Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Begin 1986 ging het ruimteveer Challenger kort na de lancering verloren. Niemand aan boord overleefde het ongeluk, dat live door een groot publiek werd gevolgd. Deze quiz gaat over de oorzaak van de ramp, het verloop van de laatste vlucht en het onderzoek dat volgde. Ook de voorgeschiedenis van het ruimteveer komt aan bod, inclusief de Nederlandse astronaut die ermee vloog. Speel de vragen meteen of print ze uit voor een quizavond.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoeveel astronauten kwamen om bij de ramp met het ruimteveer Challenger?
7
Niemand aan boord overleefde het ongeluk; de stoffelijke resten werden naderhand op de oceaanbodem teruggevonden en geborgen.
Q 02In welke maand van 1986 vond de ramp met het ruimteveer Challenger plaats?
Januari
Het toestel werd onder grote publieke belangstelling gelanceerd; ruim een minuut na de start ging het mis.
Q 03Welk defect onderdeel van een stuwraket veroorzaakte de ramp met de Challenger?
O-ring
Het onderdeel vormde de buitenste afdichting tussen het onderste deel en de rest van de stuwraket.
Q 04Vanaf welke locatie werd ruimteveer Challenger voor zijn laatste vlucht gelanceerd?
Kennedy Space Center
De lancering trok grote publieke belangstelling, waardoor veel mensen het ongeluk zagen gebeuren.
Q 05Welke president stelde de officiële onderzoekscommissie naar de Challenger-ramp in?
Ronald Reagan
De commissie concludeerde dat de brandstoffen in een grote wolk zeer snel verbrandden, maar dat van explosieve verbranding geen sprake was.
Q 06Welke spaceshuttle vloog als eerste in de ruimte, nog vóór de Challenger?
Columbia
De Challenger volgde als tweede ruimteveer dat daadwerkelijk de ruimte bereikte.
Q 07Van de bodem van welke zee werden wrakstukken van de Challenger geborgen?
Atlantische Oceaan
Een groot deel van de stuwraketten en van het ruimteveer zelf werd opgehaald ten behoeve van het onderzoek.
Q 08Welke oud-astronaut was lid van de commissie-Rogers, die de Challenger-ramp onderzocht?
Neil Armstrong
De commissie hoorde getuigen van zowel binnen als buiten het Amerikaanse ruimtevaartprogramma.
Q 09Hoeveel seconden na de lancering viel ruimteveer Challenger in 1986 uit elkaar?
73
Het ruimteveer had op dat moment net een smalle luchtlaag met extreme windsnelheden achter de rug.
Q 10Welk onderdeel van de Challenger bezweek doordat er hete gassen tegenaan lekten?
Externe brandstoftank
De hete gassen raakten de onderzijde, waarna vrijwel de hele inhoud verloren ging.
Q 11Uit welk deel van de Challenger lekten vrijwel meteen na de start hete gassen en brandstof?
Rechterstuwraket
Het lek ontstond bij een afdichting tussen het onderste deel en de rest van de raket.
Q 12De hoeveelste vlucht van ruimteveer Challenger eindigde in 1986 in een ramp?
Tiende
Alle eerdere missies van het ruimteveer waren succesvol verlopen.
Q 13Als wat was ruimteveer Challenger oorspronkelijk gebouwd?
Testobject
Het doel was de sterkte van de mechanische constructie te beproeven.
Q 14Wie demonstreerde tijdens een hoorzitting de oorzaak van de ramp met de Challenger?
Q 21Hoelang na de Challenger-ramp vond de volgende lancering van een spaceshuttle plaats?
Twee jaar en acht maanden
In de tussentijd werd de constructie van de stuwraketten gewijzigd en de organisatie van het programma aangepast.
Q 22Welk metaal zat in de brandstof van de stuwraketten van de Challenger voor extra vermogen?
Aluminium
Bij het verbranden van dit metaal bleven vaste resten achter, die een rol speelden in het verloop van de ramp.
Q 23Welke vloeibare stof bevatte de tank waarin een andere tank van de Challenger werd gedreven?
Zuurstof
Ook deze tank bezweek, waarna de vrijgekomen brandstoffen in een grote wolk verbrandden.
Richard Feynman
Hij presenteerde bovendien een minderheidsstandpunt, los van de rest van de commissie.
Q 15Wat werd behalve het ongeluk zelf ook onderzocht na de ramp met de Challenger?
Management van het shuttleprogramma
Het onderzoek was uitgebreid: er werden wrakstukken geborgen, beelden bestudeerd en getuigen gehoord.
Q 16Wanneer werden de resten van de cockpit van de Challenger op de oceaanbodem gevonden?
Enkele weken later
Ook de resten van de bemanning lagen daar; alles werd vervolgens geborgen.
Q 17Van welk verschijnsel geldt het besluit om de Challenger te lanceren als bekend voorbeeld?
Groepsdenken
Het gaat daarbij om de besluitvorming die aan de lancering voorafging, niet om de techniek zelf.
Q 18Welke vloeibare stof zat in de tank van de Challenger die vrijwel zijn hele inhoud verloor?
Waterstof
De tank bezweek en werd met grote kracht in een tweede tank gedreven, die daardoor ook kapotging.
Q 19In welk jaar werd ruimteveer Challenger voor het eerst gelanceerd?
1983
Het aangepaste toestel was een jaar eerder bij NASA afgeleverd.
Q 20Hoeveel graden Celsius was het bij de lancering van de Challenger op de dag van de ramp?
2
De afdichting van de stuwraket bleek niet bestand tegen zo'n lage temperatuur.
Q 24Wat dichtte kort na de start tijdelijk de scheur in de stuwraket van de Challenger?
Slakken
Ze ontstonden als restproduct bij het verbranden van de brandstof en kwamen in de scheur terecht.
Q 25Waardoor ging het lek in de stuwraket van de Challenger tijdens de vlucht weer open?
Grote windkrachten
Daarna begonnen opnieuw hete gassen en brandstof te lekken en werd de scheur groter.
Q 26Waardoor werden de vrijgekomen brandstoffen van de Challenger ontstoken?
Uitlaatgassen van de stuwraketten
Er kwamen enorme hoeveelheden brandstof tegelijk vrij, waarna een zeer snelle verbranding volgde.
Q 27Waarvoor werd bij het ontwerp van de spaceshuttle zo extreem gekozen dat elk onderdeel telde?
Gewichtreductie
Daardoor was elk onderdeel essentieel geworden voor de sterkte van de hele shuttle.
Q 28In welk jaar viel het besluit om de Challenger om te bouwen tot ruimtewaardige spaceshuttle?
1979
NASA wilde het hele project niet laten afhangen van één enkel ruimtevaartuig.
Q 29Wat moest de speciaal gebouwde testshuttle, de latere Challenger, verifiëren?
Theoretische sterkteberekeningen
Daarvoor zou het toestel aan de meest extreme mechanische belastingen worden blootgesteld.
Q 30Welke windsnelheid in km/u trof de Challenger in een smalle luchtlaag tijdens de fatale vlucht?
300
Het ruimteveer bereikte deze smalle luchtlaag nog geen minuut na de lancering.