Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Titan is de grootste maan van Saturnus en de enige maan in het zonnestelsel met een dikke atmosfeer. Onder de nevel liggen duinen, rivieren en meren van vloeibaar methaan. Deze quiz gaat over de ontdekking door Christiaan Huygens, de bouw en het weer van de maan, de landing van de Huygens-sonde en de plannen voor nieuwe missies. De vragen lopen op van makkelijk tot pittig, met bij elk antwoord een korte uitleg.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welke kleur baden de hemel en het hele landschap op Titan?
Oranje
De nevel is zo dik dat de Zon alleen als heldere, bijna puntvormige lichtbron te zien is wanneer ze hoog aan de hemel staat.
Q 02Welke maan is als enige in het zonnestelsel groter dan Titan?
Ganymedes
Titan is wel de grootste maan van Saturnus en heeft een anderhalf keer zo grote diameter als de maan van de Aarde.
Q 03Titan is met een diameter van 5150 km groter dan welke planeet?
Mercurius
Toch heeft Titan maar half zoveel massa als die planeet, omdat de maan voor een groot deel uit ijs bestaat.
Q 04Welk gas maakt 98,4% uit van de stratosfeer van Titan?
Stikstof
Methaan komt op de tweede plaats: 1,6% op die hoogte en ongeveer 5% vlak bij de grond.
Q 05Welke ruimtevaartorganisatie ontwierp de maanlander Huygens, die op Titan neerkwam?
ESA
De lander reisde mee met de ruimtesonde Cassini, die jarenlang het hele stelsel van Saturnus in kaart bracht.
Q 06Hoeveel parachutes remden de Huygens-lander af tijdens de afdaling naar Titan?
Drie
Ze gingen in fases na elkaar open; de lander was met zo'n 6 km/s de bovenste lagen van de atmosfeer binnengekomen.
Q 07Welk meer op Titan is ongeveer zo groot als de Kaspische Zee?
Kraken Mare
De meren en zeeën van Titan liggen bij de polen en bestaan vermoedelijk uit vloeibaar methaan en ethaan.
Q 08Hoeveel aardse jaren duurt één Titanjaar?
30
Volgens simulaties keert de grote windcirculatie tussen de polen in de loop van zo'n jaar van draairichting om.
Q 09Naar welke planeten reisde Voyager 2 door, waardoor hij Titan niet van dichtbij zag?
Uranus en Neptunus
Voor Voyager 1 was een jaar eerder juist een koers gekozen die een optimale scheervlucht langs Titan mogelijk maakte.
Q 10Welk familielid van Christiaan Huygens bouwde de telescoop waarmee hij Titan ontdekte?
Broer
De telescoopbouwer heette Constantijn; de ontdekking van de maan dateert van 25 maart 1655.
Q 11Waardoor leek Titan tot 1980 de grootste maan van het zonnestelsel?
Dichte atmosfeer
De gaslaag leek een deel van de maan zelf; pas het bezoek van Voyager 1 maakte duidelijk hoe het werkelijk zat.
Q 12Hoeveel kilometer per uur kan de wind in de atmosfeer van Titan halen?
400
Er komen ook weersverschijnselen als onweer en regen voor, waardoor aan de polen meren en zeeën zijn ontstaan.
Q 13Wat mist Titan, waardoor de maan buiten Saturnus' magnetosfeer aan de zonnewind blootstaat?
Magnetisch veld
De zonnewind kan moleculen hoog in de atmosfeer ioniseren, waardoor ze aan de atmosfeer worden onttrokken.
Q 21Wat zouden hypothetische organismen in Titans methaanzeeën inademen in plaats van zuurstof?
Waterstof
Zulke organismen zouden dat gas verwerken met acetyleen in plaats van glucose en daarbij methaan uitademen.
Q 22Welke Latijnse naam gaf Christiaan Huygens aan de maan die nu Titan heet?
