Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
ZX Spectrum to brytyjski komputer domowy z 1982 roku, który za mniej niż 100 funtów wprowadził kolorowy obraz pod strzechy i rozpoczął ośmiobitową rewolucję – także w Polsce, gdzie sprzedawano go w sklepach harcerskich i kopiowano w fabrykach. Quiz sprawdza, co wiesz o konstrukcji maszyny, jej kolejnych modelach od Spectrum+ po +3, cenach, peryferiach i klonach z bloku wschodniego. Nie zabraknie też pytań o polskie wątki – od Telewizji Solidarność po „Seksmisję” – oraz o kultową grę „Knight Lore”.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Na jakim nośniku przechowywano programy dla podstawowego modelu ZX Spectrum?
kasety magnetofonowe
Do zapisu i odczytu wystarczał zwykły magnetofon kasetowy; w Polsce popularne były też stacje dyskietek Timex FDD 3 i FDD3000.
Q 02Od którego roku Sinclair Research produkował komputer ZX Spectrum?
1982
Maszyna była następcą ZX-81, a w Polsce oba komputery należały do pierwszych, które trafiły do krajowej sprzedaży.
Q 03Czym ZX Spectrum jako pierwszy komputer Sinclair Research różnił się od poprzedników?
wyświetlał kolorowy obraz
W jednym bloku 8 × 8 pikseli mogły być widoczne tylko dwa kolory, co w grach dawało efekt kanciastej chmurki wokół postaci.
Q 04Która firma wykupiła Sinclair Research w 1986 roku?
Amstrad
Straty Sinclaira przypisywano pojazdowi elektrycznemu C5; nowy właściciel produkował model +2 na Tajwanie.
Q 05Z jaką częstotliwością zegara pracował mikroprocesor Zilog Z80A w ZX Spectrum?
3,5 MHz
Procesor miał ośmiobitową szynę danych i szesnastobitową szynę adresową, a za wejście/wyjście odpowiadał układ ULA.
Q 06Co było unikalną cechą wprowadzania programów na klawiaturze ZX Spectrum?
słowa kluczowe BASIC-a pod klawiszami
Ponieważ słów było więcej niż przycisków, wprowadzono kilka trybów oznaczanych literą w kursorze i przełączanych klawiszami CAPS SHIFT i SYMBOL SHIFT.
Q 07W którym kraju powstało najwięcej klonów ZX Spectrum?
ZSRR
Niemal wszystkie klony, poza produktami firmy Timex, powstały bez porozumienia z Sinclair Research; w Rosji do dziś produkuje się Pentagony i Scorpiony.
Q 08Jakiej wielkości stację dysków wbudowano w ZX Spectrum +3 zamiast magnetofonu?
3-calową
Dyskietka mieściła około 350 kB (40 ścieżek po 9 sektorów o 512 bajtach), a model trafił na rynek w 1988 roku.
Q 09W jakiej rozdzielczości ekranu ZX Spectrum wyświetlał obraz na telewizorze?
256 × 192
Sygnał dla odbiornika wytwarzał wbudowany modulator UHF firmy Astec, a kolory przypisywano blokom 8 × 8 pikseli, nie pojedynczym punktom.
Q 10Do jakiego formatu papieru zbliżony był rozmiarami pierwszy ZX Spectrum?
A5
Komputer mierzył 23 × 14,4 × 3 cm i łączył się z magnetofonem i telewizorem, a z rozszerzeniami przez 28-stykową szynę systemową.
Q 11Jaką nazwę początkowo planowano dla komputera ZX Spectrum?
ZX-82
Nazwa Spectrum podkreślała kolorowy obraz – była to pierwsza maszyna Sinclair Research wyświetlająca go w kolorze.
Q 12Ile kosztował w dniu premiery podstawowy ZX Spectrum z 16 kB RAM w Wielkiej Brytanii?
125 funtów
Po pół roku cenę obniżono do 99,95 funta i Spectrum stał się pierwszym komputerem z kolorowym obrazem za mniej niż 100 funtów.
Q 13Na czym ZX Microdrive zapisywał dane?
zapętlonej taśmie magnetycznej
Taśma miała 1,9 mm szerokości, mieściła około 90 kB i była zamknięta w nietypowych mikrokasetach.
Q 21Na jakich londyńskich targach miał premierę ZX Spectrum?
Earls Court Computer Show
Pierwszy model oferowano z 16 lub 48 KB RAM oraz 16 KB ROM, w dwóch różnych cenach, bez portu joysticka.
