Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Borstkanker is de meest voorkomende soort kanker bij vrouwen. Toch weten veel mensen weinig over de risicofactoren, de eerste signalen en wat er na een diagnose gebeurt. Deze quiz loopt langs erfelijkheid en leefstijl, zelfonderzoek en bevolkingsonderzoek, de soorten tumoren en de behandeling: van operatie en bestraling tot hormoontherapie en doelgerichte medicijnen. De vragen lopen op van algemene kennis tot vragen voor wie zich echt in het onderwerp heeft verdiept.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke medische naam heeft borstkanker?
Mammacarcinoom
De ziekte gaat uit van het melkklierweefsel in de borst en is de meest voorkomende soort kanker bij vrouwen.
Q 02Wat is meestal de eerste klacht bij borstkanker?
Voelbare knobbel
Pijn doet het meestal niet. Soms komt er vocht uit de tepel of trekt een tepel naar binnen die dat eerder niet deed.
Q 03Welke organisatie richt zich onder meer op de begeleiding van (ex-)borstkankerpatiënten?
Pink Ribbon
De organisatie steunt projecten die psychosociale zorg bieden aan patiënten en hun omgeving.
Q 04Hoe heet een röntgenfoto van de borsten?
Mammogram
Met zo'n foto probeert het bevolkingsonderzoek borstkanker in een zo vroeg mogelijk stadium op te sporen.
Q 05Welke zorgverlener ondersteunt borstkankerpatiënten bij diagnose, behandeling en nazorg?
Borstverpleegkundige
Zij maakt deel uit van het multidisciplinair behandelteam; frequent contact met de patiënt kan de therapietrouw bevorderen.
Q 06Welk genotmiddel verhoogt de androgeen- en oestrogeenniveaus in het bloed?
Alcohol
Hoe meer ervan wordt geconsumeerd, hoe hoger het risico op borstkanker.
Q 07Naar welke vrucht is de huidverandering genoemd die plots op borstkanker kan wijzen?
Sinaasappel
Ook een zweertje op de borst of bij de tepel kan een eerste teken van de ziekte zijn.
Q 08Welk weefsel bezitten ook mannen, waardoor zij borstkanker kunnen krijgen?
Borstklierweefsel
Bij mannen is de ziekte zeldzaam: de kans dat een man haar ontwikkelt is ongeveer 1 op 100.000 per jaar.
Q 09Welke behandeling van de geopereerde borst volgt meestal op een borstkankeroperatie?
Bestraling
Radiotherapie verkleint de kans dat de tumor in de borst terugkomt.
Q 10Hoe heet de borstsparende operatie waarbij alleen de tumor en wat weefsel eromheen weggaat?
Lumpectomie
Die keuze is er meestal bij kleinere tumoren; bij grotere tumoren moet soms de hele borst verwijderd worden.
Q 11Hoe heet de lymfeklier waarop het tumorgebied in de borst direct draineert?
Schildwachtklier
Deze klier wordt verwijderd en nog tijdens de ingreep onderzocht. Is hij niet aangedaan, dan hoeven de klieren erachter niet weg.
Q 12Welke werkomstandigheid hing in een meta-analyse uit 2005 samen met meer borstkanker?
Nachtwerk en ploegendienst
Deze risicofactor wordt aangeduid als ontregelde slaap.
Q 13Wat betekent de medische term menarche?
Eerste menstruatie
Wie op haar twaalfde of jonger voor het eerst ongesteld wordt, loopt meer risico op borstkanker.
Q 21Wanneer in de cyclus werd vrouwen vroeger aangeraden hun borsten zelf te onderzoeken?
Een week na de menstruatie
Vóór de menstruatie kunnen borsten enigszins gezwollen en pijnlijk zijn.
Q 22Op welk nadeel hebben vrouwen die regelmatig hun borsten zelf onderzoeken meer kans?
Onnodige ingrepen
Zij voelen soms te veel, worden daardoor onnodig ongerust en zoeken medische hulp.
Q 23Welke soort borstkanker komt met 85% het meest voor?
Invasief ductaal carcinoom
Zeldzamere soorten zijn onder meer de ziekte van Paget en de phyllodes tumor.
Q 14Voor welk hormoon naast oestrogeen heeft een hormoongevoelige borsttumor receptoren?
Progesteron
Bij zo'n tumor kan het onderdrukken van de vrouwelijke hormonen de groei remmen; daarvoor bestaan medicijnen.
Q 15Welke organen kunnen naast de borsten preventief verwijderd worden bij erfelijk risico?
Eierstokken
Een andere mogelijkheid is de borsten regelmatig te controleren met MRI-scans of mammografie.
Q 16Welke behandeling van overgangsklachten verhoogt na ruim vier jaar het borstkankerrisico?
Hormoonvervangingstherapie
Het risico stijgt dan met 20-40%, en bij een preparaat met oestrogeen en een progestageen nog veel meer.
Q 17Hoeveel groter is de kans op borstkanker als één eerstegraads verwant de ziekte heeft?
Tweemaal
Eerstegraads verwanten zijn meestal de moeder, een zus of een dochter; de kans stijgt van circa 10% naar circa 20%.
Q 18Wat doet zelfonderzoek van de borsten met de kans om aan borstkanker te overlijden?
Verkleint die niet
Vrouwen ontdekken afwijkingen meestal vanzelf, bij het douchen, insmeren of voor de spiegel staan.
Q 19Wanneer wordt neo-adjuvante chemotherapie bij borstkanker gegeven?
Vóór de operatie
Het doel is de tumor kleiner te maken, bijvoorbeeld als die te groot is of in de borstwand is ingegroeid.
Q 20Welk medicijn tegen borstkanker is een partiële oestrogeenantagonist?
Tamoxifen
Het middel werkt remmend bij borstkanker, maar stimulerend op endometrium, lipiden en bot.
Q 24Met welk soort onderzoek is het erfelijke aandeel bij borstkanker op 27% geschat?
Tweelingonderzoek
Toch komt de ziekte maar bij ongeveer 15% van alle patiënten in de familie voor.
Q 25Welke TNM-code staat voor vastgestelde uitzaaiingen elders in het lichaam?
M1
Het M-gedeelte van de classificatie gaat over eventuele metastasen op afstand.
Q 26Wat plaatst de radioloog standaard om een borsttumor tijdens de operatie terug te vinden?
Metalen draad
Nieuwere technieken gebruiken een marker die op basis van radio-activiteit of magnetisme gelokaliseerd kan worden.
Q 27Welke monoklonale antistof tegen borstkanker is gericht op de Her2/neu-receptor?
Trastuzumab
Het middel, ook bekend als Herceptin, is een eiwit en geldt als immunotherapie.
Q 28Hoe heet het verwijderen van alle lymfeklieren uit de oksel bij borstkanker?
Okseltoilet
Het gaat om 10 à 20 klieren; de ingreep volgt ook als er al vooraf een zeer groot vermoeden is dat ze zijn aangetast.
Q 29Op welk chromosoom ligt het borstkankergen BRCA1?
17
BRCA2 ligt op chromosoom 13. Niet alle oorzaken van erfelijke borstkanker zijn al gevonden.
Q 30Welk syndroom, gelinkt aan borstkanker, hoort bij mutaties in het gen P53?
Li-Fraumeni
Zulke mutaties zijn zeer zeldzaam en worden bijna nooit gevonden in families zonder andere kenmerken van het syndroom.