Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Een pasgeborene kan vrijwel niets, maar beschikt wel over een verrassende set reflexen: zoeken, zuigen, grijpen en zelfs zwemmen. Die uitrusting helpt de baby de eerste maanden door, terwijl de hersenen een enorme groeispurt maken. Deze quiz gaat over voeding, slaap, verzorging en de reflexen van baby's, en over meerlingen: hoe eeneiige en meereiige tweelingen ontstaan en hoe vaak ze voorkomen. Ook de Nederlandse en Vlaamse praktijk komt voorbij, van de apgarscore en de hielprik tot de adviezen over borstvoeding.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke levensfase volgt direct op die van baby?
Peuter
Ook een foetus, een ongeboren kind in de baarmoeder, wordt in het dagelijks taalgebruik vaak al een baby genoemd.
Q 02Welk eerste spelletje kan een baby een paar maanden na zijn eerste lach al spelen?
Kiekeboe
De interactie is in het begin vrij eenzijdig: een baby kan de ouder nog maar weinig respons geven.
Q 03Hoe heet de test waarmee pasgeborenen na enkele dagen op aangeboren ziekten worden gescreend?
Hielprik
In Nederland en België hoort die screening bij de standaardzorg, net als het onderzoek van de lichaamsfuncties direct na de geboorte.
Q 04Op welke melk is kunstmatige zuigelingenvoeding gebaseerd?
Koemelk
De toevoegingen worden zo veel mogelijk afgestemd op de verhoudingen in moedermelk; er bestaan aparte varianten voor prematuren en baby's met allergieën.
Q 05Hoe wordt een baby van dertig dagen tot één jaar oud genoemd?
Zuigeling
In tegenstelling tot de jongen van de meeste gewervelde dieren is een mensenbaby in die periode tot vrijwel niets in staat.
Q 06Welke deskundige laat men meekijken bij borstvoedingsproblemen zoals tepelkloven?
Lactatiekundige
Tepelkloven ontstaan vaak doordat de baby niet goed wordt aangelegd; borstvoeding is natuurlijk, maar moet door moeder en kind geleerd worden.
Q 07Welke reflex laat een baby peddelen en trappelen zodra hij met het gezicht omlaag in water ligt?
Zwemreflex
Onder water houden baby's bovendien uit zichzelf hun adem in.
Q 08Met welke tussenpoos heeft een pasgeboren baby doorgaans een voeding nodig?
2 à 3 uur
Dat komt neer op 8 tot 12 voedingen per etmaal; bij een baby van twee maanden zijn 6 tot 8 voedingen per etmaal al voldoende.
Q 09Met welke score worden de lichaamsfuncties van een pasgeborene direct na de geboorte getest?
Apgarscore
Na enkele dagen volgt nog een test op aangeboren ziekten die bij snelle behandeling of met een dieet een betere levensverwachting geven.
Q 10Op welke leeftijd begint een baby te lachen als een bekend gezicht verschijnt?
Zes weken
Dat spontane lachen naar de verzorgers is belangrijk voor de overleving: de baby bindt zo zijn ouders aan zich.
Q 11Welk gezondheidsvoordeel heeft borstvoeding geven voor de moeder zelf?
Lagere kans op borstkanker
Ook de baarmoeder herstelt sneller na de bevalling; bij het kind wordt bij langdurige borstvoeding een lichte stijging van het IQ vastgesteld.
Q 12Hoe lang raadt de WHO aan om een baby exclusief borstvoeding te geven?
Zes maanden
Veel vrouwen in de westerse wereld stoppen eerder en stappen over op kunstmatige zuigelingenvoeding, die in Nederland en België deels alleen bij de apotheek te krijgen is.
Q 13Bij welke reflex doet een baby bij een plotselinge beweging zijn armen wijd open en sluit ze weer?
Mororeflex
Q 21Wat ontwikkelt een kind door de loopreflex elke dag te oefenen?
Sterkere beenspieren
Neurologisch is dit een blijvende reflex, maar hij vergt zoveel spierkracht dat hij alleen zichtbaar blijft bij dagelijkse oefening.
