Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Chiropraxie is een alternatieve geneeswijze die zich richt op het bewegingsapparaat en vooral op de wervelkolom. Grondlegger Daniel David Palmer ontwikkelde de methode eind 19e eeuw in de Verenigde Staten. Deze quiz behandelt de oorsprong en filosofie van de chiropraxie, de strijd om wettelijke erkenning in de VS en Europa, en de verschillen tussen 'straights' en 'mixers'. Ook het wetenschappelijke debat over effectiviteit en de risico's van nekmanipulatie komt aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk orgaan wordt door de wervelkolom beschermd?
Ruggenmerg
Volgens Palmer veroorzaken functiestoornissen in de wervelkolom storingen in de doorstroming van zenuwimpulsen naar organen en weefsels.
Q 02Welk stelsel bestuurt volgens de chiropraxie alle processen in het lichaam?
Zenuwstelsel
Gaat er iets fout, dan zoekt de chiropraxie de oorzaak daar; de afwijkingen kunnen mechanisch zijn, maar ook systemisch zoals astma of gehooraandoeningen.
Q 03Voor welke klacht vonden vergelijkende studies mogelijk wél een effect van chiropraxie?
Rugpijn
Voor vrijwel alle andere aandoeningen vonden de studies geen bewijs, en manipulatie van de wervelkolom bleek geen effectieve behandeling.
Q 04Als wat wordt chiropraxie aangemerkt omdat wetenschappelijk bewijs ervoor ontbreekt?
Pseudowetenschap
Er is bovendien onvoldoende informatie om de veiligheid van de behandelingen vast te stellen; bijwerkingen kunnen tot ernstige complicaties leiden.
Q 05In welk land is chiropraxie een vrij beroep dat niet officieel door de overheid wordt erkend?
Nederland
Het vak valt daar onder de noemer 'alternatieve of complementaire geneeskunde', terwijl buurland België de chiropractor wél als eerstelijnszorgverlener erkent.
Q 06Wat betekent het Griekse woord 'holos', waarvan holisme is afgeleid?
Geheel
Holistische therapieën zoals de chiropraxie richten zich op de mens in zijn totaliteit en niet op een afzonderlijke aandoening.
Q 07Wat behandelen chiropractors overal in het lichaam om mechanische problemen aan te pakken?
Gewrichten
Bij klachten met een neurologisch karakter, zoals tintelende vingers, richt de behandeling zich vooral op de wervelkolom.
Q 08Op de theorie van welke 'Vader van de geneeskunde' baseerde D.D. Palmer zijn leer?
Hippocrates
Deze Griekse arts stelde al dat de oorzaak van ziekten in de wervelkolom gezocht kan worden, een idee dat Palmer overnam.
Q 09Waarvan maakt de chiropraxie sinds haar ontstaan bewust geen gebruik?
Medicijnen
Ook operatieve ingrepen en bestraling blijven achterwege; de grondlegger wilde deze middelen uitdrukkelijk niet inzetten.
Q 10Welke organisatie publiceerde in 2005 richtlijnen voor de basisopleiding chiropraxie?
Wereldgezondheidsorganisatie
De richtlijnen gingen ook over veiligheidsvoorschriften voor de praktijk, in een tijd dat het vak in zo'n 40 nationale jurisdicties gereguleerd was.
Q 11Hoe heetten de chiropractors die naast manuele behandeling ook andere therapievormen gebruikten?
Mixers
Deze stroming gaf naast de behandeling ook voedingsadviezen en fysiotherapeutische instructies zoals oefeningen en massage.
Q 12In welk land werd Daniel David Palmer, de grondlegger van de chiropraxie, geboren?
Canada
Palmer leefde van 1844 tot 1913 en baseerde zijn theorie op het idee dat de oorzaak van ziekten in de wervelkolom te vinden is.
Q 13Met welke aanvaarde theorie botst het idee dat een ruggengraatafwijking ziekte veroorzaakt?
Kiemtheorie
Die theorie schrijft infectieziekten toe aan micro-organismen en vormt de basis van de moderne geneeskunde.
Q 21In welk jaar stelde D.D. Palmer zijn filosofie en geneeswijze op schrift?
