Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Een allergie is een overdreven reactie van het immuunsysteem op stoffen die op zich onschadelijk zijn: stuifmeel, huidschilfers, huisstofmijt of een pinda. Bij één op de vijf mensen in de Benelux zorgt stuifmeel elk voorjaar voor een loopneus en tranende ogen. Deze quiz test wat je weet over de vier typen allergische reacties, de tests waarmee een allergoloog een allergie opspoort en de middelen die helpen, van een neusspray tot een auto-injector. Van makkelijke instappers tot vragen voor wie geneeskunde heeft gestudeerd.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoe heten de lichaamsvreemde stoffen waarop het immuunsysteem bij een allergie reageert?
Allergenen
Zulke stoffen zijn op zich vaak volkomen onschadelijk: stuifmeel, huidschilfers van dieren, uitwerpselen van huisstofmijt of schimmelsporen.
Q 02Welk metaal veroorzaakt vaak uitslag bij oorbellen of de gesp van een broekriem?
Nikkel
Deze contactallergie is een vertraagde reactie van type IV, waarbij geen antistoffen maar T-lymfocyten en macrofagen de hoofdrol spelen.
Q 03Hoe heet een acute, levensbedreigende allergische reactie?
Anafylaxie
Zo'n reactie is het extreme uiteinde van een type I-allergie, de vorm waarbij IgE-antilichamen betrokken zijn.
Q 04Welke insecten veroorzaken de meeste insectengifallergieën?
Bijen en wespen
Ook een hommelsteek kan een allergie uitlokken, maar dat zie je vooral bij arbeiders in een hommelkwekerij.
Q 05Van welke stof komt bij iemand met hooikoorts een teveel vrij in het lichaam?
Histamine
Het afweersysteem van een hooikoortspatiënt reageert ook op volkomen onschuldige stoffen zoals stuifmeel.
Q 06Welk hormoon wordt bij een anafylactische shock met een auto-injector toegediend?
Adrenaline
Daardoor verwijden de bronchiën zich weer, vernauwen de bloedvaten in de huid zich en wordt het hart gestimuleerd. Calcium blijkt veel minder effectief.
Q 07Wat is volgens de preventieadviezen de gewenste duur van borstvoeding tegen allergieën?
Zes maanden
Ook niet roken tijdens en na de zwangerschap helpt: rook bevordert de aanmaak van allergische antistoffen.
Q 08Welke behandeling pakt de oorzaak van een allergie aan door de patiënt immuun te maken?
Desensibilisatie
Deze aanpak wordt tegenwoordig steeds vaker toegepast bij patiënten met uiteenlopende allergieën en bijbehorende klachten.
Q 09Welke cellen storten bij een type I-allergie na herhaald contact hun inhoud uit?
Mestcellen
De vrijgekomen vasoactieve aminen veroorzaken vaatverwijding in de huid, vernauwing van de bronchiën en een afname van de hartactiviteit.
Q 10Welk medicijn mag je 36 tot 72 uur voor een plakproef of prikproef niet gebruiken?
Antihistaminicum
Zo'n middel onderdrukt de allergische reactie, waardoor de test een vals negatieve uitslag zou geven.
Q 11Welke klasse antilichamen kenmerkt een allergische reactie van type I?
IgE
Bij dit type treedt de reactie nooit op bij het allereerste contact: het lichaam moet eerst antistoffen tegen de stof aanmaken.
Q 12Na hoeveel minuten wordt bij een huidpriktest een eventuele reactie afgelezen?
15
Vroeger werd de krasjestest gebruikt; voor voeding zijn prik-to-priktesten gevoeliger, waarbij de lancet eerst in verse voeding wordt geprikt.
Q 13Bij welk percentage van de inwoners van de Benelux komt hooikoorts gemiddeld voor?
20%
De spreiding loopt van 12% tot 28%; in de hele westerse wereld gaat het om zo'n één op de tien mensen.
Hoe heet de milde kruisreactie waarbij jeuk in de mond binnen een half uur vanzelf verdwijnt?
Q 21Bij welke werknemers wordt een allergie voor hommelsteken vooral gezien?
Arbeiders in een hommelkwekerij
Een gewone steek geeft alleen een lokale reactie met pijn, roodheid, jeuk en zwelling; bij een echte gifallergie is de reactie veel uitgebreider.