Saturni Luna
De naam betekent simpelweg Saturnusmaan; een eigen naam kreeg de maan pas bijna twee eeuwen later.
Q 23Welk proces drijft vermoedelijk het vulkanisme op Titan aan, net als op Aarde?
Radioactief verval
Het vloeibare water onder de ijskorst zou daarbij de rol kunnen spelen die magma op Aarde heeft.
Q 14Welke ruimtesonde bezocht in 1979 als eerste het stelsel van Saturnus?
Pioneer 11
De metingen van de sonde wezen uit dat Titan waarschijnlijk te koud is om aards leven mogelijk te maken.
Q 15Welke Engelsman gaf de grootste Saturnusmaan in 1847 de naam Titan?
John Herschel
Het oppervlak bleef ook daarna verborgen: de kennis over Titan komt vooral van ruimtesondes zoals de Voyagers en Cassini-Huygens.
Q 16Welke stof kan het water in Titans ondergrondse oceaan zelfs bij −19 °C vloeibaar houden?
Ammoniak
Volgens modellen ligt die oceaan onder een korst van ijs en is hij op zijn hoogst 200 km diep.
Q 17Welke astronoom toonde in 1944 methaan aan in de atmosfeer van Titan?
Gerard Kuiper
Hij gebruikte daarvoor een spectroscopische techniek; vóór het ruimtevaarttijdperk waren waarnemingen van Titan beperkt.
Q 18Welke ruimtetelescoop leverde in 1995 het eerste bewijs voor vloeibaar methaan op Titan?
Hubble
Pas in januari 2007 werd definitief bevestigd dat er bij de noordpool grote meren van methaan met kanalen liggen.
Q 19Met welk moment op Aarde is het daglicht op het oppervlak van Titan te vergelijken?
Tien minuten na zonsondergang
Staat de Zon niet dicht bij het zenit, dan onttrekt de nevel haar zelfs helemaal aan het zicht.
Q 20Hoe lopen de constante winden die de duinen op Titan hun langgerekte vorm gaven?
West naar oost
De duinen worden tot 330 meter hoog; ook variabele getijdenwinden, opgewekt door Saturnus, bepalen mee hoe ze eruitzien.
Q 24Ruim hoeveel minuten stuurde Huygens na de landing op Titan nog data naar Cassini?
72
Daarna verbrak de baanbeweging van Cassini het contact met de lander.
Q 25Welke kleine, onregelmatige Saturnusmaan zit met Titan gevangen in een 3:4 baanresonantie?
Hyperion
Het maantje is waarschijnlijk al in een stabiele baan gevormd, terwijl Titan andere objecten die te dichtbij kwamen uit hun baan stootte.
Q 26Welk edelgas in Titans atmosfeer verraadt waaruit de lava van de ijsvulkanen bestaat?
Argon
Op Titan is die lava vermoedelijk geen gesmolten gesteente, maar een ijskoud waterig mengsel.
Q 27In welk soort circulatiecel wentelt de atmosfeer van Titan vermoedelijk in haar geheel rond?
Hadleycel
Eén zo'n cel is alleen mogelijk op een traag roterende wereld, waar de corioliskracht verwaarloosbaar is.
Q 28Hoe heet het 440 km brede inslagbassin met veel ringen op Titan?
Menrva
Inslagkraters zijn op Titan zeldzaam; erosie en cryovulkanisme wissen ze uit of vullen ze op met nieuw materiaal.
Q 29Welke missie groeide uit het project dat de voorkeur kreeg boven de Titan-missie TSSM?
Europa Clipper
De Titan Saturn System Mission, met onder meer een ballon die maandenlang in de atmosfeer zou zweven, kwam nooit verder dan de conceptfase.
Q 30Welke speciale kalender bestaat er om de tijd op Titan bij te houden?
Darische kalender
Een eigen tijdrekening is geen overbodige luxe: één omloop van Titan rond Saturnus duurt 15 dagen en 22 uur.