1895
Twee jaar later opende hij zijn eigen school om de methode aan leerlingen te onderwijzen.
Q 22In welk jaar werd D.D. Palmer veroordeeld voor het onwettig uitoefenen van de geneeskunde?
1906
Rond 1900 was in de VS bij wet vastgelegd dat wie de geneeskunde beoefende een artsendiploma moest bezitten; Palmer had geen relevante opleiding.
Q 23In welke stad stichtte B.J. Palmer na de dood van zijn vader het Palmer College?
Davenport
De basisfilosofie van de school was dat alleen manuele behandeling van de wervelkolom, zonder andere therapievormen, afdoende was.
Q 14Na arts en welk ander beroep is chiropractor in de VS het grootste medische beroep?
Tandarts
Die positie dankt het vak aan het grote aantal beoefenaars in de Verenigde Staten.
Q 15Nieuwe inzichten in welk vakgebied wekten in de 19e eeuw belangstelling voor manuele therapie?
Neurologie
In de Verenigde Staten werden deze therapieën aanvankelijk vooral buiten de reguliere geneeskunde toegepast, en zo kon de chiropraxie ontstaan.
Q 16In welke Amerikaanse staat richtte Palmer in 1897 de 'Palmer school of chiropractic' op?
Iowa
Leerlingen van D.D. Palmer stichtten later hun eigen scholen, waarna het vak zich in verschillende stromingen opsplitste.
Q 17Met welke leus positioneerde de chiropraxie zich tegenover de medische professie?
‘Separate, but equal’
Daarmee verwierp de beroepsgroep alternatieven zoals behandelen onder supervisie van een arts of opname in de medische professie, zoals de osteopaten deden.
Q 18Hoe noemt de chiropraxie de disfuncties die ze met mechanische impulsen wil opheffen?
Subluxaties
De nadruk ligt op de manuele handeling, inclusief correcties van de ruggenwervels, waardoor de wervelkolom zijn normale functie zou terugkrijgen.
Q 19Door wie werd D.D. Palmer enige tijd voor zijn dood overreden?
Zijn zoon
Het ongeluk zou sterk hebben bijgedragen aan zijn dood, al staat officieel een infectieziekte als doodsoorzaak geboekt.
Q 20In welk jaar ontstond het beroep van chiropractor in de Verenigde Staten?
1892
Chiropractors vormen in de VS tegenwoordig de grootste groep binnen de alternatieve geneeskunde.
Q 24In hoeveel van de 48 Amerikaanse staten was chiropraxie in 1920 juridisch erkend?
24
Tientallen Colleges of Chiropractic gaven op dat moment al onderwijs in het vak.
Q 25Wat was officieel de doodsoorzaak van D.D. Palmer?
Buiktyfus
Kort voor zijn dood was hij aangereden door een familielid, wat volgens de overlevering sterk aan zijn overlijden bijdroeg.
Q 26In welke Amerikaanse staat werd chiropraxie in 1913 voor het eerst gelegaliseerd?
Kansas
Na de veroordeling van Palmer richtte de chiropraxie zich steeds meer op wettelijke erkenning als medisch specialisme.
Q 27Meer dan hoeveel chiropractors waren in 1990 werkzaam in de Verenigde Staten?
45.000
Dat kwam neer op één chiropractor per 5.500 inwoners; de behandeling wordt er sinds 1974 ook door Medicaid en Medicare vergoed.
Q 28In welk jaar werd de International Chiropractors Association (ICA) opgericht?
1930
B.J. Palmer verenigde hierin de 'straights'; de andere stroming sloot zich aan bij de grotere American Chiropractic Association.
Q 29Welke staat gaf in 1974 als laatste in de VS chiropractors een wettelijke bevoegdheid?
Louisiana
Die erkenning betekent dat chiropractors in de VS zonder verwijzing van een arts zelfstandig patiënten mogen behandelen.
Q 30Hoeveel Colleges of Chiropractic vallen sinds 1974 onder het VS-ministerie van Onderwijs?
15
Datzelfde jaar kreeg de American Chiropractic Association de bevoegdheid om de colleges officieel te erkennen en de kwaliteit van de opleiding te controleren.