Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Średniowiecze to tysiąc lat europejskiej historii: od detronizacji ostatniego cesarza zachodniorzymskiego po wielkie odkrycia geograficzne. Upadały i powstawały państwa, rodziły się uniwersytety, katedry gotyckie i zakony rycerskie. Ten quiz sprawdza, co wiesz o epoce: o Karolu Wielkim i jego następcach, o krucjatach i sporze o inwestyturę, o wynalazkach i uczonych, a także o bitwie pod Hastings, która zmieniła losy Anglii. Pytania mają różny poziom trudności, od szkolnych dat po szczegóły dla miłośników mediewistyki.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Gdzie od 1309 roku znajdowała się siedziba wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego?
w Malborku
Zakon powstał w Ziemi Świętej, ale po 1225 roku skupił większość swojej aktywności nad Bałtykiem.
Q 02Kiedy stoczono bitwę pod Hastings?
14 października 1066
Armia anglosaska zdążyła wrócić spod Yorku, pokonując 400 km w dwanaście dni; Wilhelm został koronowany w Westminsterze jeszcze w tym samym roku.
Q 03Kto jest autorem „Summy teologicznej”, szczytowego dzieła scholastyki?
Tomasz z Akwinu
Scholastyka była próbą pogodzenia autorytatywnych tekstów, zwłaszcza Arystotelesa i Biblii, w systematycznym podejściu do wiary i rozumu.
Q 04Który rok najczęściej podaje się jako początek średniowiecza?
476
Datę tę jako pierwszy zastosował Bruni; dla Hiszpanii koniec epoki wyznacza się m.in. zdobyciem Grenady, kończącym rekonkwistę.
Q 05Które miasto zdobyła IV krucjata w 1204 roku, zamiast wyruszyć do Ziemi Świętej?
Konstantynopol
Utworzono wówczas Cesarstwo Łacińskie; Bizantyńczycy odzyskali miasto w 1261 roku, ale cesarstwo nigdy nie wróciło do dawnej potęgi.
Q 06W którym mieście znajdował się dwór Karola Wielkiego, centrum renesansu karolińskiego?
Akwizgran
Karol Wielki narzucił na swoich ziemiach rzymską formę liturgii i jedną formę śpiewu liturgicznego: chorał gregoriański.
Q 07W jakie święto 800 roku Karol Wielki został koronowany na cesarza?
Boże Narodzenie
Nowe cesarstwo składało się głównie z obszarów wiejskich i dzieliło się na około 300 hrabstw zarządzanych przez hrabiów.
Q 08W którym roku doszło do formalnego rozłamu między Kościołem zachodnim a wschodnim?
1054
Papież i patriarcha starli się o zwierzchnictwo papieża nad Kościołem i wzajemnie się ekskomunikowali.
Q 09Który papież ogłosił pierwszą krucjatę na synodzie w Clermont?
Urban II
Odpowiedział tak na prośbę cesarza bizantyńskiego Aleksego I Komnena i obiecał uczestnikom wyprawy odpust zupełny.
Q 10Założenie którego opactwa w 909 lub 910 roku dało początek ruchowi odnowy życia zakonnego?
Cluny
Opactwo podlegało bezpośrednio papiestwu i miało prawo wyboru opata bez ingerencji władz świeckich.
Q 11Który władca z dynastii Ludolfingów został w 962 roku koronowany przez papieża na cesarza?
Otton I
Dziesięć lat później uzyskał wzajemne uznanie tytułów cesarskich z cesarzem bizantyńskim, przypieczętowane małżeństwem jego syna z księżniczką Teofano.
Q 12Za panowania którego króla Franków królestwo przyjęło chrześcijaństwo?
Chlodwig I
Grób jego ojca, odkryty w 1653 roku, zawierał bogate dary grobowe, w tym broń i duże ilości złotych wyrobów.
Q 13Kto był ostatnim cesarzem zachodniorzymskim, zdetronizowanym u schyłku V wieku?
Romulus Augustulus
Jako alternatywną datę upadku cesarstwa podaje się czasem rok 480, gdy zginął jego poprzednik, który wciąż uważał się za cesarza i utrzymał jedynie Dalmację.
Q 21Jak nazywa się kompromis z 1122 roku, który zakończył spór o inwestyturę?
konkordat wormacki
Spór między papieżem Grzegorzem VII a Henrykiem IV zaczął się od prawa mianowania biskupów; w Niemczech wzmocnił władzę książąt kosztem cesarza.