Q 22Welke reeks stoffen wordt bij een plakproef meestal op de pleisters aangebracht?
Europese standaardreeks
Sommige reacties ontstaan pas na contact met lucht, en sporadisch verschijnt een reactie pas na zeven dagen.
Q 23Hoeveel uur na een neusprovocatie moet de zogeheten late reactie worden bepaald?
6
Wie neussprays gebruikt, moet daar 1 tot 3 weken voor de test mee stoppen, anders is de uitslag niet betrouwbaar.
Oraal allergiesyndroom
Wie hieraan lijdt, verdraagt het fruit of de groente waarop hij reageert meestal wél zodra het is opgewarmd.
Q 15Welke ingreep bij onverenigbare bloedgroepen is het schoolvoorbeeld van een type II-reactie?
Bloedtransfusie
Het gevolg is agglutinatie van rode bloedcellen, wat in zeer ernstige gevallen zelfs tot de dood kan leiden.
Q 16Welk proces volgt bij een type I-allergie op het allereerste contact met het allergeen?
Sensibilisering
Het lichaam gaat dan antistoffen tegen de stof aanmaken; pas bij een volgend contact treedt de eigenlijke allergische reactie op.
Q 17Vanaf welke leeftijd kan pinda volgens de preventieadviezen het best worden geïntroduceerd?
4 maanden
Opgroeien op het platteland en het vermijden van een geïndustrialiseerde omgeving worden als mogelijk beschermende factoren genoemd.
Q 18Hoelang moeten de pleisters bij een plakproef blijven zitten voordat ze worden verwijderd?
48 uur
Na het verwijderen worden de voorlopige resultaten afgelezen; een dag later moet er nog een keer worden afgelezen om tot een conclusie te komen.
Q 19Welke test geldt als de gouden standaard in de diagnostiek van voedselallergie?
Orale provocatietest
De patiënt krijgt het voedingsmiddel geblindeerd toegediend en weet dus niet of hij het allergeen of een placebo binnenkrijgt.
Q 20Tot welk type allergische reactie wordt parfumallergie gerekend?
IV
Bij deze vertraagde vorm is de geactiveerde macrofaag de belangrijkste ontstekingscel; de reactie uit zich meestal als eczeem.
Q 24Welke ziekte geldt als bekend voorbeeld van een allergische reactie van type III?
Systemische lupus erythematodes
Bij dit type slaan antigeen-antistofcomplexen neer in weefsel, meestal in de gewrichten en de nieren, en activeren ze het complementsysteem.
Q 25Hoelang duurt de inwerkingsperiode bij een neusprovocatietest?
5 tot 10 minuten
Is de reactie niet erg hevig, dan wordt overgegaan op een hogere concentratie allergeenhoudende vloeistof, zodat de gevoeligheid van de patiënt bepaald kan worden.
Q 26Welke mestceldegranulatieremmer wordt preventief tegen hooikoorts gebruikt?
Cromoglicaat
Middelen van deze soort werken geleidelijk, moeten dagelijks worden gebruikt en hebben weinig bijwerkingen.
Q 27Welke ontstekingscel is bij een vertraagde overgevoeligheidsreactie de belangrijkste?
Geactiveerde macrofaag
Deze cel wordt op zijn plaats gehouden door de macrofagen-migratie-inhibitiefactor (MIF) en kan met mediatoren weefselschade aanrichten.
Q 28Welke cellen laten bij een type II-reactie granules vrij waardoor de doelcel lyseert?
Naturalkillercellen
De neutrofiele granulocyten doen het op hun manier: die laten proteolytische enzymen vrij die een ontstekingsreactie veroorzaken.
Q 29Welk allergeen in berkenpollen veroorzaakt kruisreacties met fruit, groente en soja?
Bet v1
Dit PR10-eiwit komt ook in plantaardige voedingsmiddelen voor, zodat het immuunsysteem het verschil soms niet ziet. De meeste voedselallergieën in Europa werken zo.
Q 30Hoe heet de vorm van type III-allergie waarbij de complexen in het weefsel zelf ontstaan?
Arthus-reactie
Bij de andere vorm van type III worden de antigeen-antistofcomplexen in de bloedbaan gevormd en slaan ze daarna pas neer in het weefsel.