke plantenfamilie behoort het geslacht Helianthus?
Composietenfamilie
De familie heet in het Latijn Asteraceae of Compositae; de naam van het geslacht is opgebouwd uit Griekse woorden.
Q 13Op welke grondsoort kan de zonnebloem worden gekweekt?
Elke goed gedraineerde grond
De plant doet het ook als kamer- of tuinplant en wordt veel als snijbloem gebruikt.
Q 21Op welke manieren kunnen zonnebloemzaden worden gegeten?
Rauw of geroosterd, gepeld of niet
Ook de bloemknoppen van de plant zijn eetbaar, rauw of gestoomd.
Q 22Welke zonnebloemen vertonen heliotropisme?
Onvolgroeide planten met gesloten knop
Op zonnige dagen draait de knop mee met de stand van de zon, maar alleen zolang hij nog niet open is.
Q 23Wanneer keert de knop van een jonge zonnebloem terug naar de oostelijke stand?
's Nachts
Q 14Waarom is een zonnebloemvariant met hangend hoofd aantrekkelijk voor boeren?
Minder schade door vogels en vuil
Zulke kweekvormen worden vooral geteeld om olie te winnen, en de bloeiende hoofden kunnen tientallen centimeters breed worden.
Q 15Welk knolgewas uit het geslacht Helianthus wordt net als de zonnebloem in Europa gekweekt?
Aardpeer
Dit knolgewas heet wetenschappelijk Helianthus tuberosus; de gewone zonnebloem is Helianthus annuus.
Q 16Waarom is zonnebloemolie geschikt om in te frituren?
Goed bestand tegen hitte
De olie is rijk aan onverzadigde vetzuren, wat haar ook in de koude keuken populair maakt.
Q 17In welke periode kan een zonnebloem worden gezaaid?
April tot half juni
Het merg van de dikke stengel heeft een grote cellulaire dichtheid.
Q 18Welke diameter kan het bloemhoofd van een zonnebloem maximaal bereiken?
30 cm
De bladeren van de zonnebloem zijn hartvormig en hebben opvallende nerven.
Q 19Welke bloemen vormen het donkere centrum van een Helianthus-bloemhoofd?
Buisbloemen
Aan de buitenzijde staan helder gele straalbloemen; een plant draagt meerdere eindstandige bloemhoofden.
Q 20Hoe lang geleden domesticeerden de oorspronkelijke bewoners van Amerika de zonnebloem?
Meer dan 3000 jaar
Het natuurlijke verspreidingsgebied van de plant loopt van het noorden tot het midden van het continent.
Een zonnebloem kan bij uitzondering ruim 7 meter hoog worden, terwijl de stengel dik en harig blijft.
Q 24Welk zuur in zonnebloemolie verlaagt het cholesterolgehalte in het bloed?
Linolzuur
Het meel dat na het uitpersen van de pitten overblijft, gaat niet verloren maar wordt aan vee gevoerd.
Q 25Wat doet de bloeistengel van een zonnebloem zodra de bloeiwijze zich opent?
Verstijven
Het heliotropisme is daarmee voorbij; jonge planten met een nog gesloten knop draaien wel nog mee met de zon.
Q 26Rond welk jaar brachten Spanjaarden zonnebloempitten naar Europa?
1530
Die overtocht maakt deel uit van de Columbiaanse uitwisseling van gewassen tussen de continenten.
Q 27Welke uitzonderlijke hoogte wist een zonnebloem ooit te bereiken?
7,7 meter
De bladeren van zo'n reus zijn groot en ruw en, afhankelijk van de variëteit, soms gekarteld.
Q 28Wat ontbreekt bij een zonnebloem, waardoor de knop beweegt door ongelijke groei van de stengel?
Bladkussentjes
De dagelijkse beweging ontstaat door celstrekking van de bloeistengel en stopt zodra de bloeiwijze opengaat.
Q 29Hoe hoog worden planten uit het geslacht Helianthus gewoonlijk?
6 tot 390 cm
De gesteelde bladeren van deze planten zijn getand en voelen vaak kleverig aan.
Q 30Hoe staan de lagere bladeren van Helianthus-soorten aan de stengel?
Tegenoverstaand
De bovenste bladeren staan juist niet tegenover elkaar en zijn smaller dan de onderste.