Q 22Kto w 751 roku dokonał zamachu stanu, po którym Karolingowie objęli tron Franków?
Pepin Krótki
Nowy władca uzyskał zalegalizowanie swojej władzy przez papieża Stefana II, a Merowingów przedstawiano w propagandzie jako nieudolnych lub okrutnych.
Q 23Pod czyim wodzą Ostrogoci podbili Italię pod koniec V wieku?
Teodoryka
W jego królestwie co najmniej do końca jego panowania współdziałały ze sobą administracja rzymska i gocka.
Q 14Kto pokonał Saracenów w bitwie pod Poitiers w 732 roku?
Karol Młot
Zwycięstwo zatrzymało ekspansję arabską na północ od Pirenejów; wcześniej Arabowie podbili królestwo Wizygotów w Hiszpanii.
Q 15Który cesarz podzielił w 286 roku cesarstwo rzymskie na część wschodnią i zachodnią?
Dioklecjan
Mieszkańcy nie uważali cesarstwa za podzielone, bo akty prawne wydane w jednej części były uznawane w drugiej.
Q 16Na mocy jakiego traktatu z 843 roku podzielono imperium karolińskie?
traktat w Verdun
Lotar zachował tytuł cesarski i Italię, Ludwik Niemiecki dostał ziemie na wschód od Renu, a Karol Łysy zachodnią część, dziś w większości Francję.
Q 17W której bitwie 9 sierpnia 378 roku zginął cesarz Walens?
pod Adrianopolem
Cesarz osobiście tłumił bunt Gotów, którzy dwa lata wcześniej za jego zgodą osiedlili się w Tracji, uciekając przed Hunami.
Q 18W którym roku krzyżowcy zdobyli Jerozolimę?
1099
Przed wyruszeniem na wyprawę krzyżowcy dokonywali pogromów Żydów; zniszczono m.in. społeczności w Kolonii, Moguncji i Wormacji.
Q 19W którym roku Konstantyn Wielki założył nową stolicę na miejscu greckiego miasta Bizancjum?
330
Stało się to po zwycięstwie Konstantyna w wojnie domowej; od II do V wieku chrześcijaństwo stopniowo stawało się religią państwową.
Q 20W której bitwie w 1066 roku Harold II pokonał Norwegów Haralda Hardraady?
pod Stamford Bridge
Był to ostatni w dziejach najazd wikingów na Wyspy Brytyjskie; ocalali pomieścili się na 24 drakkarach.
Q 24Który anglosaski mnich kierował szkołą pałacową założoną przez Karola Wielkiego?
Alkuin
Wykształcenie zdobył w klasztorach Nortumbrii, bardzo rozległe jak na swoje czasy.
Q 25Którą bitwę angielscy historycy często uznają za koniec średniowiecza?
pod Bosworth
Dla całej Europy za datę końcową często przyjmuje się rok 1500, choć nie ma powszechnie uznawanej daty końca epoki.
Q 26Kto w 987 roku został wybrany królem, kończąc rządy Karolingów na zachodzie?
Hugo Kapet
Nowy król był wnukiem Roberta I, który sam panował krótko w latach 922–923.
Q 27Któremu wodzowi wikingów Karol III Prostak nadał w 911 roku ziemie w Normandii?
Rollo
Normandia stała się bazą wypadową Normanów do podboju Anglii, Sycylii i południowych Włoch.
Q 28Który mnich z Bolonii opracował około 1140 roku zbiór prawa kanonicznego „Decretum”?
Gracjan
Już w 1100 roku na Uniwersytecie Bolońskim wykładano prawo rzymskie, odkryte na nowo w XI wieku dzięki Corpus Iuris Civilis.
Q 29W którym roku po raz pierwszy odnotowano użycie prochu w Europie?
1304
Armaty wykorzystywano podczas oblężeń od lat 20. XIV wieku, a ręczną broń palną od lat 60. tego stulecia.
Q 30Który historyk jako pierwszy podzielił dzieje na trzy epoki w „Historiae Florentini populi”?
Leonardo Bruni
Wcześniej Petrarka dzielił dzieje tylko na czasy przedchrześcijańskie (antiqua) i erę chrześcijańską (nova); trzecią epokę dodano, uznając, że Włochy od jego czasów się zmieniły.