Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Eerste hulp bij ongevallen is hulp die leken kunnen bieden in afwachting van de ambulance: bloedingen stelpen, een bewusteloos slachtoffer in de stabiele zijligging leggen of een reanimatie starten. Deze quiz test wat je weet over de basisregels van het Oranje Kruis, de EHBO-koepels in Nederland en België, brandwonden, vergiftigingen en de allergische reactie. Ook de reanimatie komt uitgebreid aan bod: de richtlijnen van de Nederlandse Reanimatieraad, de werking van de AED en wat onderzoek zegt over de kans op succes.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk Europees alarmnummer bel je bij levensbedreigende letsels?
112
Voor niet-levensbedreigende letsels hoort het slachtoffer juist naar de huisarts, de huisartsenpost of de spoedeisende hulp van een ziekenhuis.
Q 02Hoelang moet je een brandwond minstens onder zacht stromend lauw water houden?
10 minuten
De slogan luidt: eerst water, de rest komt later; verwijder wel meteen loszittende kleding en leg na het koelen losjes steriele gaasjes aan.
Q 03Welke handgreep pas je toe als iemand zich ernstig verslikt?
Heimlich
Verstikking door slikken staat op de lijst van levensbedreigende stoornissen waarbij een EHBO'er direct moet handelen, nog vóór professionele hulp er is.
Q 04Naar welke kant moet je je hoofd buigen bij een bloedneus?
Voorover
Ga erbij zitten en knijp de neus daarna met duim en wijsvinger dicht; pas na een tijdje laat je voorzichtig weer los.
Q 05Welk nummer van de Bee Gees geeft het juiste ritme aan voor hartmassage?
Stayin' Alive
Een effectieve hartmassage is zwaar werk: de borstkas moet krachtig en ritmisch worden ingedrukt, ondersteund door het lichaamsgewicht van de hulpverlener.
Q 06Hoe heten de acteurs die bij EHBO-cursussen slachtoffers naspelen?
Lotusslachtoffers
Ze zijn getraind om ziektebeelden met bijpassende verwondingen uit te beelden, zodat het oefenen net echt lijkt.
Q 07Wat kenmerkt een gedeeltelijke brandwond, voorheen tweedegraads genoemd?
Blaren
Bij een volledige brandwond is de huid verkoold of wit en doet die meestal geen pijn meer, omdat de zenuwen zijn verbrand.
Q 08In welk lichaamsdeel prik je een noodpen bij een hevige allergische reactie?
Bovenbeen
Bij hevige benauwdheid, shockverschijnselen of zwelling in de keel bel je het alarmnummer; laat het slachtoffer zelf de beste houding kiezen.
Q 09Hoeveel borstcompressies geef je achtereen voordat je twee keer beademt?
30
Vroeger werden 15 compressies gehanteerd, maar dat bleek onvoldoende: met een langere reeks houdt de negatieve druk in de borstkas langer aan.
Q 10Welke van deze stoffen geldt als niet-bijtend gif?
Terpentine
Bijtende giffen verbranden mond, keel en slokdarm; wie zoiets inslikt, moet het verdunnen met heel veel water en zo snel mogelijk naar het ziekenhuis.
Q 11Welke hartritmestoornis, waarbij de kamers chaotisch geprikkeld worden, verhelpt een AED?
Ventrikelfibrilleren
Bij een hartstilstand staat het hart meestal niet helemaal stil, al lijkt dat zo; het resetten met een elektrische schok heet defibrilleren.
Q 12In welke stad startte in maart 2017 het proefproject met de burgerhulpverleningsapp EVapp?
Hoogstraten
Bij een hartstilstand alarmeert het hulpcentrum nabije vrijwilligers via de app of sms; de app kan hen ook naar het dichtstbijzijnde AED-toestel leiden.
Q 13Na hoeveel minuten zonder zuurstof lopen de hersenen al onomkeerbare schade op?
3 minuten
Andere organen houden het iets langer vol: die raken na een hartstilstand binnen vier tot zes minuten onherstelbaar beschadigd.
Q 21In welk jaar werd de KNV EHBO opgericht door dr. C.B. Tilanus jr?
1893
Het predicaat Koninklijk kwam pas zestig jaar later; met zo'n 550 aangesloten verenigingen is het in ledental de grootste EHBO-organisatie van Nederland.
Q 22Hoeveel patiënten telde het Zweedse reanimatieonderzoek uit 2005?
