Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Carl Linnaeus, later Carl von Linné, was een Zweeds arts, plantkundige en zoöloog. Met ‘Species plantarum’ en ‘Systema naturae’ legde hij de basis voor de wetenschappelijke namen van planten en dieren. Deze quizvragen gaan over zijn jeugd in Småland, zijn jaren in Nederland bij de bankier George Clifford en zijn latere leven in Uppsala. Ook zijn indeling van de natuur, zijn studenten die de wereld over reisden en alles wat naar hem is vernoemd komen aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk natuurrijk onderscheidde Linnaeus in ‘Systema naturae’ naast planten en dieren?
Mineralen
Het dierenrijk verdeelde hij daarbij in zes klassen, van viervoeters tot wormen.
Q 02Op welk hemellichaam ligt een krater die de naam Linné draagt?
Maan
De naam werd gegeven door Johann Heinrich von Mädler.
Q 03Naar welke boom bij het geboortehuis van zijn vader is de familienaam Linnaeus genoemd?
Linde
Vader Nils had, zoals toen gebruikelijk, geen familienaam; hij verlatijnste de naam van de boom toen hij zich als student moest inschrijven.
Q 04Welke dieren verplaatste Linnaeus in 1758 van de vissen naar een andere klasse?
Walvissen
Het deel over de dieren was in die uitgave uitgegroeid tot 824 pagina's in octavoformaat.
Q 05Welk beroep had Nils, de vader van Carl Linnaeus?
Dominee
Hij wilde dat zijn zoon theologie ging studeren, maar Carl had weinig belangstelling voor die opleiding.
Q 06Welke auteursaanduiding staat achter de naam van planten die Linnaeus benoemde?
L.
Linnaeus is de enige auteur wiens naam tot slechts één letter wordt afgekort.
Q 07In welke stad bevindt zich het grootste deel van wat over is van Linnaeus' herbarium?
Londen
Een deel van het herbarium ging na zijn dood verloren door schimmels en vraat door muizen.
Q 08Aan welke Nederlandse universiteit behaalde Linnaeus op 23 juni 1735 zijn doctorstitel?
Harderwijk
Het proefschrift, ‘Hypothesis nova de febrium intermittentium causa’, had hij al eerder in Zweden geschreven.
Q 09Welke student van Linnaeus vergezelde James Cook op diens eerste reis rond de wereld?
Daniel Solander
Een andere student, Anders Sparrman, voer mee op Cooks tweede reis en bezocht ook West-Afrika.
Q 10Uit hoeveel genummerde onderdelen bestaat Linnaeus' ‘Philosophia botanica’?
365
Dat aantal komt waarschijnlijk niet toevallig overeen met het aantal dagen in een jaar; elk onderdeel begint met een aforisme.
Q 11In welke plaats lag de Hartekamp, het landgoed waar Linnaeus voor George Clifford werkte?
Heemstede
Clifford verzamelde er exotische planten in zijn oranjerie en tuin; het landgoed was zijn zomerverblijf.
Q 12In welk jaar verscheen de eerste druk van ‘Species plantarum’ van Linnaeus?
1753
Het is het eerste werk waarin de binominale nomenclatuur systematisch is doorgevoerd.
Q 13In welk jaar werd Carl Linnaeus in de adelstand verheven?
1761
Sindsdien heette hij Carl von Linné, in gelatiniseerde vorm Carolus a Linné.
Q 14Naar welke Zweedse koning werd Carl Linnaeus vermoedelijk vernoemd?
Q 21Hoeveel dagen duurde de hele promotieprocedure van Linnaeus in Nederland?
6
Drie van die dagen gingen op aan het drukken van het proefschrift.
Q 22Welke Latijnse naam gaf Linnaeus aan zijn idee voor een bloemenklok?
Horologium florae
Zelf legde hij zo'n tuin nooit aan, maar hij gaf wel een hele lijst van bruikbare planten.
Q 23In hoeveel klassen deelde Linnaeus de planten in op grond van het aantal meeldraden?
24
Die klassen verdeelde hij verder in orden, op basis van het aantal stijlen.
Q 24In welke ongenummerde klasse behandelde Linnaeus in 1735 monsters en fabeldieren?
Karel XII
Hij werd in 1707 geboren in Råshult als zoon van Nils Ingemarsson Linnaeus en Christina Brodersonia.
Q 15In de traditionele klederdracht van welk volk liet Linnaeus zich graag portretteren?
Samen
Het was een allegaartje van diverse kledingstukken, waarmee hij zijn imago als doorgewinterd wereldreiziger cultiveerde.
Q 16Welke geleerde stelde George Clifford voor om Linnaeus als lijfarts in dienst te nemen?
Boerhaave
Naast lijfarts werd Linnaeus ook hortulanus, met een gage en het gebruik van Cliffords uitgebreide tuin en bibliotheek.
Q 17Onder welke naam is het zomerverblijf van Linnaeus bij Uppsala nu een museum?
Hammarby
Linnaeus kocht de boerderij in 1758 en bracht er zijn kostbare collecties onder.
Q 18Hoeveel soorten planten benoemde en classificeerde Linnaeus tijdens zijn leven ongeveer?
9000
Het mogelijke typemateriaal bij die namen is in kaart gebracht door Charlie Jarvis van het Natural History Museum.
Q 19Wie verzorgde en betaalde deels de uitgave van de eerste druk van ‘Systema naturae’?
Gronovius
Linnaeus had zelf geen geld om het werk te laten drukken; de uitgever was onder de indruk van zijn systematische manier van classificeren.
Q 20Wat kreeg elke soort in ‘Species plantarum’ naast een geslachtsnaam?
Toenaam
Dat gold ook voor geslachten met maar één soort: een op het oog eenvoudige, maar in de praktijk revolutionaire verandering.
Paradoxa
Onder de klasse Wormen vielen in die indeling alle overige ongewervelden, onder Insecten de geleedpotigen.
Q 25Hoeveel pagina's telde de eerste druk van ‘Systema naturae’ uit 1735?
12
De pagina's hadden dubbel folioformaat; de uitgave van 1758 was in octavoformaat en vele malen dikker.
Q 26Welke docent overreedde de vader van Linnaeus om Carl geneeskunde te laten studeren?
Rothman
De meeste andere docenten van het Växjö Gymnasium meldden zijn vader juist dat Carl wel nooit een geleerde zou worden.
Q 27Hoeveel centimeter hoog is de dunne stengel van het Linnaeusklokje ongeveer?
10
Het laagblijvende plantje draagt twee kleine bloemen en is in Nederland zeer zeldzaam.
Q 28Welke botanicus definieerde in 1694 als eerste duidelijk het concept genus?
Tournefort
Hij beschreef 700 geslachten; Linnaeus bouwde op dat concept voort, maar pakte de beschrijving heel anders aan.
Q 29Welke Schotse arts droeg financieel bij aan de publicatie van ‘Systema naturae’?
Isaac Lawson
Het werk verscheen in Leiden, waar Linnaeus na zijn promotie naartoe was gereisd.
Q 30Bij welke geleerde was Linnaeus in Oxford te gast tijdens zijn reis naar Engeland?
Dillenius
In de Engelse hoofdstad bezocht hij tijdens dezelfde reis onder anderen Hans Sloane.