Q 22Hoeveel wegen de hersenen van een mens ongeveer bij de geboorte?
350 gram
Dat is zo'n 30% van het volwassen hersengewicht; juist die onrijpheid geeft een kind de kans zich flexibel te ontwikkelen.
Q 23Vanaf welke leeftijd wordt aangeraden een baby afgekolfde melk uit een flesje te geven?
Vier tot zes weken
Het drinken aan de borst moet eerst goed onder de knie zijn; daarna kan de moeder uitstapjes maken of werken en gekolfde melk achterlaten.
Ook een hard geluid of een lichtflits kan de reactie uitlokken; ze doet denken aan een jong aapje dat zich vastgrijpt aan de moeder.
Q 14Hoe vaak per dag moet een baby die nog niet zindelijk is minstens een schone luier krijgen?
Vier tot zes keer
Bij te weinig verschonen ontstaat sneller luieruitslag; een speciale zalf in de huidplooien of talkpoeder helpt huidirritatie te vermijden.
Q 15Welke term gebruikt men voor een eeneiige meerling?
Monozygoot
Combinaties komen ook voor, zoals een twee-eiige drieling; meereiige meerlingen lijken gemiddeld evenveel op elkaar als gewone broers en zussen.
Q 16Tot welke leeftijd wordt een pasgeboren baby een neonaat of boreling genoemd?
30 dagen
Neonatus is Latijn voor nieuwgeborene; de term geldt ook zolang het kind op een neonatale afdeling verblijft.
Q 17Hoe lang kan een baby zijn relatief grote hoofd nog niet zelf rechtop houden?
Twee maanden
De grijpreflex is wel sterk genoeg om een baby aan zijn twee handjes op te tillen, maar dan moet op het hoofd worden gelet.
Q 18Welke reflex laat een baby het hoofd draaien en de mond openen als zijn wang wordt aangeraakt?
Zoekreflex
Dankzij deze reactie, ook snuffelreflex genoemd, vindt een baby snel de tepel van de borst van zijn moeder.
Q 19Welk dier heeft bij de geboorte al 65% van zijn volwassen hersengewicht?
Chimpansee
Een mensenkind komt met ongeveer 30% van het volwassen hersengewicht ter wereld en maakt in het eerste levensjaar een grote ontwikkeling door.
Q 20Welke reflex richt de grote teen op als men over de buitenrand van de voetzool strijkt?
Babinskireflex
De andere tenen spreiden zich daarbij; de reactie verdwijnt maar heel geleidelijk en de functie ervan is onbekend.
Q 24Waar in de hersenen hebben de primitieve reflexen van een baby hun oorsprong?
Hersenstam
Het zijn vlucht- en overlevingsreflexen die zich al in de baarmoeder ontwikkelen en nodig zijn om de eerste maanden te overleven.
Q 25Wat houdt de Rapley-methode bij het bijvoeden van een baby in?
Zacht fruit en groente in stukjes aanbieden
Ook zonder tanden kan een baby van een half jaar zacht fruit en groenten al met de kaken vermalen; meestal begint men met fruit, groente en pap.
Q 26Hoeveel toestanden onderscheidt Heinz Prechtl waarin een baby zich kan bevinden?
Vijf
De reeks loopt van rustige slaap via actieve droomslaap en de passieve en alerte waaktoestand tot huilen.
Q 27Welke reflex zorgt dat een baby langdurig knippert na tikjes op het voorhoofd boven de neusrug?
Glabellareflex
Een verwante reactie is de palmomentale reflex: strijken over de duimmuis laat de kinspieren aan dezelfde kant samentrekken.
Q 28Welke Duitse naam gaf de neuroloog Moro aan de primaire schrikreflex?
Umklammerungsreflex
De naam verwijst naar het vastklampen: bij apen vormen schrik- en grijpreactie bij gevaar één functionele eenheid.
Q 29Bij welke reflex gaat een baby plassen als men langs beide zijden van de wervelkolom strijkt?
Pulgar Marx-reflex
Normaal wordt deze reactie tussen de drie en negen maanden geremd; blijft ze bestaan, dan zit een kind lastig stil en plast het vaker in bed.