29.700
Zonder reanimatie door omstanders overleefde 2,2% de eerste maand; bij toevallig aanwezige professionals liep dat op tot 9,2%, vaak wel met neurologische schade.
Q 23Hoeveel Belgen ondervroeg het Rode Kruis in 2017 over hun eerstehulpkennis?
7.000
Gemiddeld schatte 35% de eigen hulp fout in, vooral bij snijwonden en hevige bloedingen; 94% vindt dat een eerstehulpopleiding verplicht zou moeten zijn.
Q 14Hoe diep moet het borstbeen van een volwassene bij hartmassage worden ingedrukt?
5 tot 6 cm
Vooral bij ouderen breekt daarbij geregeld een rib, zeker als de masserende hand niet helemaal goed geplaatst is.
Q 15Vanaf welke leeftijd is een gewone AED zonder kinderelektroden geschikt voor kinderen?
8 jaar
Speciale kinderelektroden zorgen dat een kind minder stroom krijgt; is er geen aangepast toestel, gebruik dan gewoon de standaard AED voor volwassenen.
Q 16Hoeveel uur duurt de opleiding tot ambulancier bij het Belgische Rode Kruis?
150 uur
Zo'n ambulancier mag alleen niet-dringend ziekenvervoer doen; wie op de 112-ziekenwagens wil rijden, leert door tot hulpverlener-ambulancier.
Q 17Waar staat de letter D voor in het ABCDE-protocol van de reanimatie?
Disability
Pas als luchtweg, ademhaling en circulatie onder controle zijn, kijkt men naar bewustzijn en omgevingsfactoren zoals warmte- en koudeletsels.
Q 18Met welke greep verplaats je een slachtoffer dat in acuut gevaar verkeert?
Noodvervoersgreep van Rautek
Verplaats een slachtoffer alleen bij acuut gevaar: onnodig verplaatsen kan de toestand verslechteren, dus help op de plek waar je hem aantreft.
Q 19Hoe vaak publiceert de Nederlandse Reanimatieraad nieuwe reanimatierichtlijnen?
Elke vijf jaar
De nieuwste versie verscheen in april 2021; daarin wordt bij een ademhalingsstilstand uitgegaan van een circulatiestilstand.
Q 20Welke organisatie bewaakt namens de minister de kwaliteit van het eenheidsdiploma EHBO?
Oranje Kruis
Het Centraal Bureau van de organisatie registreert de geldige diplomahouders en bepaalt aan welke eisen docenten en examinatoren moeten voldoen.
Q 24Onder welke naam werd de Nationale Bond voor EHBO in 1949 opgericht?
Katholieke Nationale Bond voor EHBO
Het predicaat uit de verzuilingstijd is later vervallen; de bond is sterk gelieerd aan het Rode Kruis en telt zo'n 300 plaatselijke verenigingen.
Q 25Welk ministerie wijst het diploma Eerste hulp aan Kinderen aan voor gastouders?
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Er bestaat geen overheidserkenning van EHBO-organisaties: alle EHBO-diploma's hebben voor de wet dezelfde status.
Q 26In welk Belgisch gewest is een EHBO-opleiding sinds 2018 verplicht om je rijbewijs te halen?
Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Het gewest betaalt de opleiding, zodat die gratis is voor kandidaat-automobilisten; het idee kwam van staatssecretaris Bianca Debaets.
Q 27In welk jaar richtten de KNV EHBO en de Nationale Bond samen de Federatie Nederlandse EHBO op?
2000
Vijf jaar later bleek een fusie geen kans van slagen te hebben en gingen beide koepels weer autonoom verder.
Q 28Hoeveel EHBO-verenigingen zijn ongeveer aangesloten bij de koepel EHBO Nederland?
70
De koepel ontstond op 11 december 1991 als afsplitsing van de KNV EHBO en organiseert landelijke wedstrijden.
Q 29Binnen hoeveel seconden raakt iemand met een echte circulatiestilstand bewusteloos?
10 seconden
Ook een epileptische aanval wordt weleens voor een hartstilstand aangezien, maar hartmassage is dan niet nodig en kan zelfs gevaarlijk zijn.
Q 30Onder welke internationale norm geeft NIKTA zijn EHBO-persoonscertificaten uit?
NEN-EN-ISO/IEC 17024
NIKTA certificeert de EHBO-niveaus 1 tot en met 4b; de regeling Acute Zorg is gekoppeld aan een eerstehulpopleiding op niveau 3.