Q 22Ile komputerów ZX Spectrum produkowano miesięcznie w pierwszych miesiącach sprzedaży?
20 tysięcy
Kampania reklamowa podkreślała walory edukacyjne, a zamówienia z pierwszych dni przerosły produkcję – najszybsi klienci czekali 12–16 tygodni.
Q 23Kto odpowiadał za sprzętową stronę komputera ZX Spectrum?
Richard Altwasser
Konstruktor pracował wcześniej nad komputerem ZX-81, z którego zapożyczono też część kodu ROM-u nowej maszyny.
Q 14Co dołączano do każdego zestawu ZX Spectrum +2?
pistolet świetlny
Wbudowany magnetofon nie miał licznika obrotów ani podsłuchu przy przewijaniu, a obudowę zapożyczono z modelu CPC 464.
Q 15Który klon ZX Spectrum był najpopularniejszy w Polsce?
Timex TC2048
Sprzedawano go w sklepach Centralnej Składnicy Harcerskiej; tryb hi-res z 512 punktami w linii pozwalał wyświetlać 80–96 znaków w wierszu.
Q 16Kto opracował klawiaturę ZX Spectrum?
Rick Dickinson
Projektant był pracownikiem Sinclaira; gumowe klawisze pierwszego modelu zastąpiono plastikowymi dopiero w wersji Spectrum+.
Q 17Który standard dżojstika był najpopularniejszy na ZX Spectrum?
Kempston
Ten standard wbudowano w klony Timex 2048 i 2068; Sinclair Joystick sprzedawano jako Interface II i mapowano na klawisze 6–0 oraz 1–5.
Q 18Który komputer z trybem zgodności z ZX Spectrum produkowano przez krótki czas we Wrocławiu?
Elwro 800 Junior
Maszyna miała trzy tryby pracy; w kraju chałupniczo powstawały też wersje z polską klawiaturą kontaktronową i poprawionym ROM-em.
Q 19Pod jakim systemem operacyjnym mógł dodatkowo pracować ZX Spectrum +3?
CP/M
W Wielkiej Brytanii model kosztował 250 funtów, lecz sprzedawał się słabiej niż +2, który oferowano aż do wczesnych lat 90.
Q 20Jaki trzykanałowy generator dźwięku dodano w modelach ZX Spectrum 128, +2 i +3?
AY-3-8912
Układ grał w stereo w rozpiętości 7 oktaw, a model 128 otrzymał dodatkowo złącze MIDI, port RS232 i wyjście monitorowe RGB.
Q 24Która hiszpańska firma zaprojektowała ZX Spectrum 128?
Investronica
Był to ostatni model wyprodukowany przez Sinclaira; na rynek brytyjski trafił w lutym 1986 roku, a po uruchomieniu startował w trybie BASIC 128.
Q 25Kto zaprogramował zawartość pamięci ROM komputera ZX Spectrum?
Steve Vickers
Programista był pracownikiem firmy Nine Tiles Information Handling Ltd., a fragment kodu przeniesiony z ZX-81 napisał John Grant.
Q 26Po której stronie obudowy ZX Spectrum+ znajdował się przycisk reset?
lewej
Model z 1984 roku dostał plastikowe klawisze i klawisze funkcyjne, ale do 1985 roku sprzedaż zmalała, co wymusiło opracowanie nowej wersji.
Q 27Ile poleceń wbudowanego BASIC-a realizowało 40 klawiszy ZX Spectrum?
193
Pod gumową klawiaturą znajdowała się folia, a każde polecenie wprowadzano jednym naciśnięciem odpowiednio opisanego klawisza.
Q 28Które przedsiębiorstwo dystrybuowało w Polsce późniejsze modele ZX Spectrum?
Polanglia
Komputery ZX 81 i ZX Spectrum należały do pierwszych, które w ogóle trafiły do krajowej sprzedaży w Polsce.
Q 29Które polecenia BASIC-a pozostały na klawiszach ZX Spectrum +2?
LOAD, CODE i RUN
Nowa klawiatura miała 58 klawiszy w układzie QWERTY, a komputer dostał dwa porty dżojstika w standardzie SJS1.
Q 30Na którym porcie ZX Spectrum 48k ustawiano lub zerowano bit 4, aby wygenerować dźwięk?
0xFE
Dźwięk był jednobitowy i generował go bezpośrednio procesor; pierwszy model nie miał nawet portu joysticka.